Քաղաքական և ֆինանսական համակարգային ճգնաժամ
2026 թվականի նոյեմբերի 6-ին Պարագվայի քաղաքական դաշտում տեղի ունեցավ աննախադեպ իրադարձություն. երկրի նախագահ Սանտյագո Պենյան պաշտոնանկ արվեց և ձերբակալվեց։ Այս զարգացումները հաջորդեցին Ueno թվային բանկի հանկարծակի փլուզմանը, որը սպասարկում էր Պարագվայի չափահաս բնակչության մոտ երկու երրորդին։ Ինչպես հաղորդում է DNYUZ-ը, ճգնաժամը սրվեց այն բանից հետո, երբ հաճախորդները հայտնաբերեցին, որ իրենց հաշիվները կողպված են, և նրանք չեն կարողանում օգտվել միջոցներից առաջին անհրաժեշտության ապրանքների համար՝ հանգեցնելով բազմօրյա բողոքի ակցիաների։
Ueno-ի փլուզումը բացահայտեց, թե ինչպես են քաղաքական իշխանությունը և մասնավոր ֆինանսական շահերը սերտաճել՝ ստեղծելով «մերկ խարդախության» մի հսկայական սխեմա։ Դատախազները նախագահ Պենյային մեղադրում են պետական գրեթե 1 միլիարդ դոլարը Ueno բանկ ուղղորդելու մեջ՝ նպաստելով անխոհեմ ներքին վարկավորմանը, որը սնուցում էր բանկի արհեստական ընդլայնումը։ Թեև Պենյան հերքում է մեղադրանքները, փլուզման մասշտաբները, որոնք սպառնում են երկրի սոցիալական ապահովության ֆոնդի մոտ 450 միլիոն դոլարին, խորտակեցին Պարագվայի՝ որպես «Հարավային Ամերիկայի Դուբայ» կայուն և ցածր հարկային երկրի համբավը։
Խարդախության մեխանիզմները
DNYUZ-ի տվյալներով՝ բանկի հաջողությունը հիմնված էր պետության հետ սիմբիոտիկ հարաբերությունների վրա։ 2023 թվականին պաշտոնը ստանձնած նախագահ Պենյան Կենտրոնական բանկի ղեկավար նշանակեց Ueno-ի նախկին նախագահ Կառլոս Կարվալյոյին։ Այս նշանակումը, ըստ մեղադրող կողմի, թույլ տվեց Կենտրոնական բանկին արագացված կարգով Ueno-ին վերածել լիարժեք բանկի և թույլ տվեց նրան կլանել Visión Banco-ի չմարված պարտքերը՝ առանց պատշաճ վերահսկողության։
Հրապարակային փաստաթղթերը ցույց են տալիս, որ Ueno-ի գործադիր տնօրեն Միգել Վասկեսը ղեկավարում էր առնվազն 39 ընկերություններից բաղկացած կոնգլոմերատ, որոնք Պենյայի պաշտոնավարման ընթացքում ստացել են 38 միլիոն դոլարի պետական պատվերներ։ Դատախազները պնդում են, որ այս ընկերությունները եղել են բանկ ուղղորդված պետական միջոցների հիմնական շահառուները՝ ստեղծելով իրացվելիության մի շրջանառություն, որը քողարկում էր բանկի անվճարունակությունը։
Տնտեսական հետևանքները
Այս փլուզման մարդկային գինը հսկայական է։ Միլիոնավոր քաղաքացիներ, ներառյալ փոքր ձեռնարկատերերը, հայտնվել են ծանր վիճակում՝ կորցնելով հասանելիությունը իրենց խնայողություններին։ Թեև պետական ապահովագրական հիմնադրամը նախատեսված է յուրաքանչյուր ավանդատուի համար մինչև 38,000 դոլար փոխհատուցելու համար, համակարգային այս ձախողումը նշանակում է երկարատև ֆինանսական անորոշություն շատերի համար։ Նախագահ Պենյայի պաշտոնանկությունը, որը տեղի ունեցավ Կոնգրեսի կողմից նրա հրաժարականը չընդունելուց հետո, նրան զրկում է նախկին նախագահին հատուկ անձեռնմխելիությունից։ Այժմ հիմնական հարցը մնում է այն, թե արդյոք կառավարությունը կարող է վերադարձնել անհետացած պետական միջոցները։