Օրենսդրական նախաձեռնություն՝ թափանցիկության համար
Կենտուկի նահանգից հանրապետական կոնգրեսական Թոմաս Մեսին նախաձեռնել է ստորագրահավաք (discharge petition)՝ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի քվեարկությանը դնելու «Էփշտեյնի ֆայլերի թափանցիկության մասին» երկրորդ օրինագիծը (H.R. 9694)։ Այս նախաձեռնության նպատակն է ստիպել ԱՄՆ արդարադատության նախարարությանը (DOJ) հրապարակել Ջեֆրի Էփշտեյնի սեռական թրաֆիքինգի գործով առկա բոլոր չխմբագրված փաստաթղթերը։
Մեսին օգոստոսի 31-ին Կոնգրեսի ամբիոնից հանդես է եկել ելույթով՝ հրապարակելով 14 անձանց անուններ, որոնց նա անվանել է «համահանցագործներ» և կոչ է արել հետաքննել նրանց կապերը Էփշտեյնի հետ։ Այս ցանկում են, մասնավորապես, արքայազն Էնդրյուն (Էնդրյու Մաունթբեթեն-Վինձոր), Լես Վեքսները, Լեոն Բլեքը և այլ հայտնի գործիչներ։
Իրավական նրբություններ և հետևանքներ
Կոնգրեսականի կողմից հնչեցված մեղադրանքները պաշտպանված են ԱՄՆ Սահմանադրության «Խոսքի կամ բանավեճի» կետով, որը օրենսդիրներին ազատում է քաղաքացիական կամ քրեական պատասխանատվությունից օրենսդրական գործունեության ընթացքում արված հայտարարությունների համար։ Այնուամենայնիվ, այս հայտարարությունները չեն հանդիսանում դատական ապացույցներ, և Էփշտեյնի հետ ցանկացած կապ ինքնին հանցավոր գործունեության ապացույց չէ։
Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ նոր օրենքը
Չնայած 2025 թվականին ընդունված նախորդ օրենքին, որը պարտավորեցնում էր Արդարադատության նախարարությանը հրապարակել Էփշտեյնի գործի փաստաթղթերը, Մեսին և նրա համախոհները պնդում են, որ նախարարությունը շարունակում է թաքցնել միլիոնավոր էջերի փաստաթղթեր՝ օգտագործելով «խորհրդակցական գործընթացի արտոնություն» (deliberative process privilege) ձևակերպումը։ Նոր օրինագիծը թույլ կտա տուժողներին, նահանգային դատախազներին և կոնգրեսականներին դատական կարգով պահանջել բոլոր չխմբագրված նյութերը։
Հետագա քայլերը
Ստորագրահավաքի հաջողության համար անհրաժեշտ է 218 ստորագրություն։ Մեսին ակնկալում է ինչպես դեմոկրատների, այնպես էլ որոշ հանրապետականների աջակցությունը։ Նախարարությունը, իր հերթին, պնդում է, որ արդեն հրապարակել է 3,5 միլիոն էջ փաստաթուղթ և հազարավոր վիդեոնյութեր՝ հերքելով տեղեկատվության անհարկի գաղտնի պահումը։