Դատարանի որոշումը ընտրական գործընթացների վերաբերյալ
ԱՄՆ Գերագույն դատարանը երկուշաբթի օրը կայացրել է կարևոր որոշում, որով օրինական է ճանաչվել Միսիսիպի նահանգի օրենքը, որը թույլ է տալիս հաշվել ընտրությունների օրը փոստով ուղարկված և մինչև հինգ աշխատանքային օր հետո ստացված քվեաթերթիկները։ 5-4 ձայների հարաբերակցությամբ ընդունված այս վճիռը լուրջ հարված է Թրամփի վարչակազմի՝ միջանկյալ ընտրություններից առաջ փոստային քվեարկությունը սահմանափակելու ջանքերին։
Որոշումն ամրապնդում է առանձին նահանգների իրավունքը՝ ինքնուրույն սահմանելու ընտրությունների անցկացման կարգը։ Քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանության կազմակերպությունները, այդ թվում՝ Ամերիկյան քաղաքացիական ազատությունների միությունը (ACLU), ողջունել են վճիռը՝ նշելով, որ այն պաշտպանում է հաշմանդամություն ունեցող անձանց, գյուղական համայնքների և աշխատող ընտանիքների ընտրական իրավունքները։ «Դաշնային օրենսդրությունը չի պահանջում, որ նահանգները անվավեր ճանաչեն ժամանակին քվեարկված քվեաթերթիկները միայն այն պատճառով, որ դրանք ստացվել են ընտրությունների օրվանից հետո», – նշված է կազմակերպության հայտարարության մեջ։
Վերլուծություն. Դաշնային իշխանության և ընտրական իրավունքների դիմակայությունը
Այս վճիռը ընդգծում է նահանգային ինքնավարության և Թրամփի վարչակազմի՝ ընտրական համակարգի կենտրոնացմանն ուղղված քաղաքականության միջև առկա խորը հակասությունները։ Նախագահ Թրամփը, որը բազմիցս պնդել է, թե փոստային քվեարկությունը խոցելի է խարդախությունների համար, շարունակում է Կոնգրեսում լոբբինգ իրականացնել՝ պահանջելով խստացնել ընտրողների նույնականացման կանոնները։
Դատարանի որոշումը պահպանում է այն ստատուս-քվոն, որը տարիներ շարունակ գործել է շատ նահանգներում՝ փաստացիորեն պաշտպանելով տարածաշրջանային գործելակերպը դաշնային գործադիր միջամտությունից։ Այնուամենայնիվ, Դատարանի գաղափարական պառակտումը վկայում է, որ ընտրական վեճերը մնալու են 2026 թվականի միջանկյալ ընտրությունների առանցքում։ Մինչ վարչակազմը որոշումը դիտարկում է որպես պարտություն, Դատարանը միաժամանակ 6-3 ձայներով ընդլայնել է նախագահի լիազորությունները՝ թույլ տալով նրան ավելի հեշտությամբ ազատել անկախ գործակալությունների պաշտոնյաներին, ինչպիսին է Առևտրի դաշնային հանձնաժողովը։