Նյու Յորքի քաղաքապետ Զոհրան Մամդանին հայտարարել է տարրական և միջին դպրոցների դասարաններում գեներատիվ արհեստական բանականության (ԱԲ) գործիքների կիրառման առնվազն մեկ տարվա արգելքի (մորատորիումի) մասին։ Այս որոշումը, որն ուժի մեջ է մտնում սեպտեմբերի 10-ին մեկնարկող 2026-2027 ուսումնական տարում, տարածվում է ԱՄՆ-ի խոշորագույն դպրոցական շրջանի ավելի քան կես միլիոն աշակերտների վրա և արդեն իսկ բուռն քննարկումներ է առաջացրել մանկավարժների, ծնողների ու քաղաքական գործիչների շրջանում։
Այս սահմանափակումը փոխզիջումային տարբերակ է Քաղաքային խորհրդի առաջարկած երկամյա խիստ արգելքի և դպրոցներում ԱԲ գործիքների անարգել կիրառման միջև։ Քաղաքային խորհրդի անդամները պնդում էին երկու տարվա մորատորիում սահմանել՝ որպես հիմնական պատճառ նշելով անձնական տվյալների պաշտպանության անբավարար երաշխիքները և Կրթության դեպարտամենտի ներկայացրած ուղեցույցի նախագծում համապատասխան հետազոտությունների պակասը։ Ներկայիս որոշմամբ՝ ժամանակավոր արգելքը կիրառվելու է միայն կրտսեր և միջին տարիքի դպրոցականների նկատմամբ, մինչդեռ ավագ դպրոցների դասարանները զերծ կմնան սահմանափակումներից։
Որոշումը վեր է հանել լուրջ տարաձայնություններ այն հարցի շուրջ, թե ինչպես պետք է հանրային կրթական համակարգը արձագանքի արհեստական բանականության արագընթաց զարգացմանը։ CBS News հեռուստաալիքի “The Point with Marcia Kramer” հաղորդման ժամանակ Նյու Յորքի հանրային դպրոցների նախկին կանցլեր Դեյվիդ Բենքսը քննադատել է մորատորիումը՝ այն անվանելով հետընթաց քայլ։ Բենքսը, ով ղեկավարել է քաղաքի կրթական համակարգը 2022 թվականի հունվարից մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի կեսերը, նշել է, որ երեխաներն արդեն իսկ դպրոցից դուրս առնչվում են ԱԲ-ի հետ։ Ըստ նրա՝ տեխնոլոգիայից խուսափելու փոխարեն քաղաքը պետք է տարիքային հստակ սահմաններով ուղեցույցներ մշակի, որպեսզի սովորեցնի երեխաներին պատասխանատու կերպով օգտվել դրանից։ Նա զգուշացրել է, որ արգելքը նման է «գլուխը ավազի մեջ թաքցնելուն»։
Մյուս կողմից, սահմանափակման կողմնակիցները շեշտում են աշակերտների տվյալների անվտանգության ապահովման և դպրոցների տնօրինություններին լիարժեք անվտանգության կանոնակարգեր մշակելու ժամանակ տրամադրելու կարևորությունը։ Robin Hood բարեգործական հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Ռիչարդ Բյուերի Կրտսերը նույնպես անդրադարձել է այս խնդրին՝ առաջարկելով եռափուլ ծրագիր, որը թույլ կտա ավելի լավ իրազեկել ծնողներին գեներատիվ ԱԲ տեխնոլոգիաների մասին։
Քանի որ արհեստական բանականությունը լրացուցիչ օժանդակ գործիքից վերածվում է տեղեկատվության ստացման և աշխատանքային հմտությունների առաջնային աղբյուրի, Նյու Յորքի այս քննարկումը արտացոլում է համազգային մարտահրավերը։ ԱՄՆ-ի բազմաթիվ դպրոցական շրջաններ այժմ փորձում են գտնել այն նուրբ հավասարակշռությունը, որը թույլ կտա օգտագործել ԱԲ-ի կրթական պոտենցիալը՝ միաժամանակ նվազագույնի հասցնելով անձնական տվյալների արտահոսքի և երեխաների զարգացման վրա հնարավոր բացասական ազդեցության ռիսկերը։