NOAA-ն հաղորդում է Խաղաղ օվկիանոսի ջրերի տաքացման մասին
ԱՄՆ Օվկիանոսային և մթնոլորտային հետազոտությունների ազգային վարչության (NOAA) Կլիմայի կանխատեսման կենտրոնը հրապարակել է նոր զեկույց, ըստ որի՝ 2026 թվականի հոկտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին Էլ Նինյո երևույթի «շատ ուժեղ» կամ «սուպեր» կարգավիճակի հասնելու հավանականությունը 81% է։ Հուլիսի 9-ի տվյալներով՝ երևույթն ուժգնանում է, և կա 97% հավանականություն, որ այն կշարունակվի մինչև 2027 թվականի գարուն։
Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային հատվածում ծովի մակերևույթի ջերմաստիճանը շարունակում է բարձրանալ՝ Niño-3.4 ինդեքսում հասնելով +1.2°C-ի։ Արևելքում՝ Niño-1+2 տարածաշրջանում, գրանցվել են մինչև +2.7°C անոմալիաներ։ Գիտնականները սա կապում են թերմոկլինի խորացման և մթնոլորտային գործընթացների սերտ փոխկապակցման հետ։
Պատմական ռիսկեր և տարածաշրջանային հետևանքներ
Օդերևութաբանները նշում են, որ թեև «շատ ուժեղ» Էլ Նինյոյի դեպքերը, ինչպիսիք էին 1982-83 և 1997-98 թվականներինը, հաճախ հանգեցնում են տեղումների կտրուկ ավելացման, պատմական տվյալները միշտ չէ, որ հստակ կանխատեսման երաշխիք են։ 1950 թվականից ի վեր գրանցված յոթ խոշոր երևույթների հետևանքները տարբեր են եղել՝ կախված այլ կլիմայական գործոններից։
Ջերմաստիճանի բարձրացումը սահմանափակված չէ միայն արևադարձային գոտիներով. Կալիֆոռնիայի ափերի մոտ գտնվող Խաղաղ օվկիանոսի հատվածում հունիս ամիսը եղել է ամենատաքը՝ վերջին 177 տարվա ընթացքում։ Այս ջերմային ֆոնը Էլ Նինյոյի հետ համատեղ մեծացնում է մուսոնային հոսքերի և արևադարձային ցիկլոնների հավանականությունը՝ բարձրացնելով հրդեհների և ջրհեղեղների ռիսկերը։
Գեոինժեներիայի շուրջ բանավեճը
Եղանակային ծայրահեղ երևույթների աճող հավանականության պայմաններում գիտնականներն ուսումնասիրում են մեղմացման փորձարարական ռազմավարություններ։ Սկրիպսի օվկիանոսագիտության ինստիտուտի հետազոտողները դիտարկում են «ծովային ամպերի պայծառացման» գաղափարը՝ արևային գեոինժեներիայի մի տեսակ, որի նպատակն է բարձրացնել ամպերի անդրադարձողականությունը և սառեցնել օվկիանոսի մակերեսը։
Այնուամենայնիվ, գիտական հանրությունը մնում է երկփեղկված։ Թեև մոդելները հուշում են հնարավոր դրական ազդեցության մասին, փորձագետները զգուշացնում են լայնածավալ և անշրջելի միջամտությունների ռիսկերի մասին։ Այս տեխնոլոգիաների համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքները ներկայումս գոյություն չունեն, իսկ գլոբալ եղանակային համակարգերի վրա միջամտության էթիկական և էկոլոգիական հետևանքները մնում են բուռն քննարկումների առարկա։