ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ռազմական լարվածությունը հասել է նոր մակարդակի՝ ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարության (CENTCOM) կողմից Իրանի տարածքում Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) թիրախներին հասցված հարվածներից հետո։ Ինչպես հաղորդում է CENTCOM-ը, հարվածներն ուղղված են եղել հակաօդային պաշտպանության համակարգերին, ռադարային կայաններին և ականապատման կարողություններին՝ ի պատասխան Հորմուզի նեղուցում առևտրային նավերի վրա հարձակման փորձերի։
Ի պատասխան՝ Իրանը հրթիռային հարվածներ է հասցրել, որոնց մեծ մասը, ըստ ԱՄՆ պաշտոնյաների, որսացվել է։ Հորդանանի զինված ուժերը հայտնել են, որ իրենց ՀՕՊ համակարգերը որսացել են իրենց օդային տարածք մուտք գործած 13 բալիստիկ հրթիռներից 10-ը։ Մնացած երեք հրթիռները ընկել են անմարդաբնակ վայրերում, տուժածներ չկան։
Նյութը պատրաստվել է BBC-ի և CNBC-ի հրապարակած տեղեկությունների հիման վրա։
Էներգետիկ շուկաների ռեակցիան
Ռազմական գործողությունները հանգեցրել են նավթի գների աճի՝ մոտ 4%-ով, ինչը պայմանավորված է Հորմուզի նեղուցով էներգակիրների տեղափոխման անվտանգության վերաբերյալ մտավախություններով։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն ունի «գրեթե լիակատար վերահսկողություն» նեղուցի նկատմամբ և նախազգուշացրել է, որ Իրանի ցանկացած հետագա պատասխան գործողություն կհանդիպի շատ ավելի կոշտ արձագանքի։
Դիվանագիտական դաշտ
Միջազգային դիվանագիտական ջանքերը, այդ թվում՝ G20-ի կոչը Հորմուզում նավագնացության անվտանգության վերաբերյալ, բախվում են տարաձայնությունների. Չինաստանը հրաժարվել է պաշտպանել հայտարարության այդ հատվածը։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը Բիշքեկում հանդիպել է Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի հետ՝ ընդգծելով դիվանագիտության կարևորությունը։ Մինչդեռ Եմենի հուսիները հայտնել են Թեհրանին իրենց աջակցության մասին՝ նախազգուշացնելով ԱՄՆ-ի դաշնակիցներին հետևանքների մասին։
Դիտարկելու հարցեր
Ի՞նչ վիճակում է Հորմուզի նեղուցը։
Նեղուցը մնում է լարվածության կենտրոն. ԱՄՆ-ն պնդում է, որ ունի օպերատիվ վերահսկողություն, մինչդեռ Իրանը մարտահրավեր է նետում դրան՝ ռազմական սպառնալիքների միջոցով։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ ։ Գլոբալ բեռնափոխադրումների արժեքի և ապահովագրավճարների վրա երկարաժամկետ ազդեցությունը դեռ պարզ չէ։
Կա՞ն արդյոք քաղաքացիական զոհեր Իրանում։
Վերջին ռազմական փոխանակման ընթացքում քաղաքացիական զոհերի մասին հաստատված տվյալներ չկան, սակայն ՄԱԿ-ը մտահոգություն է հայտնել հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ ։ Իրանական ենթակառուցվածքներին հասցված վնասների ստույգ մասշտաբը մնում է անհայտ՝ պետական գրաքննության պատճառով։
Դիտանկյուններ
ԱՄՆ վարչակազմի տեսակետը vs Իրանի ղեկավարության տեսակետը
Դիտանկյուն
ԱՄՆ վարչակազմի տեսակետը
ԱՄՆ-ն պնդում է, որ իր ռազմական հարվածները անհրաժեշտ պատասխան են նավագնացության ազատությունը և իր անձնակազմի անվտանգությունը պաշտպանելու համար։ Ազդարարելով, որ ԱՄՆ-ն պատրաստ է ավելի մեծ հարվածի, վարչակազմը նպատակ ունի զսպել իրանական ագրեսիան՝ խուսափելով լայնածավալ ցամաքային ներխուժումից։
Իրանի ղեկավարության տեսակետը
Թեհրանը հակամարտությունը ներկայացնում է որպես պաշտպանություն «հիվանդ կայսրության» դեմ և պայքար տնտեսական շրջափակման դեմ։ Փնտրելով ՇՀԿ գործընկերների աջակցությունը՝ Իրանը ձգտում է ցուցադրել դիմադրողականություն՝ չնայած տնտեսական և ռազմական ճնշումներին։
Live Nation-ի բաժնետոմսերը նվազել են 1,5%-ով, քանի որ ընկերությունն անցնում է բարձր շահութաբերությամբ հարթակների զարգացմանը, ինչպիսին է Սինգապուրի նոր Grange House-ը։