2026 թվականի նոյեմբերի 17-ին Մանհեթենի դաշնային մեծ ժյուրին հրապարակել է մեղադրական եզրակացություն, ըստ որի Իռլանդիայի քաղաքացի Դեյթի Օ’Քորեյնը մեղադրվում է ԱՄՆ Օդային ազգային գվարդիայի C-130H ինքնաթիռի ոչնչացման մեջ։ Միջադեպը տեղի է ունեցել 2026 թվականի ապրիլի 11-ի առավոտյան Իռլանդիայի Շենոն օդանավակայանում, ինչի հետևանքով 60 միլիոն դոլար արժողությամբ ռազմական ինքնաթիռը շարքից դուրս է եկել։ ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը պաշտոնապես հայտարարել է մեղադրանքների մասին, որոնք ներառում են պետական գույքի ոչնչացում և այլ դաշնային հանցագործություններ՝ նշանավորելով իրավական գործընթացի սրումը։
Նախապես ծրագրված գործողություն
Դատախազությունը պնդում է, որ հարձակումը եղել է ոչ թե տարերային բողոքի ակցիա, այլ երկարատև ծրագրված գործողություն։ Ըստ մեղադրական եզրակացության՝ Օ’Քորեյնը համացանցում մանրակրկիտ ուսումնասիրել է C-130H-ի կառուցվածքը՝ բացահայտելով այն խոցելի կետերը, որոնք հնարավոր կլիներ վնասել։ Հետաքննությունը պարզել է, որ մեղադրյալը հատուկ հավելվածների միջոցով հետևել է ռազմական ինքնաթիռների տեղաշարժին և նախապես հետախուզել օդանավակայանի պարագիծը՝ մուտքի կետերը գտնելու համար։
Միջադեպի օրը Օ’Քորեյնը ներթափանցել է օդանավակայանի սահմանափակ տարածք և կոտրել ինքնաթիռի անձնակազմի դուռը։ Ներսում նա օգտագործել է տարբեր գործիքներ, ներառյալ գալիում՝ քիմիական նյութ, որն արագ քայքայում է ալյումինը։ Նա համակարգված կերպով կտրել է լարերը, ծակել օդատարները և ոչնչացրել օդաչուների խցիկի սարքերը։ ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը նշել է, որ գործողությունները եղել են չափազանց հաշվարկված. նա օդի ճնշման խողովակը ոչ թե կտրել է, այլ սեղմել, ինչը, ըստ քննիչների, կանխել է աղետալի պայթյունը, որը կարող էր վտանգել նաև իր կյանքը։
Հետևանքներ և իրավական համատեքստ
C-130H-ի ոչնչացումը հանգեցրել է նրան, որ ինքնաթիռն այլևս ենթակա չէ վերականգնման։ ԱՄՆ դատախազ Ջեյմի Մակդոնալդը հայտարարել է, որ այս դատական գործը պետք է ազդարարի, որ ԱՄՆ ռազմական ակտիվների դեմ ցանկացած հարձակում չի հանդուրժվելու՝ անկախ դրա վայրից։ Հետաքննությանը մասնակցած Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն (FBI) ընդգծել է, որ մեղադրյալը նաև փորձել է կապ հաստատել նախկինում օդանավակայանի անվտանգությունը խախտած անձանց հետ։
Սա Շենոնի օդանավակայանում ԱՄՆ ռազմական տարանցման հետ կապված անվտանգության միջադեպերի շարքից վերջինն է։ Թեև Օ’Քորեյնը Իռլանդիայում արդեն իսկ մեղադրվում է ապօրինի ներխուժման և գույքին վնաս հասցնելու համար, ամերիկյան դաշնային մեղադրանքը նրան սպառնում է ավելի խիստ պատժամիջոցներով։ Պետական գույքի ոչնչացման համար նախատեսված առավելագույն պատիժը դաշնային բանտում 10 տարի ազատազրկումն է։ Այս դեպքը վերահաստատում է անվտանգության այն մարտահրավերները, որոնց բախվում են քաղաքացիական օդանավակայաններում գործող ռազմական հանգույցները։

