Firebird ընկերությունը, որը մասնագիտացած է արհեստական բանականության (ԱԲ) ամպային և ենթակառուցվածքային տեխնոլոգիաների ոլորտում, ստացել է ԱՄՆ արտահանման լիցենզիա և հայտարարել «Dell Technologies»-ի հետ տեխնոլոգիական գործընկերության մասին։ Նախագիծը նպատակ ունի ամրապնդել Հայաստանի դիրքերը ԱԲ և թվային զարգացման ոլորտներում։
Ընկերության տարածած պաշտոնական հաղորդագրության համաձայն՝ նախագիծը հնարավոր է դարձել ՀՀ կառավարության աջակցության շնորհիվ։ Նախագծի իրականացման գործում ներգրավված են եղել նաև ԱՄՆ առևտրի հարցերով քարտուղար Հովարդ Լատնիկը, ԱՄՆ Պետքարտուղարությունը, ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանությունը, Արդյունաբերության և անվտանգության բյուրոն (BIS), ինչպես նաև Enterprise Armenia-ն։
Firebird-ը հայտարարել է Հայաստանում իր առաջին 500 միլիոն դոլարի ներդրման մասին, որը հանդիսանում է բազմամիլիարդանոց մեգանախագծի մեկնարկային փուլը։ Նախագծի նպատակն է տարածաշրջանում ստեղծել բարձր հզորությամբ ԱԲ գերհամակարգչային ենթակառուցվածք։ Այս նախաձեռնությունը հնարավորություն կտա գիտահետազոտական հաստատություններին, տեխնոլոգիական ընկերություններին և ձեռնարկություններին գործարկել ժամանակակից ԱԲ մոդելներ։
Ըստ Firebird-ի համահիմնադիր և գլխավոր գործադիր տնօրեն Ռազմիկ Հովակիմյանի՝ այս ներդրումը հիմնարար նշանակություն ունի Հայաստանի թվային և ԱԲ ապագայի ձևավորման համար։ Նա ընդգծել է, որ իրենց տեսլականն է՝ առաջադեմ ԱԲ-ն հասանելի դարձնել յուրաքանչյուրին՝ ընդհանուր բարիքի համար։
Firebird-ը համագործակցելու է «Dell Technologies»-ի հետ՝ օգտագործելով PowerEdge բարձր արդյունավետությամբ ԱԲ սերվերներ և NVIDIA Blackwell գրաֆիկական պրոցեսորներ։ Այս տեխնոլոգիաները հիմք կդառնան տարածաշրջանի ամենաառաջադեմ ԱԲ կլաստերներից մեկի ստեղծման համար։ Նախագծի առաջին փուլի գործարկումը նախատեսված է 2026 թվականի առաջին կեսին։
Նախագիծը նպատակ ունի Հայաստանը դիրքավորել որպես ԱԲ նորարարության տարածաշրջանային կենտրոն՝ շեշտը դնելով կենսաբանական գիտությունների, ռոբոտաշինության և տիեզերական տեխնոլոգիաների ոլորտների վրա։ Firebird-ի համահիմնադիր Ալեքսանդր Եսայանը նշել է, որ Հայաստանում ձևավորվում է ժամանակակից թվային և ԱԲ էկոհամակարգ, ինչը կնպաստի տեղական մասնագիտական ներուժի զարգացմանը և գլոբալ նորարարության ներգրավմանը։
Firebird-ի նախաձեռնությունը կարևոր քայլ է Հայաստանի տեխնոլոգիական ապագայի համար՝ ամրապնդելով ԱՄՆ-ի և Հայաստանի միջև պետական-մասնավոր գործընկերությունը և խթանելով ԱԲ ոլորտի զարգացումը։