Չինաստանի Շենժեն քաղաքի միջանկյալ ժողովրդական դատարանը ցմահ ազատազրկման է դատապարտել անշարժ գույքի կառուցապատմամբ հայտնի Evergrande Group-ի հիմնադիր և նախկին ղեկավար Հույ Կա Յանին։ Ըստ BBC-ի և NPR-ի հաղորդած տվյալների՝ դատարանը նաև որոշում է կայացրել բռնագանձել նրա ողջ անձնական գույքը և 15,82 միլիարդ յուանի ($2,35 միլիարդ) չափով ընդհանուր տուգանք սահմանել նրա նախկին ընկերությունների նկատմամբ։
Դատական վճռի համաձայն՝ ապրիլին իրեն մեղավոր ճանաչած 60-անց գործարարը պատասխանատվության է ենթարկվել ֆինանսական խարդախությունների, ապօրինի ավանդներ ներգրավելու, կաշառակերության և ընկերության ակտիվները յուրացնելու համար։ Այս դատավճիռը եզրափակում է Չինաստանի պատմության մեջ անշարժ գույքի ոլորտի խոշորագույն փլուզման քրեական փուլը, որը սկսվել էր 2021 թվականին, երբ Evergrande-ը հայտարարեց ավելի քան 300 միլիարդ դոլարի հասնող պարտավորությունները սպասարկելու անհնարինության մասին։
Դատավճռի մանրամասները և ֆինանսական տուգանքները
Շենժենի դատարանը սահմանել է, որ China Evergrande Group-ը պետք է վճարի 8,82 միլիարդ յուան ($1,31 միլիարդ), իսկ նրա հիմնական դուստր ձեռնարկությունը՝ Evergrande Real Estate Group-ը՝ 7 միլիարդ յուան ($1,04 միլիարդ)։ Դատարանն արձանագրել է, որ ընկերությունները տարիներ շարունակ կեղծել են ֆինանսական հաշվետվությունները, թաքցրել իրական պարտքերը և ապօրինի կերպով միջոցներ ներգրավել հանրությունից։
Հետաքննության տվյալներով՝ 2019 և 2020 թվականներին Evergrande-ն իր հասույթը արհեստականորեն ուռճացրել է շուրջ 80 միլիարդ դոլարով՝ վաճառքները գրանցելով դեռևս չկառուցված բնակարանների համար։ Բացի այդ, բնակարան գնողներից ստացված կանխավճարները չեն ուղղվել շինարարությանը, այլ ապօրինաբար փոխանցվել են նոր հողատարածքների ձեռքբերմանն ու այլ պարտքերի մարմանը, ինչի հետևանքով Չինաստանի տասնյակ քաղաքներում հարյուրավոր բնակելի շենքեր մնացել են անավարտ։
Ազատազրկումներ ղեկավար կազմի և ընտանիքի անդամների համար
Հույ Կա Յանից բացի, դատարանը տարբեր ժամկետներով ազատազրկման է դատապարտել Evergrande-ի մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաների։ Նրանց թվում են Հույի երկու որդիները՝ Սյույ Ժիջյանը և Սյույ Տենհեն, որոնք ստացել են 22 ամսից մինչև 18 տարվա ազատազրկում՝ ապօրինի ֆինանսական գործառնություններին մասնակցելու համար։
Նախկինում Ասիայի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը համարվող Հույ Կա Յանը, ում կարողությունը Evergrande-ի ծաղկման շրջանում գերազանցում էր 50 միլիարդ դոլարը, 2024 թվականին արդեն ենթարկվել էր 6,5 միլիոն դոլարի տուգանքի և ցմահ զրկվել չինական կապիտալի շուկայում գործունեություն ծավալելու իրավունքից։ Ընկերության բաժնետոմսերը 2025 թվականի օգոստոսին վերջնականապես հեռացվել էին Հոնկոնգի ֆոնդային բորսայից։
Տնտեսական հետևանքները Չինաստանի համար
1996 թվականին հիմնադրված Evergrande-ն տարիներ շարունակ հանդիսանում էր Չինաստանի տնտեսական աճի հիմնական շարժիչներից մեկը։ Անշարժ գույքի ոլորտն ապահովում էր երկրի ՀՆԱ-ի մոտ մեկ երրորդը և տեղական իշխանությունների բյուջեների զգալի մասը։
Սակայն 2020 թվականին Պեկինի կողմից ընդունված «երեք կարմիր գծերի» քաղաքականությունը, որն արգելում էր անշարժ գույքի ընկերություններին չհիմնավորված վարկեր վերցնել, կտրուկ սահմանափակեց Evergrande-ի ֆինանսավորումը։ Դրան հետևեց 2021 թվականի դեֆոլտը, որը շղթայական ռեակցիա առաջացրեց ողջ շուկայում՝ հանգեցնելով բազմաթիվ այլ կառուցապատողների ճգնաժամի և մինչ օրս ազդելով աշխարհի երկրորդ տնտեսության վերականգնման տեմպերի վրա։