Վերլուծություն. Էներգետիկ ճգնաժամի խորացում
2026 թվականի հուլիսի 8-ին Ռուսաստանի իշխանությունները հայտարարեցին դիզելային վառելիքի արտահանման ժամանակավոր արգելքի մասին։ Այս որոշումը կայացվել է երկրի ներքին շուկայում վառելիքի սուր պակասը մեղմելու նպատակով, որը հետևանք է ռուսական նավթավերամշակման գործարանների (ՆՎԳ) դեմ իրականացված ուկրաինական համակարգված անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումների։ Բաշկորտոստանի փոխվարչապետ Ալեքսանդր Շելդյաևի խոսքով՝ երկիրը պետք է ապահովի իր էներգետիկ անվտանգությունը, քանի որ շատ շրջաններում բենզալցակայանները ստիպված են եղել դադարեցնել գործունեությունը։
Ռուսաստանը, որը համաշխարհային շուկայում դիզելային վառելիքի հիմնական մատակարարներից է (մոտ 10%), այս քայլով էականորեն սահմանափակում է գլոբալ առաջարկը։ Այս իրադարձությունը հանգեցրել է նավթավերամշակման շահութաբերության ցուցանիշի՝ «3-2-1 crack spread»-ի պատմական ռեկորդին՝ 60 դոլարից ավելի։ Ըստ վերլուծաբանների, խնդիրն այլևս միայն հում նավթի գինը չէ, այլ վերամշակող հզորությունների պակասը։
Միջազգային փորձագետները նշում են, որ նույնիսկ նավթի գների հնարավոր նվազման պայմաններում, վերամշակված արտադրանքի (դիզել, ավիավառելիք) պակասուրդը կշարունակի պահպանել գների բարձր մակարդակը։ Ռուսական գործարանների վնասվածքները և համաշխարհային շուկայում պահեստային պաշարների ցածր մակարդակը ստեղծում են անկայուն միջավայր, որտեղ ցանկացած նոր հարված կարող է հանգեցնել գների հերթական թռիչքի։ Ռուսաստանի գյուղատնտեսական հատվածն արդեն զգում է հետևանքները. բերքահավաքի սեզոնին ընդառաջ դիզելային վառելիքի թանկացումը լուրջ սպառնալիք է տեղական ֆերմերների համար՝ բարձրացնելով պարենային ապրանքների ինքնարժեքը։