Տնտեսական առճակատման նոր սրացում
Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև տնտեսական պայքարը նոր փուլ է թևակոխել. ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը և Իրանի Իսլամական խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը հրապարակավ վիճարկել են ԱՄՆ-ի կողմից իրականացվող տնտեսական պատժամիջոցների արդյունավետությունը։ Բանավեճի կենտրոնում «Տնտեսական արտաքսում» (Operation Economic Outcast) ծրագիրն է, որի նպատակն է սահմանափակել Իրանի նավթային եկամուտները և թուլացնել երկրի ռազմական ենթակառուցվածքները։
Սքոթ Բեսենթը պնդում է, որ ԱՄՆ-ի շրջափակումը հաջողությամբ ճնշում է իրանական տնտեսությունը՝ հայտարարելով, որ վերջին երկու շաբաթվա ընթացքում շուկա է դուրս բերվել մոտ 130 միլիոն բարել նավթ։ Վաշինգտոնի ռազմավարությունը հիմնված է այն կանխատեսման վրա, որ Իրանի օֆշորային նավթային պաշարները սպառվում են, ինչը երկիրը կանգնեցնում է տնտեսական կոլապսի առջև։
Թեհրանի հակադարձումը
Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը շաբաթ օրը կտրականապես մերժել է ամերիկյան կողմի պնդումները։ X սոցիալական հարթակում Ղալիբաֆը Բեսենթի հայտարարությունները որակել է որպես «կեղծիք»՝ հորդորելով ուսումնասիրել Moody’s-ի տվյալները, որոնք, ըստ նրա, վկայում են պատերազմի հետևանքով Իրանի ավելի քան 130 միլիարդ դոլարի վնասների մասին։ Ղալիբաֆը նաև հղում է կատարել տնտեսագետ Փոլ Կրուգմանի վերլուծությանը՝ ընդգծելով, որ ամերիկյան կողմի փորձերը՝ ազդել շուկայի վրա, ձախողվում են։
Իրավիճակի հիմքում նավթի արտահանման շուրջ մղվող պայքարն է։ Չնայած Reuters-ի տվյալներով՝ Իրանի լողացող նավթային պաշարները նվազել են 105 միլիոնից մինչև 80 միլիոն բարել, Թեհրանը շարունակում է շրջանցել պատժամիջոցները՝ օգտագործելով չինական շուկան և յուանով վճարումները։ Չինաստանը ներկայումս գնում է Իրանի նավթի ավելի քան 80%-ը, ինչը Թեհրանին հնարավորություն է տալիս պահպանել տնտեսական նվազագույն կենսունակությունը։
Ռազմավարական հեռանկարներ
Փորձագետները նշում են, որ ԱՄՆ-ի ռազմավարության հաջողությունը կախված է ժամանակից։ Իրանը տառապում է էլեկտրաէներգիայի խրոնիկական պակասից և ջրային ճգնաժամից, իսկ ազգային արժույթը՝ ռիալը, 2022 թվականից ի վեր արժեզրկվել է մոտ 80%-ով։ ԱՄՆ-ի հաշվարկն այն է, որ այս ներքին ճնշումները կհանգեցնեն ռեժիմի՝ իր ռազմական ծախսերը ֆինանսավորելու անկարողությանը։ Սակայն, ինչպես նշում են քննադատները, այս գործընթացը կարող է հանգեցնել նաև էներգակիրների գների բարձրացմանը՝ ազդելով հենց ԱՄՆ-ի տնտեսության վրա։