Հավելյալ պաշտպանիչ նշանակություն
2026 թվականի օգոստոսին հրապարակված նոր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ Shingrix պատվաստանյութը, որը նախատեսված է գոտևորող որքինի (shingles) կանխարգելման համար, կարող է ունենալ լրացուցիչ առողջարար ազդեցություն, մասնավորապես՝ նվազեցնել սրտանոթային հիվանդությունների և դեմենցիայի ռիսկը։ Թեև Shingrix-ն արդեն ապացուցել է իր արդյունավետությունը herpes zoster-ի դեմ, այս նոր տվյալները վկայում են, որ այն կարող է դառնալ տարեցների առողջության պահպանման ավելի լայն գործիք։
Annals of Internal Medicine ամսագրում հրապարակված հետազոտությունը վերլուծել է ԱՄՆ-ի բուժհաստատություններում 66 և ավելի բարձր տարիքի ավելի քան 500,000 մարդու տվյալներ։ Հետազոտողները պարզել են, որ Shingrix ստացած անձանց մոտ դեմենցիայի ախտորոշման հավանականությունը չորս տարվա ընթացքում 24 տոկոսով ավելի ցածր է եղել, քան չպատվաստվածների մոտ։ Հետազոտության ղեկավար Քալին Հեյսը նշել է, որ օգտագործվել է «թիրախային փորձարկման էմուլյացիա» մեթոդը՝ կլինիկական փորձարկումների պայմանները մոդելավորելու համար։
Ազդեցությունը սրտի առողջության վրա
Միաժամանակ, առանձին հետազոտություններ ընդգծում են պատվաստանյութի և սրտանոթային համակարգի բարելավված ցուցանիշների միջև կապը։ Օքսֆորդի համալսարանի գիտնականների վերլուծությունները ցույց են տալիս, որ Shingrix ստացած անձանց մոտ սրտի նոպաների և ինսուլտի դեպքերն ավելի քիչ են եղել, քան հին՝ Zostavax պատվաստանյութը ստացածների մոտ։ Սրտանոթային պատահարների 12 տոկոս կրճատումը վիճակագրորեն նշանակալի է համարվում։
Օքսֆորդի համալսարանից Մաքս Թաքետը նշել է, որ եթե այս արդյունքները հաստատվեն պատահականացված վերահսկվող փորձարկումներով, ապա Shingrix-ի սրտապաշտպան ազդեցությունը կարող է համեմատելի լինել արյան ճնշումը կարգավորող դեղամիջոցների հետ։ Գիտնականներն այժմ ուսումնասիրում են, թե արդյոք այս օգուտը պայմանավորված է պատվաստանյութի՝ երկարատև բորբոքումները ճնշելու ունակությամբ, թե՞ վարիկելա-զոստեր վիրուսի վերաակտիվացման ուղղակի կանխարգելմամբ։
Կլինիկական հաստատման անհրաժեշտությունը
Չնայած խոստումնալից արդյունքներին՝ բժշկական փորձագետները շեշտում են, որ տվյալները դեռևս դիտողական բնույթ են կրում։ Բժիշկ Էդմունդո Ռոդրիգես-Ֆրիասը նշել է, որ թեև կապը նկատելի է, այն դեռևս չի ապացուցում պատճառահետևանքային կապը։ Դանիայում ընթացող 160,000 մասնակից ունեցող խոշոր կլինիկական փորձարկումները նպատակ ունեն վերջնական ապացույցներ տրամադրել։ Եթե դրանք հաստատվեն, դա կարող է հանգեցնել տարեցների պատվաստումների հանրային առողջապահական ուղեցույցների էական փոփոխությունների։