Դիվանագիտական առաջընթաց՝ տարածաշրջանային լարվածության ֆոնին
Շվեյցարիայում ավարտվել է ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև բանակցությունների առաջին փուլը, որը միջնորդ երկրները՝ Կատարը և Պակիստանը, որակել են որպես «խրախուսելի առաջընթաց»։ Բանակցությունների նպատակն է հասնել վերջնական համաձայնագրի, որը կդադարեցնի Լիբանանում ընթացող ռազմական գործողությունները և կկարգավորի Հորմուզի նեղուցի հարցը։
Կողմերը համաձայնության են եկել 60-օրյա ճանապարհային քարտեզի շուրջ։ Այս շրջանակներում ստեղծվել է «դեէսկալացիոն բջիջ» (de-confliction cell)՝ ԱՄՆ-ի, Իրանի և Լիբանանի միջև հաղորդակցության մեխանիզմ, որի նպատակն է կանխել պատահական ռազմական բախումները։ Իրանի արտգործնախարար Աբաս Արաղչին նշել է, որ ճանապարհային քարտեզը կարևոր քայլ է, սակայն «իրական փորձությունը» Լիբանանում հրադադարի արդյունավետ պահպանումն է։
Հորմուզի նեղուցը՝ փխրուն կետ
Չնայած դիվանագիտական ջանքերին՝ Հորմուզի նեղուցում իրավիճակը շարունակում է մնալ անկայուն։ Լիբանանում իսրայելական ավիահարվածներից հետո Իրանը հայտարարեց նեղուցի փակման մասին, որով անցնում է համաշխարհային նավթի մատակարարման մոտ 20%-ը։ Այնուամենայնիվ, MarineTraffic-ի տվյալները ցույց են տալիս, որ առևտրային նավերի երթևեկությունը շարունակվում է, թեև որոշակի խափանումներով։ ԱՄՆ-ն և Իրանը պարտավորվել են ապահովել առևտրային նավերի անվտանգ անցումը, սակայն տեղում իրավիճակը մնում է անկանխատեսելի։
Վերլուծություն. 60-օրյա ծրագրի հնարավորությունները
60-օրյա ժամկետը մեծ դիվանագիտական ռիսկ է պարունակում։ Փետրվարի վերջից սկսված հակամարտությունը վերածվել է տարածաշրջանային բարդ դիմակայության։ ԱՄՆ-ի համար գլխավոր խնդիրը մնում է Իրանի միջուկային հավակնությունների զսպումը և էներգետիկ շուկաների կայունությունը, մինչդեռ Իրանի համար համաձայնագիրը տնտեսական պատժամիջոցների մեղմացման և ռազմական ծախսերի կրճատման հնարավորություն է։
Այնուամենայնիվ, բանակցությունների հաջողությունը վտանգված է երկու գործոնով՝ տարածաշրջանային խմբավորումների ինքնավարությամբ և քաղաքական հռետորաբանությամբ։ ԱՄՆ նախագահ Թրամփը շարունակում է «առավելագույն ճնշման» քաղաքականությունը, իսկ Իսրայելի վարչապետ Նեթանյահուն պնդում է, որ Լիբանանի հարավում Իսրայելի ռազմական ներկայությունը կշարունակվի՝ անկախ դիվանագիտական առաջընթացից։ Այս հակասությունը ստեղծում է վտանգավոր իրավիճակ, երբ դիվանագիտական հաջողությունները կարող են չեզոքացվել տեղում իրականացվող մարտավարական գործողություններով։