Անշարժ գույքի շուկան՝ հարկային բարեփոխումների ազդեցության տակ
Ավստրալիայի անշարժ գույքի շուկան գտնվում է շրջադարձային փուլում՝ բացասական գիրինգի (negative gearing) և կապիտալի շահույթի հարկի (CGT) զեղչերի վերաբերյալ կառավարության վերջին բարեփոխումներից հետո։ Տասնամյակներ տևած աճից հետո, աճուրդների ցուցանիշները նվազել են, իսկ գույքի արժեքը ցույց է տալիս անկման նշաններ։ Խոշոր բանկերը և վերլուծաբանները կանխատեսում են գների 5-ից 10% հնարավոր ուղղում։
Ավստրալիայի վիճակագրական բյուրոյի (ABS) տվյալներով՝ 2000 թվականից ի վեր բնակարանների միջին գներն աճել են ավելի քան 400%-ով։ Այժմ, սակայն, իրավիճակը փոխվել է։ NAB-ը կանխատեսում է 2% անկում խոշոր մայրաքաղաքներում, իսկ Commonwealth Bank-ը վերանայել է իր աճի կանխատեսումը՝ 5%-ից իջեցնելով մինչև 3%։ Morgan Stanley-ն նույնիսկ ավելի կտրուկ կանխատեսում է անում՝ նշելով, որ հնարավոր է մինչև 10% անկում, ինչը կդառնա վերջին 40 տարվա ամենամեծ շուկայական ուղղումներից մեկը։
Կառավարության դիրքորոշումը
Վարչապետ Էնթոնի Ալբանեզեի կառավարությունը պնդում է, որ այս փոփոխությունները անհրաժեշտ են համակարգային անարդարությունները վերացնելու համար։ Ըստ իշխանությունների՝ հարկային արտոնությունների վերանայումը պետք է նվազեցնի ներդրողների գերիշխանությունը՝ հնարավորություն տալով առաջին անգամ տուն գնողներին մուտք գործել շուկա։ Այնուամենայնիվ, ընդդիմախոսները նախազգուշացնում են, որ հարկային բարձրացումները կարող են հանգեցնել շուկայական անկման և տնտեսական անկայունության։
Տնտեսագետ Նիկի Հաթլին նշում է, որ Ավստրալիան շարունակում է մնալ աշխարհի ամենաանմատչելի անշարժ գույքի շուկաներից մեկը, որտեղ միջին գինը 8.9 անգամ գերազանցում է միջին եկամուտը։ Թեև գների անկումը կարող է օգնել երիտասարդ ընտանիքներին, այնուամենայնիվ, առկա է «բացասական կապիտալի» (negative equity) ռիսկը նրանց համար, ովքեր տուն են գնել վերջին տարիներին՝ բարձր գներով։
Հեռանկարներ և մարտահրավերներ
Կառավարության՝ 5 տարվա ընթացքում 1.2 միլիոն նոր տների կառուցման ծրագիրը նույնպես դժվարությունների է հանդիպում։ ABS-ի վերջին տվյալները ցույց են տալիս շինարարական թույլտվությունների 10.4% անկում։ Քանի դեռ շուկան գտնվում է այս ուղղման փուլում, հիմնական մարտահրավերը մնում է գույքի արժեքի պահպանման և բնակարանների մատչելիության միջև հավասարակշռության գտնելը։