Նախագահ Դոնալդ Թրամփը շաբաթ օրը հայտարարել է «AI Force» (ԱԲ ուժեր) ստեղծելու և արհեստական բանականության (ԱԲ) ոլորտը համակարգող «ցար» նշանակելու ծրագրերի մասին: The Guardian-ի հաղորդմամբ՝ այս նախաձեռնությունը ներկայացվում է որպես իր առաջին պաշտոնավարման ժամանակ ստեղծված Տիեզերական ուժերի (Space Force) օրինակով ձևավորվող կառույց: Թրամփի խոսքով՝ նոր մարմինը կվերահսկի տեխնոլոգիական զարգացումները, թեև նա դեռևս չի ներկայացրել դրա լիազորությունների կամ բյուջեի վերաբերյալ հստակ մանրամասներ:
Այս հայտարարությունը հնչում է ԱԲ-ի հնարավոր վտանգների շուրջ սրվող քննարկումների ֆոնին: Մինչ ոլորտի առաջատար դեմքերը, ներառյալ Սեմ Ալթմանը և Իլոն Մասկը, կոչ են անում դանդաղեցնել զարգացման տեմպերը՝ անվտանգության նկատառումներից ելնելով, Թրամփը կտրականապես մերժում է խիստ կարգավորումների անհրաժեշտությունը: Նա ԱԲ-ի հետ կապված մտահոգությունները որակել է որպես «կեղծիք»՝ պնդելով, որ դրանք քաղաքական ընդդիմախոսների կողմից հորինված «հիվանդագին դավադրություն» են, որը նպատակ ունի օգուտ բերել Չինաստանին՝ խոչընդոտելով ամերիկյան նորարարություններին:
Տնտեսական և աշխարհաքաղաքական նշանակությունը
Թրամփի քաղաքական մոտեցումը հիմնված է այն համոզմունքի վրա, որ ԱԲ-ն հանդիսանում է հաջորդ «արդյունաբերական հեղափոխությունը», որը կարող է կազմել ԱՄՆ ՀՆԱ-ի մինչև 25%-ը: Նախագահը կենտրոնացած է Չինաստանի նկատմամբ տեխնոլոգիական գերազանցության պահպանման վրա՝ հատկապես Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինի հետ սպասվող հանդիպման նախաշեմին: Ըստ Թրամփի՝ ոլորտին անհրաժեշտ են ոչ թե օրենսդրական սահմանափակումներ, այլ «խելացի և ուժեղ» ղեկավարություն:
Այս մոտեցումը հանդիպում է ընդդիմության նույնիսկ հանրապետականների շրջանում: Ֆլորիդայի նահանգապետ Ռոն Դեսանտիսը և Յուտայի նահանգապետ Սպենսեր Քոքսը կոչ են անում Կոնգրեսին ընդունել անվտանգության օրենքներ և սահմանափակել բարձրակարգ տեխնոլոգիաների արտահանումը Չինաստան: Միաժամանակ, Կալիֆոռնիան նախաձեռնել է սեփական անվտանգության կանոնակարգերը, ներառյալ «անջատիչի» (kill switch) հնարավորությունը՝ անկանխատեսելի դարձած ԱԲ ծրագրերի համար:
Դիտարկելու հարցեր
Ի՞նչ լիազորություններ կունենա առաջարկվող «ԱԲ-ի ցարը» մասնավոր ընկերությունների նկատմամբ։
Վարչակազմը դեռևս չի ներկայացրել «ցարի» իրավական լիազորությունների մասին մանրամասներ, սակայն Թրամփը նշել է, որ խնդրահարույց դեպքերը կլուծվեն գործող քրեական և քաղաքացիական դատական համակարգերի միջոցով։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ «Ցարի» լիազորությունների հստակ շրջանակը և դրա փոխգործակցությունը դաշնային այլ գործակալությունների հետ մնում է անորոշ։
Ինչո՞վ է «AI Force»-ը տարբերվում գործող դաշնային տեխնոլոգիական վերահսկողությունից։
Թեև գործառույթը դեռ հստակ չէ, Թրամփը այն համեմատել է Տիեզերական ուժերի հետ՝ ենթադրելով, որ այն կարող է լինել առանձին դաշնային մարմին՝ կենտրոնացած տեխնոլոգիական զարգացման և ազգային անվտանգության վրա։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ Հայտնի չէ՝ արդյոք դա կլինի ռազմական, քաղաքացիական, թե կարգավորող մարմին։
Դիտանկյուններ
Վարչակազմի տեսակետը vs Հանրապետական նահանգապետերի տեսակետը
Դիտանկյուն
Վարչակազմի տեսակետը
Թրամփի վարչակազմը ԱԲ-ն դիտարկում է որպես տնտեսական կարևոր շարժիչ և ազգային անվտանգության առաջնահերթություն: Մերժելով զարգացումը դանդաղեցնելու կոչերը՝ Սպիտակ տունը ազդարարում է, որ կարգավորումները համարում է ռազմավարական թերություն, որը կնվազեցնի ԱՄՆ-ի առաջատար դիրքերը Չինաստանի համեմատ
Հանրապետական նահանգապետերի տեսակետը
Նահանգային մակարդակի հանրապետական ղեկավարները, ինչպես Ֆլորիդայում և Յուտայում, ԱԲ-ն համարում են հանրային անվտանգության ռիսկ, որը պահանջում է օրենսդրական սահմանափակումներ: Նրանք պաշտպանում են նահանգային մակարդակով վերահսկողությունը՝ ընկերություններին պատասխանատվության ենթարկելու համար, ինչը հակասում է նախագահի դաշնային մակարդակում որդեգրած չմիջամտելու քաղաքականությանը
1901 թվականին բժիշկ Ալան Ուորների կողմից արված այս ցնցող լուսանկարում պատկերված են նույն օրը և նույն աղբյուրից ծաղիկ հիվանդությամբ վարակված երկու 13-ամյա համադասարանցիներ, որոնցից մեկը պատվաստված էր, իսկ մյուսը՝ ոչ։
