Գիտություն

Ազատ TV-ն լուսաբանում է գիտական նորություններ, հետազոտությունների արդյունքներ և տեխնոլոգիական զարգացումների ազդեցությունը մեր կյանքի վրա։

  • Անցած գիշեր դիտարկվել է ամենապայծառ ու ամենամեծ լուսինը

    Անցած գիշեր դիտարկվել է ամենապայծառ ու ամենամեծ լուսինը

    Անցած գիշեր դիտարկվել է ամենապայծառ ու ամենամեծ լուսինը: Երկնային այդ երևույթը պատկերավոր անվանվել է Սուպեր ձնե լուսին: Սուպեր ձնե լուսինն առանձնանում է նրանով, որ Երկրի բնական արբանյակը Մոլորակի բնակիչների համար երևում է շատ մեծ և լիովին սպիտակ: Այս տարի արդեն երկրորդ սուպերլուսինն է դիտարկվում: Բնական արբանյակը հունվարին նույնպես սովորականից մեծ էր երևացել, բայց արնագույն երանգներով:…

  • NASA-ն հրաժեշտ տվեց Opportunity-ին

    NASA-ն հրաժեշտ տվեց Opportunity-ին

    Ամերիկյան աերոտիեզերական NASA գործակալությունը պաշտոնապես հայտարարել է Opportunity մարսագնացի առաքելության դադարեցման մասին, որն անցած տարի Կարմիր մոլորակի վրա հայտնվել էր փոշու փոթորկի մեջ, ինչից հետո կապի դուրս չի եկել։ Դրա հետ կապի դուրս գալու մոտ հազար անհաջող փորձեր են կատարվել, որից վերջինը ձեռնարկվել է երեկ։ Opportunity-ն հաջող գործել է մինչև 2018 թվականի ամառ՝ անցնելով մոտ…

  • Պարզվում է՝ դուք կարող եք սովորել նույնիսկ քնած ժամանակ

    Պարզվում է՝ դուք կարող եք սովորել նույնիսկ քնած ժամանակ

    Պարզվում է, որ այն մարդիկ, ովքեր փորձել են նոր լեզու սովորել կամ թողնել ծխելը քնած ժամանակ ձայնագրություններ լսելով, այդքան էլ ապարդյուն չեն վատնել իրենց ջանքերը: Ճիշտ պայմանների դեպքում, պարզվում է, քնի վիճակում գտնվող մարդու ուղեղը ունակ է սովորել նոր բառապաշար: Այս մասին ասվում է Շվեյցարիայի Բեռն քաղաքի համալսարանի Current Biology ամսագրում հունվարին հրապարակված մի ուսումնասիրության…

  • Գիտնականները ցանկանում են աստերոիդի ներսում տիեզերական կայան կառուցել

    Գիտնականները ցանկանում են աստերոիդի ներսում տիեզերական կայան կառուցել

    Բազում տիեզերագետներ ցանկանում են փորել աստերոիդները: Սակայն միկրոգրավիտացիայի պայմաններում հորատելը այդքան էլ հեշտ չէ, քանի որ աստերոիդի վրա ուժ գործադրելիս, այն հետ է մղում քեզ: Աստերոիդը հորատելու և նրա մեջ տիեզերական կայան կառուցելու գաղափարը Վիեննայի համալսարանի գիտնականներին դեռ վաղուց է գրավել: Ըստ վիեննացի գիտնականների՝ դեկտեմբերին հրապարակված հետազոտությունների, աստերոիդի ամենալավ տեսակը, որի մեջ հնարավոր կլինի տիեզերական…

  • Mars One կազմակերպությունը, որը հայտարարել էր Մարսը կոլոնիզացնելու մասին, սնանկացել է

    Mars One կազմակերպությունը, որը հայտարարել էր Մարսը կոլոնիզացնելու մասին, սնանկացել է

    Հիշու՞մ եք Mars One ստարտափը, որը հայտարարել էր, որ պատրաստվում է ֆինանսավորել մի մարսյան թռիչք, որը սովորական ճամփորդությունից կվերածվի իսկական հեռուստաշոուի: Հիմա, այդ կազմակերպությունը սնանկացել է, ըստ հրապարակված ֆինանսական փաստաթղթերի: Engadget-ի հետ զրույցում Mars One-ի համահիմնադիր Բաս Լանսդորպը հաստատել է սնանկացման մասին պտտվող լուրերը: Նա նշել է, որ փորձում է լուծում գտնել, որպեսզի կարողանա շտկել…

  • Ultima Thule աստերոիդը ամենևին էլ նման չէ ձնեմարդի

    Ultima Thule աստերոիդը ամենևին էլ նման չէ ձնեմարդի

    Ultima Thule աստերոիդը այդքան էլ ձնեմարդի տեսք չունի: Վերջին լուսանկարները, որոնք ստացվել են ՆԱՍԱ-ի «Նոր Հորիզոններ» տիեզերակայանից ցույց են տալիս, որ հեռավոր մարմինը իրականում ավելի հարթ է, քան գիտնականներն էին կարծում: «Մենք սկզբում այլ պատկերացումներ ունեինք այդ մարմնի մասին, հիմնված այն սահմանափակ նկարների վրա, որոնք ստացել էինք, բայց ավելի շատ տեղեկություններ ստանալով, մեր պատկերացումները փոխվեցին»,…

  • Նոր քիմիական նյութը հնարավորթյուն է տալիս պլաստիկից վառելիք ստանալ

    Նոր քիմիական նյութը հնարավորթյուն է տալիս պլաստիկից վառելիք ստանալ

    Պլաստիկ աղբը կործանում է օվկիանոսները և թունավորում նրա կենդանական աշխարհը: Սակայն գիտնականները մի նոր քիմիական նյութ են հայտնաբերել, որը փոխակերպում է պլաստիկը օգտակար պոլիմերների կամ նույնիսկ մաքուր վառելիքի: Համաձայն մի հոդվածի, որը հրապարակվել է “Sustainable Chemistry and Engineering” ամսագրում, նոր նյութի ազդեցության հիմքում ընկած է պոլիպրոպելինը, որը կարող է օգտագործվել ամեն ինչ պատրաստելու համար, սկսած…

  • Ուրանում ամառ է, Նեպտունում`ձմեռ. Հաբլ աստղադիտակի տեղեկատվությունը

    Ուրանում ամառ է, Նեպտունում`ձմեռ. Հաբլ աստղադիտակի տեղեկատվությունը

    Երկրի հյուսիսային կիսագնդի բնակիչները արդեն հոգնել են ցուրտ եղանակից, սառնամանիքներից և ձյան տեղումներից,: Հետևաբար, տրամաբանական է այլ մոլորակների եղանակի վրա ուշադրություն դարձնելը: Վերջերս Հաբլ աստղադիտակը Ուրանի և Նեպտունի եղանակների մասին նոր տեղեկություններ է ստացել, տեղեկացնում է Space-ը: Ուրանում այս պահին ամառ է, բայց այնտեղ չափազանց շոգ դժվար թե լինի. Արեգակին ուղղված կողմը ծածկված է խիտ…

  • Հատուկ սպիտակուցների շնորհիվ մկները կկարողանան վերականգնել իրենց անդամահատված մատները

    Հատուկ սպիտակուցների շնորհիվ մկները կկարողանան վերականգնել իրենց անդամահատված մատները

    Գիտնականներն առաջին անգամ պարզել են, թե ինչպես վերականգնել ոչ միայն մկան ոսկորները այլ նաև նրա անդամահատված մատների հյուսվածքները: Սովորաբար այնպիսի կաթնասուններ, ինչպիսին մկներն են, չեն կարողանում վերականգնել իրենց մարմնի մասերը: Սա նշանակում է, որ նոր զարգացումը կարող է հետագայում մեծ դեր ունենալ բժշկական գործընթացների մեջ, որի շնորհիվ անդամահատվածները կկարողանան վերականգնել իրենց պակասող վերջույթները: Շնորհիվ սպիտակուցներով…

  • Ինչպես մի գերմանացի քիմիկոս Գյոթեի շնորհիվ հայտնաբերեց սուրճը

    Ինչպես մի գերմանացի քիմիկոս Գյոթեի շնորհիվ հայտնաբերեց սուրճը

    Առանց նրա հնարավոր է, որ երբեք գիտական բացատրություն չստանար այն ցավի մեղմացումը, որը տեղի է ունենում ամեն առավոտ մեկ բաժակ սև սուրճ ըմպելով: Google-ն այս ուրբաթ հիշում է կոֆեինը հայտնաբերած գերմանացի քիմիկոս Ֆրիդլիբ Ֆերդինանդ Ռունգենին: Այս մասին պատմում է գերմանական Der Spiegel պարբերականը: Ամբողջ աշխարհի մարդկության համար դա առավոտյան արարողակարգի մի մաս է, մյուսները նախընտրում…

  • Հայաստանում շուտով կներդրվի գիտական կազմակերպություններին ֆինանսավորելու նոր մեխանիզմ

    Հայաստանում շուտով կներդրվի գիտական կազմակերպություններին ֆինանսավորելու նոր մեխանիզմ

    Հայաստանում շուտով կներդրվի գիտական կազմակերպություններին ֆինանսավորելու նոր մեխանիզմ` հիմնված կատարողականի արդյունքների վրա, ինչպես նաև կսահմանվի գիտական հիմնարկ հասկացությունը: Նախատեսվում է սահմանել համապատասխան չափորոշիչներ, որոնց հիման վրա գիտական հիմնարկներ կստանան միավորներ և կդասակարգվեն: Մասնավորապես, հաշվի է առնվելու հիմնարկների նախկինում կատարած գիտական հետազոտությունների արդյունավետությունը, կադրային ներուժի հզորությունը, նյութատեխնիկական ապահովվածության աստիճանը, միջազգային գիտակրթական տարածքում ինտեգրման աստիճանը, գիտական արդյունքների…

  • Արմեն Պապիկյանը իր հավատարմագրերն է հանձնել Յուկիա Ամանոյին

    Արմեն Պապիկյանը իր հավատարմագրերն է հանձնել Յուկիա Ամանոյին

    Ավստրիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպան և Վիեննայի միջազգային կազմակերպություններում ՀՀ նորանշանակ մշտական ներկայացուցիչ Արմեն Պապիկյանը փետրվարի 6-ին իր հավատարմագրերն է հանձնել Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ԱԷՄԳ) Գլխավոր տնօրեն Յուկիա Ամանոյին: Ինչպես «Արմենպրես»-ին հայտնեցին ՀՀ ԱԳՆ լրատվության և հանրային դիվանագիտության վարչությունից, հավատարմագրերի հանձնման արարողությանը հաջորդած հանդիպման ժամանակ ԱԷՄԳ Գլխավոր տնօրենը, շնորհավորելով Արմեն Պապիկյանին պաշտոնը ստանձնելու կապակցությամբ,…

  • Գիտության ոլորտում ֆինանսավորումը կհիմնվի արդյունավետության վրա․ կառավարություն

    Գիտության ոլորտում ֆինանսավորումը կհիմնվի արդյունավետության վրա․ կառավարություն

    Կառավարությունը մտադիր է առաջիկա 5 տարվա ընթացքում բարձրացնել գիտության ֆինանսավորման արդյունավետու­թյունը և գիտության ոլորտում ներդնել արդյունավետության վրա հիմնված ֆինանսա­վորման մեխանիզմներ։ Այս մասին ասվում է կառավարության ծրագրի նախագծում, որը հրապարակվել է այսօր։ Ըստ այդ ծրագրի՝ գիտության ոլորտում անհրաժեշտ է․ բարձրացնել գիտության ֆինանսավորման արդյունավետու­թյունը, տրա­մադրվող միջոցներն ուղղել երկրի տնտեսության կարիքներից բխող և գիտական հետա­զոտությունների արդի պահանջներին համապատասխանող…

  • Կնոջ ուղեղը մոտավորապես չորս տարով ավելի դանդաղ Է ծերանում․ գիտնականներ

    Կնոջ ուղեղը մոտավորապես չորս տարով ավելի դանդաղ Է ծերանում․ գիտնականներ

    Կնոջ ուղեղը մոտավորապես չորս տարով ավելի դանդաղ Է ծերանում, քան տղամարդունը: Ինչպես տեղեկացնում Է «Արմենպրես»-ը, այս եզրակացությանն են հանգել մի խումբ ամերիկացի գիտնականներ կատարված հետազոտությունից հետո, որի արդյունքների մասին հայտնել Է The Guardian թերթը: Գիտափորձին մասնակցել Է 20-ից մինչև 82 տարեկան ավելի քան 200 մարդ (121 կին և 84 տղամարդ): Սենտ Լուիսում Վաշինգտոնի համալսարանի Բժշկական…