ԼՈՆԴՈՆ – Ավանդական մարզական էթիկետի և ժամանակակից թվային մարքեթինգի բախումը պրոֆեսիոնալ թենիսում հասել է օրհասական կետի։ 2026 թվականին Նյու Յորքում կայացած ԱՄՆ բաց առաջնության (US Open) ընթացքում գրանցված մի շարք աղմկահարույց միջադեպերից հետո, Համաանգլիական լաուն-թենիսի և կրոկետի ակումբը (AELTC) պատրաստվում է արմատապես խստացնել իր քաղաքականությունը 2027 թվականի Ուիմբլդոնի մրցաշարի համար։ «Մեծ սաղավարտի» ամենահեղինակավոր մրցաշարի կազմակերպիչները մտադիր են ամբողջությամբ հրաժարվել սոցիալական մեդիայի բլոգերների (ինֆլյուենսերների) համար հատուկ հավատարմագրման կատեգորիա տրամադրելուց, ինչպես նաև անվտանգության ծառայությանը լիազորել կոնֆիսկացնել խաղին խանգարող ցանկացած տեխնիկական սարքավորում։
Նյու Յորքի նախադեպը. ինչպե՞ս US Open-ը վերածվեց «բովանդակության ստուդիայի»
Թվային բովանդակություն ստեղծողների շուրջ ծավալված սկանդալն իր գագաթնակետին հասավ 2026 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին Ֆլաշինգ Մեդոուզում։ Փորձելով գրավել երիտասարդ լսարանին, որը մարզական իրադարձություններին հետևում է բացառապես TikTok, Instagram և YouTube հարթակներով՝ ԱՄՆ թենիսի ասոցիացիան (USTA) կտրուկ ընդլայնել էր բլոգերների հավատարմագրման ծրագիրը։ 2026-ին մրցաշարին պաշտոնական մուտքի իրավունք էր ստացել շուրջ 100 բլոգեր, ինչը գրեթե կրկնակի գերազանցում էր նախորդ տարվա ցուցանիշը (54 հոգի)։ Նրանց թվում կային նաև սննդի, նորաձևության և ժամանցի ոլորտի ներկայացուցիչներ, որոնք հեռու էին պրոֆեսիոնալ սպորտից։
Սակայն այս առևտրային ռազմավարությունն արագորեն բախվեց թենիսի խիստ կանոններին։ Ամենաաղմկահարույց միջադեպը տեղի ունեցավ նախկին չեմպիոն Նաոմի Օսակայի և Անաստասիա Զախարովայի առաջին շրջանի խաղի ժամանակ։ Օթյակում գտնվող հանդիսատեսների մի խումբ սկսել էր տեսանյութ նկարահանել՝ օգտագործելով պրոֆեսիոնալ վառ օղակաձև լամպ (ring light) հենց այն պահին, երբ կորտում ընթանում էր ակտիվ պայքարը։ Պայծառ լույսն ու շարժումը շեղել էին թենիսիստներին, ինչի պատճառով մրցավար Կադեր Նունին ստիպված էր եղել ժամանակավորապես դադարեցնել հանդիպումը և անձամբ կարգի հրավիրել նկարահանողներին։
Այս միջադեպը միակը չէր։ Մրցաշարի ողջ ընթացքում մարզիկներն ու ավանդական երկրպագուները բողոքում էին տրիբունաներում անընդհատ շարժումից, բարձր ձայներից և ընդհանուր կարգապահության բացակայությունից։ Ֆրանսիացի վետերան Ադրիան Մանարինոն, ում խոսքերը մեջբերում է Press Association-ը, բավականին կոշտ արտահայտվեց կորտերում տիրող մթնոլորտի մասին՝ նշելով, որ մրցաշարը «վերածվում է կենդանաբանական այգու», իսկ հարակից զբոսայգուց տարածվող մարիխուանայի հոտը լրացուցիչ խնդիրներ է ստեղծում խաղացողների համար։
Թենիսիստների արձագանքը և էթիկետի խախտումները
Սոցիալական մեդիայի ակտիվ ներխուժումը ստիպել է առաջատար թենիսիստներին բարձրաձայնել իրենց աշխատանքային պայմանների պաշտպանության մասին։ Նաոմի Օսական նշել է, որ թեև կողմ է սպորտի մասսայականացմանը, սակայն սահմանները չպետք է անցնել։
«Կարծում եմ՝ տարրական հարգանքի հարց է սպորտաձևի կանոններին և էթիկետին ծանոթանալը նախքան խաղին ներկայանալը», – ասել է Օսական։ «Լավ է, երբ մարդիկ թենիսը հանրայնացնում են իրենց լսարանի համար, բայց դա պետք է շատ ավելի լավ կառավարվի, հատկապես այնպիսի իրավիճակներում, ինչպիսին իմ առաջին խաղում էր»։
Աշխարհի առաջատար թենիսիստներից Ջեսիկա Պեգուլան ավելի կտրուկ էր իր գնահատականներում։ Նա ընդգծել է, որ տրիբունաներից եկող խանգարող լույսերը սպառնում են իրենց պրոֆեսիոնալ կարիերային։ «Մարդիկ կորտում փորձում են առավելագույնն անել, դա իրենց աշխատանքն է ու կարիերան։ Խաղի ժամանակ սելֆիի լույսերով նկարվելը պարզապես անհարգալից վերաբերմունք է։ Այս տարի ամեն ինչ սահմանն անցել է», – նշել է Պեգուլան։
2023 թվականի US Open-ի չեմպիոն Կոկո Գաուֆն էլ հավելել է, որ պատասխանատվությունը կրում են նաև այն բրենդները, որոնք հրավիրում են բլոգերներին։ «Երբեմն նրանք առաջին անգամ են թենիսի խաղի ներկա լինում և չգիտեն կանոնները։ Դա նույնն է, որ քեզ հրավիրեն կարմիր գորգի, ու դու ներկայանաս ջինսերով։ Պետք է պարզապես հարգել սպորտի էթիկետը»։
Ուիմբլդոնի խիստ պատասխանը և ավանդույթների պահպանումը
Ուիմբլդոնը, որն ավանդաբար համարվում է «Մեծ սաղավարտի» ամենապահպանողական մրցաշարը, մեծ զգուշությամբ է հետևել նյույորքյան փորձարկումներին։ Ըստ Press Association-ի հաղորդած տեղեկությունների՝ կազմակերպիչները որոշել են 2027 թվականի մրցաշարում ընդհանրապես չներդնել բլոգերների համար նախատեսված հատուկ հավատարմագրման համակարգ։
Սա նշանակում է, որ սոցիալական մեդիայի ներկայացուցիչները չեն ստանա լրագրողական արտոնություններ և ստիպված կլինեն խաղերին հետևել սովորական հանդիսատեսի կարգավիճակով։ Բացի այդ, անվտանգության աշխատակիցներին հանձնարարվելու է մուտքի մոտ և տրիբունաներում առգրավել ցանկացած տեսակի օղակաձև լամպեր, սելֆիի ձողեր կամ պրոֆեսիոնալ լուսավորության սարքեր, որոնք կարող են խանգարել մարզիկներին։
Այս որոշումը կայացվել է Ուիմբլդոնի ամենամյա կանոնակարգային վերանայման արդյունքում։ Ի տարբերություն US Open-ի, որը խնդիրներին արձագանքում էր միայն դրանց ի հայտ գալուց հետո (զգուշացնող հայտարարություններով կամ առանձին խախտողների հավատարմագրերը չեղարկելով), Լոնդոնում նախընտրում են կանխարգելիչ կոշտ քայլեր ձեռնարկել՝ կորտերի ավանդական լռությունն ու կարգապահությունը պահպանելու համար։