Շուկայական անկայունությունը և AI ոլորտի ճգնաժամը
2026թ. նոյեմբերի 16-ին Nasdaq-ի ինդեքսը գրանցել է 2.3% անկում, ինչը պայմանավորված է Nvidia ընկերությունում շարունակվող ղեկավարության ճգնաժամով և տեխնոլոգիական ոլորտի նկատմամբ ներդրողների վստահության նվազմամբ։ Investor’s Business Daily-ի հաղորդմամբ՝ Nvidia-ի բաժնետոմսերը նվազել են ավելի քան 4%-ով, ինչը շղթայական ռեակցիա է առաջացրել կիսահաղորդիչների և տվյալների կենտրոնների սարքավորումներ արտադրող ընկերությունների շրջանում։
Շուկայի այս արձագանքը ցույց է տալիս, որ Nvidia-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակը համակարգային ռիսկ է դարձել ողջ տեխնոլոգիական ոլորտի համար։ Ներդրողները սկսել են վերանայել արհեստական բանականության (AI) հետ կապված ակտիվների ռիսկերը և կապիտալը տեղափոխել դեպի պաշտպանական ոլորտներ։ Nasdaq-ի անկումն այն դուրս է մղել 200-օրյա շարժական միջինի ցուցանիշից, ինչը տեխնիկական վերլուծաբանների կողմից դիտարկվում է որպես բացասական ազդակ՝ շուկայում հետագա անկման համար։
Ազդեցությունը կիսահաղորդիչների և ենթակառուցվածքների վրա
Nvidia-ի գործադիր տնօրեն Ջենսեն Հուանգի պաշտոնանկության հետևանքները զգալի են դարձել ողջ մատակարարման շղթայի համար։ Broadcom-ի բաժնետոմսերը նվազել են 4%-ով, իսկ Applied Materials-ը և Advanced Micro Devices-ը կորցրել են մոտ 5%։ Տվյալների կենտրոնների ենթակառուցվածքներում անկումը նույնիսկ ավելի խորն էր. Dell Technologies-ը և Vertiv-ը գրանցել են ավելի քան 7% անկում։ Այս ընկերությունները AI էկոհամակարգի առանցքային մասն են, և նրանց կորուստները ընդգծում են շուկայի մտավախությունը, որ կառավարման ճգնաժամը կարող է խաթարել ոլորտի երկարաժամկետ աճը։
Այսպես կոչված «neocloud» ընկերությունները, որոնք հիմնված են Nvidia-ի GPU ենթակառուցվածքների վրա, նույնպես ծանր հարված են ստացել։ CoreWeave-ը նվազել է ավելի քան 6%-ով, իսկ Nebius-ը և Iren-ը՝ համապատասխանաբար 8% և 9%-ով։ Հիշողության և տվյալների պահպանման ոլորտի ընկերությունները, ինչպիսիք են Micron Technology-ն և SK Hynix-ը, նույնպես գրանցել են զգալի անկում՝ արտացոլելով կապիտալ ծախսերի վերագնահատումը, որոնք նախկինում խթանում էին AI ոլորտի աճը։
Շուկայական անորոշությունը և հետագա քայլերը
Տեխնոլոգիական ոլորտի անկմանը զուգընթաց՝ հաղորդվում է նաև խոշոր ֆինանսական հաստատությունների առցանց ծառայությունների խափանումների մասին։ Ըստ Investor’s Business Daily-ի՝ Bank of America-ի, JPMorgan Chase-ի և Wells Fargo-ի հաճախորդները դժվարություններ են ունեցել իրենց հաշիվներ մուտք գործելու հարցում։ Թեև այս տեխնիկական խնդիրները կապված չեն Nvidia-ի ներքին ճգնաժամի հետ, դրանք խորացրել են շուկայում տիրող անհանգստությունը։
S&P 500-ը նվազել է 1.9%-ով, իսկ Dow Jones-ը՝ 700 կետից ավելի։ Նավթի գների անկումը ավելի քան 3%-ով վկայում է այն մասին, որ տնտեսական աճի հետ կապված մտավախությունները տարածվում են նաև ապրանքային շուկաների վրա։ Քանի որ Nvidia-ն հայտարարել է, որ չի դիտարկում Հուանգի վերադարձը, շուկան ստիպված է հարմարվել երկարատև անորոշությանը։ Վերլուծաբանները նշում են, որ ներկայիս պայմաններում ներդրողները պետք է կենտրոնանան ոչ թե աճի տեմպերի, այլ ֆունդամենտալ կայունության վրա՝ հաշվի առնելով բարձր տեխնոլոգիական ընկերությունների համար ստեղծված դժվարին իրավիճակը։

