Գիտություն

Ազատ TV-ն լուսաբանում է գիտական նորություններ, հետազոտությունների արդյունքներ և տեխնոլոգիական զարգացումների ազդեցությունը մեր կյանքի վրա։

  • Hubble աստղադիտակը լուսանկարել է գալակտիկայի մոտեցումը Ծիր Կաթինին

    Hubble աստղադիտակը լուսանկարել է գալակտիկայի մոտեցումը Ծիր Կաթինին

    Hubble ուղեծրային աստղադիտակը՝ ճառագայթման մի քանի դետեկտորների օգտագործմամբ կատարել է մի լուսանկար, որը հունիսի 3-ին զետեղվել է Space.com պորտալում: Լուսանկարում Messier 90 գալակտիկան է: Այն ամենապայծառ գալակտիկաներից մեկն է, որը գտնվում է 60 միլիոն լուսային տարի հեռավորության վրա, և այն ոչ շատ գալակտիկներից մեկը, որի սպեկտորը մանուշակագույն շեղում ունի, ինչը հուշում է, որ այն մոտենում…

  • Հնագույն մահացու վարակի մնացորդներ են հայտնաբերվել Թուրքիայի տարածքում

    Հնագույն մահացու վարակի մնացորդներ են հայտնաբերվել Թուրքիայի տարածքում

    Քեմբրիջի համալսարանի մասնագետները հնագույն վտանգավոր աղիքային վարակի հետքեր են հայտնաբերել Անատոլիայի Չաթալ-Հյույուկ բնակավայրում: Այս մասին հաղորդում է Phys.org կայքը: Անատոլիա թերակղզին Ասիայի արևմուտքում է, ժամանակակից Թուրքիայի միջին հատվածն է: Պեղումների ժամանակ գիտնականները տեղի հողածածկույթից քարացած արտաթորանքի նմուշներ են վերցրել: Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ դրանք պատկանել են հնագույն մարդկանց: Արտաթորանքի նմուշներում կլոր ճիճուների ձվեր են…

  • Curiosity մարսագնացը սելֆի է ուղարկել Մարսից

    Curiosity մարսագնացը սելֆի է ուղարկել Մարսից

    ՆԱՍԱ-ի ֆեյսբուքյան էջում հրապարակվել է Curiosity մարսագնացի «սելֆին»: Նկարը վերնագրված է «նայիր, մամ, առանց ձեռքերի եմ»: Լուսանկարում, սակայն, չի երևում մարսագնացի ռոբոտ-ձեռքը: Բանն այն է, որ սա ոչ թե մեկ լուսանկար է, այլ մի շարք լուսանկարների համակցություն, ինչը հնարավորություն է տվել ստանալու այնպիսի պատկեր, որից թվում է, որ այն նկարվել է լայն օբյեկտիվով խցիկով: https://www.facebook.com/NASA/photos/a.67899501771/10157169725756772/?type=3&theater…

  • Գիտնականները հրապարակել են Արևի խավարման առաջին տեսագրությունը

    Գիտնականները հրապարակել են Արևի խավարման առաջին տեսագրությունը

    Բրիտանացի գիտնականները հայտնաբերել և հրապարակել են արևի խավարման առաջին տեսագրությունը: Տեսագրությունն արվել է 1900 թվականին, այն ավելի քան 120 տարեկան է: Այդ նպատակով տեսախցիկի համար ստեղծվել է հատուկ աստղադիտակ, որպեսզի այն նկարահանման ժամանակ չվնասվի արևի ճառագայթներից:

  • NASA-ն մտադիր է 2020 թվականից զբոսաշրջիկներ ուղարկել ՄՏԿ

    NASA-ն մտադիր է 2020 թվականից զբոսաշրջիկներ ուղարկել ՄՏԿ

    NASA-ն մտադիր է 2020 թվականից զբոսաշրջիկներ ուղարկել ՄՏԿ։ Զբոսաշրջիկներ ուղարկելու հնարավորությունը նախատեսված է գործակալության 2020 ֆինանսական տարվա բյուջեով։ Ավելի վաղ զբոսաշրջիկներ ՄՏԿ ուղարկում էր Ռուսաստանը։ SpaceX ընկերությունը NASA պատվերով մշակել է առաջին օդաչուավոր Crew Dragon նավը։ Այն նախատեսված է տիեզերագնացներին ՄՏԿ հասցնելու և Երկիր վերադարձնելու համար: Հաղորդում է Ռիա Նովոստին:

  • Հնդկական օվկիանոսում սառցե դարաշրջանի ջուր է հայտնաբերվել

    Հնդկական օվկիանոսում սառցե դարաշրջանի ջուր է հայտնաբերվել

    Ծովային ջրի ոչ մեծ քանակություն է հայտնաբերվել Հնդկական օվկիանոսում: Այն հայտնաբերվել է քարի մեջ ամփոփված։ Հետազոտողների տվյալներով՝ դա առաջին նմուշն է, որը վերջին սառցե դարաշրջանից է։ Այս մասին տեղեկացնում է LiveScience-ը։ Առաջին փորձաքննությունները ցույց են տվել, որ ջուրը շատ աղի է, անհամեմատ ավելի աղի, քան հիմա Հնդկական օվկիանոսի ջուրն է։ Հետագա թեստերը հաստատել են ավելի…

  • Ավստրալիայում ոսկի արտադրող սնկեր են հայտնաբերվել

    Ավստրալիայում ոսկի արտադրող սնկեր են հայտնաբերվել

    Ավստրալիայում գիտնականների կողմից հայտնաբերված մանրադիտակային սնկերը կարող են մաքուր թանկարժեք մետաղ արտադրել՝ կլանելով ոսկու պարունակությամբ միացությունները։ Այս մասին հաղորդում է Nature Communications-ը: Ավստրալիայի գիտական և կիրառական հետազոոտությունների պետական միավորումից Մայք Վերոլի պնդմամբ՝ երբ սնկերը աճում են ոսկու միացություններով հարուստ միջավայրում, պատվում են ոսկյա նանոմասնիկներով: Խոսքը Fusarium oxysporum անվանումով սնկերի մասին է։ Գիտնականները դրանք հայտանբերել են…

  • Գիտնականները Վատիկանում ներկայացրել են աթեիստների հոգեբանության ուսումնասիրությունը

    Գիտնականները Վատիկանում ներկայացրել են աթեիստների հոգեբանության ուսումնասիրությունը

    Կրոնագետները, սոցիոլոգներն ու հոգեբաններն առաջին անգամ մանրամասն ուսումնասիրել են աթեիստների հոգեբանությունը և առանձնացրել են նրանց վերաբերող որոշ կարծրատիպեր: Այս մասին նրանք պատմել են Վատիկանի Մշակույթի հովվական խորհրդի նիստում: Զեկույցի ամբողջական տաբերակը տպագրվել է Kent պարբերականում: Այսօր շատ հետազոտողներ համաձայնում են, որ կրոնը կարող էր առաջանալ և ամրապնդվել մեր նախնիների խմբերի համար պարզ էվոլյուցիոն պատճառներով՝ աստվածների…

  • ԱՄՆ-ը և Ճապոնիան տիեզերագնացներ կուղարկեն Մարս և լուսին

    ԱՄՆ-ը և Ճապոնիան տիեզերագնացներ կուղարկեն Մարս և լուսին

    Տոկիոն կմիանա ամերիկյան տիեզերական նախագծին: Այս պայմանավորվածության մասին հայտնել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Ճապոնիայի վարչապետ Շինձո Աբեի հետ հանդիպումից հետո հրավիրված մամուլի ասուլիսին: Խոսքն այն նախագծի մասին է, որով պետք է տիեզերագնացներ ուղարկվեն Մարս և Լուսին: «Ես ուրախ եմ, որ մենք պայմանավորվածություն ենք ձեռք բերել ընդլայնել համագործակցությունը տիեզերքի հետազոտության ոլորտում: Շուտով մենք կթռչենք Մարս…

  • Թաիլանդում 140 մլն տարի արաջ ապրած դինոզավրի հետքեր են հայտնաբերվել

    Թաիլանդում 140 մլն տարի արաջ ապրած դինոզավրի հետքեր են հայտնաբերվել

    Թաիլանդի հյուսիսարևելյան Սակոն Նաքհոն նահանգում 140 մլն տարի առաջ ապրած դինոզավրի հետքեր են հայտնաբերվել։ Այս մասին շաբաթ տեղեկացրել է The Thaiger պորտալը։ Նրա տվյալներով՝ մոտ տասը հետքերը պատկանում են տերոպոդներին (մողեսակերպ դինոզավրերի ենթատեսակ), որոնք գոյություն են ունեցել կավճի դարաշրջանում՝ 146-65 մլն տարի առաջ։ Դրանք հայտնաբերվել են քարի մեջ, Փհու Փհա Լեք պարկում, հյուսիսարևելյան Սակոն Նաքհոն…

  • Հոլադացիները նկարահանել են Իլոն Մասքի SpaceX-ի 60 արբանյակները

    Հոլադացիները նկարահանել են Իլոն Մասքի SpaceX-ի 60 արբանյակները

    Հոլադացիները նկարահանել են Իլոն Մասքի SpaceX-ի 60 արբանյակները: Տեսանյութը տեղադրված է YouTube-ում: Արբանյակը «Falcon 9» հրթիռից ուղեծիր է արձակվել մայիսի 24-ին՝ Starlink առաքելության շրջանակներում, որը կապահովի է համացանցի համընդհանուր հասանելիությունը: Հաղորդվում է, որ արբանյակի արձակումը հաջող է ընթացել:

  • 14-ամյա դեռահասը երկու գիտական աստիճան է ստացել

    14-ամյա դեռահասը երկու գիտական աստիճան է ստացել

    14-ամյա ամերիկացի Քելթոն Քոսթիսն 9 տարեկանում ընդունվել է Նեբրասկա նահանգի Բելվյայի համալսարան։ 12 տարեկանում նա վեբ տեխնոլոգիայի մասնագիտությամբ բակալավրի աստիճան է ստացել: Քոսթիսն այնուհետև մագիստրոսական թեզ է պաշտպանել տեղեկատվական մենեջմենթի գծով: Դիպլոմների հանձնման արարողությունը տեղի կունենա հունիսի վերջին, Քոսթիսն ակնկալում է ներկա լինել դրան։ Քոսթիսը սիրում է նաև սպորտով զբաղվել և լողալ։

  • SpaseX-ի հրթիռակիրը արձակվել է 60 արբանյակներով

    SpaseX-ի հրթիռակիրը արձակվել է 60 արբանյակներով

    Ամերիկյան SpaceX ընկերությունն իր թվիթերյան էջում տեղեկացրել է, որ Falcon 9 հրթիռակիրը՝ Starlink նախագծի 60 արբանյակներով, որոնք նախատեսված են ինտերնետ թրաֆիքի փոխանցման գլոբալ ցանցի ստեղծման համար, երրորդ փորձից արձակվել է։ Հրթիռակրի արձակումը եղել է Ֆլորիդայի Կանավերալ հրվանդանից։ Նշվում է, որ արձակումը նախատեսված էր մայիսի 15-ին, սակայն հետաձգվեց եղանակային վատ պայմանների պատճառով։ Հաջորդ օրն արձակումը կրկին…

  • Մարսի գաղութաբնակները մարդկանց նոր տեսակի կվերածվեն

    Մարսի գաղութաբնակները մարդկանց նոր տեսակի կվերածվեն

    Երկրից մեկուսացումն ու մուտացիաների արագ կուտակումը «մարսեցիներին» թույլ կտա հարմարվել նոր տանը: Այս մասին հայտնել է էվոլյուցիոն կենսաբան Սկոթ Սոլոմոնը, հաղորդում է Hightech+-ը: Նրա խոսքով՝ առաջին բնակիչների ժառանգները կբախվեն երկրային պայմաններից տարբերվող պայմաններին: Սոլոմոնի կարծիքով՝ արդեն 2 սերունդ անց «մարսեցիները» կտառապեն կարճատեսությունից և թույլ իմունիտետից, իսկ ծննդաբերությունն ու հղիությունն առավել վտանգավոր կլինեն: Բացի դրանից՝ ինտենսիվ…

}// Handle language redirects const langLink = e.target.closest(".azat-switcher-item a"); if (langLink) { e.preventDefault(); e.stopPropagation();const origin = window.location.origin; const path = window.location.pathname; const lang = langLink.getAttribute("data-lang");// Determine current active language of the page: let currentLang = "am"; if (path.startsWith("/en/") || path === "/en") { currentLang = "en"; } else if (path.startsWith("/ru/") || path === "/ru") { currentLang = "ru"; }let newPath = path;if (currentLang === "en" && lang === "ru") { newPath = path.replace("/en/", "/ru/"); } else if (currentLang === "ru" && lang === "en") { newPath = path.replace("/ru/", "/en/"); } else if (currentLang === "en" && lang === "am") { newPath = path.replace("/en/", "/"); } else if (currentLang === "ru" && lang === "am") { newPath = path.replace("/ru/", "/"); } else if (currentLang === "am" && lang === "en") { newPath = "/en" + path; } else if (currentLang === "am" && lang === "ru") { newPath = "/ru" + path; }window.location.href = origin + newPath; } }); })();