Սպիտակ տան նախազգուշացումը՝ կոնգրեսական հետաքննությունների վերաբերյալ
Երկուշաբթի օրը Սպիտակ տան իրավախորհրդատու Ուիլ Շարֆը նամակ է հղել Ներկայացուցիչների պալատի վերահսկիչ հանձնաժողովի ապագա ղեկավար, դեմոկրատ Ռոբերտ Գարսիային՝ նախազգուշացնելով, որ Թրամփի վարչակազմի դեմ դեմոկրատների ծրագրած ագրեսիվ հետաքննությունները կարող են որակվել որպես քրեական հանցակազմ։ Այս մասին հայտնում է ABC News-ը՝ նշելով, որ նամակը լարվածության նոր փուլ է մտցնում գործադիր և օրենսդիր իշխանությունների հարաբերություններում։
Շարֆի պնդմամբ՝ Կոնգրեսի վերահսկողական լիազորությունները սահմանափակ են և պետք է ծառայեն բացառապես օրենսդրական նպատակներին։ Նամակում նշվում է, որ դեմոկրատների հրապարակային հայտարարությունները, որոնք վերաբերում են պաշտոնյաների հետապնդմանը, կարող են դուրս գալ օրինական գործունեության շրջանակներից։ «Իշխանության ներկայացուցիչներին վախեցնելու կամ նրանց հալածելու նպատակով իրականացվող գործընթացները կարող են հատել քրեական պատասխանատվության գիծը»,- գրել է Շարֆը։
Իրավական վեճեր և սահմանադրական նորմեր
Ի պատասխան այս նամակի՝ Ռոբերտ Գարսիան հայտարարել է, որ Կոնգրեսն ունի լայն լիազորություններ՝ իրականացնելու վերահսկողություն, և որ իրենք չեն ենթարկվի «անհիմն սպառնալիքներին»։ Գարսիան շեշտել է, որ ԱՄՆ Կոնգրեսը հավասարազոր իշխանական թև է, և որ վարչակազմի փորձերը՝ սահմանափակելու հետաքննությունները, հակասում են իշխանությունների տարանջատման սկզբունքին։
Իրավական փորձագետները նշում են, որ հարցը բախվում է Սահմանադրության ելույթների և բանավեճերի պաշտպանության դրույթին, որը պաշտպանում է կոնգրեսականներին։ Գերագույն դատարանը Watkins v. United States (1954) և Trump v. Mazars USA, LLP (2020) գործերով արդեն իսկ սահմանել է հստակ սահմաններ, թե ինչպիսի հետաքննություններ կարող են իրականացվել և ինչպես կարող են պահանջվել փաստաթղթեր։ Այնուամենայնիվ, Սպիտակ տան այս քայլը վկայում է այն մասին, որ վարչակազմը պատրաստ է դիմել իրավական կոշտ միջոցների՝ կանխելու համար Կոնգրեսի կողմից իրենց նկատմամբ հնարավոր քննությունները։
Թեև Գարսիայի խոսնակը հայտնել է, որ նամակը չորեքշաբթի առավոտյան դեռևս պաշտոնապես չէր ստացվել, իրավիճակը ցույց է տալիս, որ առաջիկա օրենսդրական շրջանը լինելու է խիստ լարված՝ հիմնականում կենտրոնանալով Կոնգրեսի վերահսկողական լիազորությունների և գործադիր իշխանության անձեռնմխելիության սահմանների շուրջ։