ԲՐՅՈՒՍԵԼ (Ազատ TV) – Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը առաջարկել է եռակողմ հանդիպում անցկացնել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Չինաստանի առաջնորդ Սի Ցզինպինի մասնակցությամբ՝ Ուկրաինայում պատերազմը դադարեցնելու ուղիները քննարկելու նպատակով: Euronews լրատվամիջոցի հրապարակման համաձայն՝ 2026 թվականի հոկտեմբերի 25-ին հրապարակված վերլուծությունում նշվում է, որ Դոնալդ Թրամփը կարծես թե հաստատել է այդ գաղափարը՝ առանց հստակեցնելու հանդիպման ամսաթիվը, միաժամանակ նշելով, որ այն կարող է օգտակար լինել համաշխարհային անվտանգության համար, եթե ներառի միջուկային զինազերծումը: Այս հնարավոր գագաթաժողովը լուրջ մտահոգություններ է առաջացրել եվրոպական մայրաքաղաքներում, որոնք զգուշացնում են, որ այն կարող է կրկնել 1945 թվականի Յալթայի կոնֆերանսի սցենարը՝ շրջանցելով եվրոպական դաշնակիցներին և որոշելով մայրցամաքի ճակատագիրն առանց Կիևի մասնակցության:
Հոկտեմբերյան այս զարգացումներից հետո բրյուսելյան դիվանագիտական շրջանակները բարձրացնում են տրանսատլանտյան անվտանգության հարցեր, քանի որ Մոսկվայի կողմից առաջ քաշված այս նախաձեռնությունը միտված է Ռուսաստանը ներկայացնելու որպես համաշխարհային գլխավոր դերակատար: Եվրոպական կողմի բացակայությամբ նման փակ դռների հետևում ընթացող բանակցությունները վտանգում են Արևմուտքի հավաքական զսպման մեխանիզմները և խաթարում տասնամյակներով ձևավորված դաշնակցային հարաբերությունները:
Պատմական զուգահեռներ և ռազմավարական ռիսկեր
1945 թվականի փետրվարին տեղի ունեցած Յալթայի կոնֆերանսը, որտեղ Ֆրանկլին Ռուզվելտը, Ուինսթոն Չերչիլը և Իոսիֆ Ստալինը Ղրիմի առողջարանային քաղաքում գծեցին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո աշխարհի բաժանումը, հաճախակի է հիշատակվում որպես նմանատիպ վտանգավոր նախադեպ: Այն ժամանակ մեծ տերությունները սահմանեցին ազդեցության գոտիներ, որոնց հետևանքով Արևելյան Եվրոպան տասնամյակներով հայտնվեց խորհրդային վերահսկողության տակ: Վերլուծաբանները նշում են, որ Թրամփի, Սիի և Պուտինի մասնակցությամբ ժամանակակից նմանատիպ հանդիպումը կարող է հանգեցնել նմանատիպ հետևանքների՝ վտանգելով Ուկրաինայի ինքնիշխանությունը և անդրադառնալով գլոբալ այլ թեժ կետերի, ինչպիսին է Թայվանը:
Մոսկվայի համար նման հանդիպման հասնելը միջազգային հեղինակության վերականգնման հնարավորություն է: Մինչդեռ Վաշինգտոնի համար ավանդական դաշնակիցներին անտեսելը կարող է խաթարել համաշխարհային ազդեցությունը և այն ռազմական բազաների ցանցը, որոնք անհրաժեշտ են ԱՄՆ սեփական անվտանգության ապահովման համար:
Բրյուսելի առջև ծառացած քաղաքական մարտահրավերները
Եվրամիությանը չներառող գագաթաժողովի հեռանկարը ուժեղացնում է ճնշումը Բրյուսելի վրա՝ մշակելու սեփական անկախ և միասնական ռազմավարություն: Դիվանագիտական դիտորդները շեշտում են, որ անհատական միջնորդական ջանքերը կամ ոչ պաշտոնական շփումները չեն կարող ապահովել Եվրոպայի արդյունավետ մասնակցությունը բանակցային սեղանի շուրջ:
Այս մարտահրավերին հակազդելու համար եվրոպական հաստատությունները և ազգային կառավարությունները պետք է շտապ մշակեն խաղաղության սեփական ծրագիր, հստակեցնեն Ուկրաինայի համար ընդունելի անվտանգության երաշխիքները և նշանակեն հատուկ բանակցող՝ հստակ քաղաքական մանդատով: Միևնույն ժամանակ, անհրաժեշտ է երկարաժամկետ ֆինանսական միջոցներ ապահովել Ուկրաինայի համար՝ չնայած Եվրոպայում աճող հասարակական և տնտեսական դժգոհություններին: