Այն աստղասերների համար, ովքեր այս տարվա օգոստոսին ամպամածության կամ անբարենպաստ եղանակի պատճառով բաց են թողել Պերսեիդների հայտնի ասուպային հոսքը, 2026 թվականի վերջնամասը խոստանում է մի քանի ուշագրավ հնարավորություններ: Ըստ Ամերիկյան ասուպային ընկերության (AMS) հրապարակած տվյալների՝ սեպտեմբերից դեկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում սպասվում է հինգ տարբեր ասուպային հոսքերի ակտիվացում։ Թեև դրանցից մի քանիսի տեսանելիությանը կարող է խանգարել լուսնի պայծառ լույսը կամ ասուպների համեմատաբար փոքր հաճախականությունը, ճիշտ պլանավորման դեպքում հնարավոր կլինի տպավորիչ տեսարաններ որսալ։
Լուսնի գործոնը և դիտումների ճիշտ ժամանակը
Ասուպային հոսքերի դիտման հաջողությունը մեծապես կախված է լուսնի փուլից։ Լուսնի պայծառ լույսը հաճախ թույլ չի տալիս նկատել երկնքով անցնող ավելի նուրբ ու թույլ կայծերը: Ամերիկյան ասուպային ընկերությունը նշում է, որ 2026 թվականի սպասվող հոսքերի ժամանակ չափազանց կարևոր է լինելու լուսնի մայր մտնելու պահը։ Աստղադիտման սիրահարները պետք է ընտրեն այնպիսի ժամեր, երբ լուսինն արդեն մայր է մտել, բայց արևածագը դեռ չի սկսվել:
Հոկտեմբերյան երկու հոսքերը. Օրիոնիդներ և Հարավային Տավրիդներ
Աշնանային ակտիվ փուլը սկսվում է Օրիոնիդներով, որոնք ակտիվ կլինեն հոկտեմբերի 2-ից նոյեմբերի 7-ը՝ հասնելով իրենց գագաթնակետին հոկտեմբերի 21-ի լույս 22-ի գիշերը։ Թեև անցյալում այս հոսքը ժամում 50-ից 75 ասուպ էր ապահովում, վերջին տարիներին այն ավելի համեստ արդյունքներ է գրանցում: Բացի այդ, 2026-ի հոկտեմբերի 21-ին լուսինը լինելու է 80%-ով լիքը, ինչը նշանակում է, որ դիտման լավագույն պահը կլինի լուսնի մայր մտնելուց հետո մինչև արևածագ ընկած կարճ ժամանակահատվածը։
Միաժամանակ, սեպտեմբերի 20-ից նոյեմբերի 20-ը ակտիվ կլինեն Հարավային Տավրիդները։ Այս հոսքն ունի երկու տարբեր գագաթնակետեր. առաջինը սպասվում է հոկտեմբերի 13-ի լույս 14-ի գիշերը (երբ լուսինը լինելու է ընդամենը 10%-ով լիքը), իսկ երկրորդը՝ նոյեմբերի 4-ի լույս 5-ի գիշերը (18% լիությամբ): Չնայած Հարավային Տավրիդները հայտնի են իրենց պայծառ հրագնդերով, 2026-ը չի դասվում դրանց բարձր ակտիվության տարիների շարքին, ուստի սպասվում է ժամում ընդամենը 5-10 ասուպ։ Հոկտեմբերի կեսերի գագաթնակետը կլինի լավագույն պահը դիտումների համար՝ շնորհիվ մութ երկնքի:
Նոյեմբերյան երկնային անցումները. Հյուսիսային Տավրիդներ և Լեոնիդներ
Նոյեմբերին ակտիվանում են Հյուսիսային Տավրիդները (հոկտեմբերի 20-ից դեկտեմբերի 10-ը), որոնց գագաթնակետը կլինի նոյեմբերի 11-ի լույս 12-ի գիշերը։ Այդ օրը լուսինը կլինի ընդամենը 7%-ով լիքը, ինչը հրաշալի պայմաններ է ստեղծում դիտումների համար։ Թեև ակտիվությունը ցածր է լինելու (ժամում 5-10 ասուպ), կեսգիշերից հետո սպասվող մութ երկինքը թույլ կտա հեշտությամբ նկատել դանդաղ ու պայծառ ասուպները:
Դրան հաջորդելու են Լեոնիդները (նոյեմբերի 6-30-ը)՝ նոյեմբերի 16-ի լույս 17-ի գիշերային գագաթնակետով։ Ժամում սպասվում է 10-15 ասուպ, իսկ լուսինը կլինի մոտ 45%-ով լիքը։ Ամերիկյան ասուպային ընկերության կանխատեսմամբ՝ լուսնի այս փուլը չի փչացնի տեսարանը, հատկապես վաղ առավոտյան ժամերին, երբ ասուպների ճառագայթման կետը բարձր կլինի երկնակամարում:
Դեկտեմբերյան գլխավոր իրադարձությունը. Գեմինիդներ
2026 թվականի վերջին ամիսների ամենասպասված և հզոր իրադարձությունը լինելու են Գեմինիդները (դեկտեմբերի 4-17-ը): Այս հոսքն իր գագաթնակետին կհասնի դեկտեմբերի 13-ի լույս 14-ի գիշերը՝ ապահովելով ժամում մինչև 150 ասուպ, ինչն իր ակտիվությամբ գերազանցում է նույնիսկ ամառային Պերսեիդներին։
Այդ գիշեր լուսինը կլինի 21%-ով լիքը, սակայն, ըստ աստղագիտական հաշվարկների, այն մայր կմտնի նախքան Գեմինիդների դիտման լավագույն ժամերի սկսվելը։ Սա նշանակում է, որ կեսգիշերից հետո և մինչև լուսաբաց աստղասերներին սպասվում է կատարյալ մութ երկինք և տարվա ամենատպավորիչ երկնային շոուն։
Հայացք դեպի ապագա
Աստղագիտական երկարաժամկետ օրացույցներ կազմողների համար AMS-ը հայտնում է, որ 2027 և 2028 թվականների ամառային Պերսեիդների ժամանակ լուսնի լույսը լուրջ խոչընդոտ է լինելու։ Կատարյալ պայմաններում Պերսեիդներ դիտելու հաջորդ լավագույն հնարավորությունը կլինի միայն 2029 թվականի օգոստոսի 11-12-ին, երբ լուսինը կլինի ընդամենը 5% լիությամբ։ Մինչ այդ, 2026-ի վերջին սպասվող այս հինգ հոսքերը, հատկապես դեկտեմբերյան Գեմինիդները, մնում են աստղային երկինքը վայելելու լավագույն տարբերակները։