ՋԵՔՍՈՆ ՀՈՈՒԼ (Azat TV) – ԱՄՆ Ֆեդերալ ռեզերվային համակարգի (ՖՐՀ) նախագահ Քևին Ուորշը ուրբաթ օրը հանդես կգա իր առանցքային ելույթով Վայոմինգ նահանգի Ջեքսոն Հոուլ քաղաքում անցկացվող կենտրոնական բանկի ամենամյա տնտեսական համաժողովում։ Այս ելույթը Ուորշի պաշտոնավարման ամենալուրջ փորձությունն է մայիսին ՖՐՀ ղեկավարությունը ստանձնելուց ի վեր, որն ընթանում է Treasuries-ի աճող եկամտաբերության, պահպանվող բարձր գնաճի և դրամավարկային քաղաքականության հստակության վերաբերյալ շուկայի մտահոգությունների ֆոնին։
Թեև այս տարվա համաժողովի պաշտոնական թեման է «Ֆինանսական նորարարություններ. ազդեցությունը վճարումների և քաղաքականության վրա», ֆինանսական շուկաների մասնակիցները Ուորշից ակնկալում են կոնկրետ ազդակներ տոկոսադրույքների և տնտեսական հեռանկարների վերաբերյալ։ Պատմականորեն ՖՐՀ նախորդ ղեկավարները Ջեքսոն Հոուլի հարթակն օգտագործել են դրամավարկային ռազմավարական ուղղությունները պարզաբանելու համար, սակայն Ուորշի որդեգրած ոչ միջամտողական ոճը անորոշություն է ստեղծել նրա սպասվելիք ուղերձի շուրջ։
Աշխատանքային խմբեր և «առաջնային սկզբունքների» վերանայում
Պաշտոնը ստանձնելուց ի վեր Ուորշը ստեղծել է հինգ հատուկ աշխատանքային խումբ, որոնց նպատակն է «առաջնային սկզբունքների» հիման վրա վերանայել ՖԵԴ-ի հիմնական գործառույթները։ Ըստ CNBC-ի տվյալների՝ այս խմբերը ուսումնասիրում են գնաճի գնահատման մեթոդները, բալանսի կառավարումը, որոշումների կայացման տվյալները, ինչպես նաև հաղորդակցության ռազմավարությունը։
Ի տարբերություն իր նախորդների, ովքեր ակտիվորեն օգտագործում էին նախնական հայտարարությունները (forward guidance) շուկաները կառավարելու համար, Ուորշը նախընտրում է թույլ տալ, որ շուկաներն ինքնուրույն մեկնաբանեն տնտեսական տվյալները։ Սակայն, վերլուծաբանների կարծիքով, հստակ ուղեցույցների բացակայությունը մեծացրել է տատանողականությունը պարտատոմսերի շուկայում։
M&T Bank-ի և Wilmington Trust-ի գլխավոր տնտեսագետ Լյուկ Թիլին նշել է, որ Ուորշը կարող է սահմանափակվել միայն կառուցվածքային հարցերի քննարկմամբ։ «Մարդիկ ինձ հարցնում են, թե ինչ եմ սպասում, և եկել եմ այն եզրակացության, որ շատ բան սպասել պետք չէ։ Դժվար է կանխատեսել նրա խոսքը»,- CNBC-ին հայտնել է Թիլին՝ ընդգծելով, որ շուկային անհրաժեշտ են հստակ պարզաբանումներ գնաճի և դրամավարկային փոխանցման մեխանիզմների վերաբերյալ։
Եկամտաբերության աճը և Ֆինանսների նախարարության միջամտությունը
Իրավիճակը բարդանում է նաև դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների հակասություններով։ ԱՄՆ Ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենտը հայտարարել է պետական պարտատոմսերի հետգնման ծավալները կրկնապատկելու նախաձեռնության մասին՝ շաբաթական 2 միլիարդ դոլարից հասցնելով առնվազն 4 միլիարդ դոլարի, որը կմեկնարկի սեպտեմբերի 9-ին։ Այս քայլը, թեև փոքր է ընդհանուր պարտքի համեմատ, հակասում է Ուորշի՝ շուկայական ազատ գնագոյացման ձգտմանը։
RSM-ի գլխավոր տնտեսագետ Ջոզեֆ Բրուսուելասը նշել է, որ Ուորշի վաղ շրջանի հաղորդակցային վրիպումները և Ֆինանսների նախարարության քայլերը ՖՐՀ նախագահին դրել են բարդ կացության առջև։ «Ֆինանսների նախարարության գործողությունները թուլացրել են Ուորշի դիրքերը, և նա հայտնվել է երկու քարի արանքում»,- ընդգծել է Բրուսուելասը։
Bank of America-ի ԱՄՆ տոկոսադրույքների ռազմավարության ղեկավար Մարկ Կաբանան զգուշացրել է, որ եթե Ուորշն անդրադառնա միայն արտադրողականությանը կամ ժողովրդագրությանը՝ շրջանցելով տոկոսադրույքների թեման, շուկան դա կընկալի որպես «մեղմ» (dovish) ազդակ։ Ըստ Կաբանայի՝ նման սցենարի դեպքում 30-ամյա պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը կարող է աճել մինչև 5.5% կամ ավելի բարձր մակարդակի։
Ներքին տարաձայնություններ և գնաճի ճնշումները
Ֆեդերալ ռեզերվային համակարգի ներսում ևս առկա են տարակարծություններ։ Կանզաս Սիթիի ՖՐՀ նախագահ Ջեֆ Շմիդը Yahoo Finance-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ գնաճը շարունակում է մնալ բարձր, ხოლო տոկոսադրույքները՝ չափազանց խթանող։
Հուլիս ամսվա տվյալներով՝ հիմնական PCE ինդեքսը (տարեկան կտրվածքով) կազմել է 3,3%, իսկ ամսական աճը արագացել է մինչև 0,2%։ Շմիդը նշել է, որ 2% թիրախին դեռ չեն հասել և կողմ է արտահայտվել FOMC նիստերի քանակը տարեկան 8-ից 6-ի նվազեցման առաջարկին, որը ներկայացրել էր Ուորշը՝ ռազմավարական քննարկումներին ավելի շատ ժամանակ հատկացնելու նպատակով։
Ուրբաթ օրվա ելույթից առաջ ֆինանսական աշխարհը սպասում է Ուորշի պարզաբանումներին, քանի որ որոշակիության բացակայությունը կարող է հանգեցնել գլոբալ ֆինանսական շուկաների հետագա ապակայունացմանը։