Գիտություն

Ազատ TV-ն լուսաբանում է գիտական նորություններ, հետազոտությունների արդյունքներ և տեխնոլոգիական զարգացումների ազդեցությունը մեր կյանքի վրա։

  • Նոր Զելանդիայում հայտնաբերվել են դարեր առաջ անհետացած թռչնի հետքեր

    Նոր Զելանդիայում հայտնաբերվել են դարեր առաջ անհետացած թռչնի հետքեր

    Նոր Զելանդիայի բնակիչը շան հետ զբոսանքի ժամանակ գետի ափին հայտնաբերել է տարօրինակ ոտնահետքեր: Այդ տեղանք ժամանած մասնագետները պարզել են, որ դրանք Մաո տեսակի թռչունի են պատկանում։ Այս թռչնատեսակը վերացել է 16-րդ դարում: Նշվում է, որ դրանք կշռել են 250 կիլոգրամ և մարդուց գրեթե երկու անգամ բարձրահասակ են եղել։ Ըստ գիտնականների՝ հայտնաբերված հետքերն առաջին ապացույցներն են…

  • Ինչպես մոռանալ վատ հիշողությունները. գիտնականներ

    Ինչպես մոռանալ վատ հիշողությունները. գիտնականներ

    Պատերազմի կամ ֆիզիկական բռնության ժամանակ առաջացած հոգեբանական տրավմաները կարող են հանգեցնել «Վիետնամական» կամ «աֆղանական» համախտանիշ կոչվող ծանր հոգեբանական խնդիրների: Գիտնականների մի խումբ պարզել է, թե ինչպես կարելի է ջնջել ուղեղից վատ հիշողությունները: Կուրչատովի անվան գիտահետազոտական ինստիտուտի աշխատակիցները պարզել են, որ հիշողությունը մաքրելու համար անհրաժեշտ է սպիտակուցների սինթեզը արգելակող դեղամիջոց: Գիտնականները մկների վրա փորձ են կատարել,…

  • Ջեֆ Բեզոսը ներկայացրել է ապագայում Լուսին ուղարկվելիք ապարատի նախատիպը

    Ջեֆ Բեզոսը ներկայացրել է ապագայում Լուսին ուղարկվելիք ապարատի նախատիպը

    ABC հեռուստաալիքի հաղորդմամբ՝ Վաշինգտոնում անցկացվել է Լուսնի մակերևույթի վրա իջեցման համար նախատեսված տիեզերական ապարատի նախատիպի շնորհանդեսը՝ Amazon և Blue Origin ընկերությունների ղեկավար Ջեֆ Բեզոսի գլխավորությամբ։ «Եկել է ժամանակը վերադառնալու Լուսին, այս անգամ՝ մնալու համար», – հայտարարել է Բեզոսը։ Միլիարդատերը նշել է, որ ապարատի մշակումը կատարվել է 3 տարվա ընթացքում ու այն կկարողանա փափուկ վայրէջք կատարել…

  • Չինուհի գիտնականը սկսել է զբաղվել հումորի զգացում ունեցող արհեստական բանականության ստեղծմամբ

    Չինուհի գիտնականը սկսել է զբաղվել հումորի զգացում ունեցող արհեստական բանականության ստեղծմամբ

    ԱՄՆ Սթենֆորդի համալսարանի չինուհի գիտնական Հի Հին սկսել է զբաղվել հումորի զգացում ունեցող արհեստական բանականության ստեղծմամբ, այս մասին տեղեկանում ենք Wired ի հղումով: Գիտնականը մտադիր է նպատակին հասնելու համար հումորի բազմաթիվ տեսություններ օգտագործել: Նա նշում է, որ իր առաջ բարդ առաջադրանք է դրված, քանի որ արհեստական բանականությունն աշխատում է հստակ ալգորիթմով, ինչը բացառում է իմպրովիզացիաները:…

  • Azat TV

    Գործարկվել է առաջին արտադրական համալիրը, որը CO2 չի արտազատում

    Էլեկտրատեխնիկական սարքավորումների ABB Ltd շվեդա-շվեյցարական արտադրողի կողմից բացվել է աշխարհում առաջին արտադրական համալիրը, որն ածխաթթվային գազ չի արտանետում մթնոլորտ և ինքնուրույն ապահովում է էլեկտրականության իր պահանջմունքը: Այդ մասին տեղեկացնում Ինտերֆաքս»-ը: Դրա համար ABB-ն արևային մարտկոցների համակարգ է տեղակայել Լուդենշայդ գերմանական քաղաքում գտնվող իր Busch-Jaeger դուստր ընկերության ֆաբրիկայում, որտեղ արտադրվում է սարքավորումների ընդարձակ տեսականի, ներառյալ վարդակներ…

  • 265 000 գալակտիկա՝ մեկ պատկերում. ՆԱՍԱ-ն լուսանկար է հրապարակել

    265 000 գալակտիկա՝ մեկ պատկերում. ՆԱՍԱ-ն լուսանկար է հրապարակել

    ՆԱՍԱ-ի պաշտոնական կայքում տեղադրվել է տիեզերքի ամենամեծ և հավաքական պատկերը, որը ստացվել է միևնույն պատկերի մեջ ամբողջացնելով 16 տարվա ընթացքում կատարված ուսումնասիրությունների արդյունքում ստացված լուսանկարները: Լուսանկարներն արվել են Hubble աստղադիտակի միջոցով: Ընդհանուր պատկեր ստանալու համար ՆԱՍԱ-ի մասնագետները 7500 առանձին լուսանկարներ են միացրել: Ընդհանուր պատկերում 265 000 գալակտիկա կա, որոնց տարիքը 500 միլիոնից 13,3 միլիարդ տարի…

  • Չինաստանում ստեղծել են տեսախցիկ, որը նկարում է մինչև 45 կմ հեռավորությունից

    Չինաստանում ստեղծել են տեսախցիկ, որը նկարում է մինչև 45 կմ հեռավորությունից

    MIT Technology Review-ի փոխանցմամբ՝ Չինաստանի Գիտահետազոտական համալսարանի ֆիզիկոսները ստեղծել են տեսախցիկ, որը թույլ է տալիս լուսանկարել առարկան 45 կմ հեռավորության վրա։ Նշվում է, որ Շանհայի ֆիզիկոսները հատուկ ֆոտոնային դետեկտոր են մշակել, որը կարող է միավորել լույսի ամենափոքր մասնիկները, երբ կեղտոտ օդը թույլ չի տա բավարար քանակությամբ լույսեր ֆիքսել նույնիսկ մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։ Տեխնոլոգիան…

  • Աստերոիդի՝ Երկրին բախման սիմուլյացիան ցույց է տվել, որ աղետն անխուսափելի է

    Աստերոիդի՝ Երկրին բախման սիմուլյացիան ցույց է տվել, որ աղետն անխուսափելի է

    Նյու Յորքում գիտնականների մի խումբ փորձեր է անցկացրել՝ ուսումնասիրելով Երկրի վրա աստերոիդի անկման հավանականությունը: Չորրորդ միջազգային սիմուլյացիան ցույց տվեց, որ ներկայումս մարդիկ երկնային մարմինների վրա ազդելու հնարավորություն չունեն: 2013 թվականից ի վեր, չորս սիմուլյացիայից միայն մեկի ժամանակ մասնագետները կարողացան կանխարգելել աստերոիդի՝ Տոկիոյին ենթադրյալ հարվածը, իսկ Դաքքան և Ռիվիերան ամբողջովին ավերվեցին: Գիտնականները պարզել են, որ տիեզերական…

  • Տիեզերք արձակված հրթիռը նոր բեռ է տարել Միջազգային տիեզերակայան

    Տիեզերք արձակված հրթիռը նոր բեռ է տարել Միջազգային տիեզերակայան

    Տիեզերք է արձակվել Իլոն Մասկին պատկանող SpaceX ընկերության ամենախոշոր հրթիռը: Այն հատուկ բեռներ է տեղափոխել Միջազգային տիեզերական կայան: Տիեզերք են ուղարկվել մոտ 2,5 տոննա ընդհանուր զանգվածով տարբեր սարքավորումներ և իրեր, որոնց շնորհիվ մի քանի տասնյակ գիտափորձեր կիրականացվեն տիեզերքում: Ամերիկյան տիեզերական գործակալությունից (NASA) հայտնել են, որ սա մասնավոր ընկերության կողմից այսպիսի բեռնափոխադրման արդեն 17-րդ դեպքն է։…

  • Հայ գիտնականները բժշկության ոլորտում բացահայտում են արել

    Հայ գիտնականները բժշկության ոլորտում բացահայտում են արել

    Ամերիկայի Հյուսթոն քաղաքի Ռայսի համալսարանի մի խումբ գիտնականներ պարզել են, որ հապալասից ստացված սննդային ներկանյութը մեծ դեր կարող է ունենալ երկրաչափորեն բարդ կենսաբանական հյուսվածքների` անոթների և թոքաբշտիկների եռաչափ տպագրության մեջ: Բագրատ Գրիգորյանի և նրա գործընկերների գիտական հետազոտությունը հրապարակվել է Science պարբերականում: Հոդվածում նշվում է, որ գիտնականներն ուսումնասիրել են միացությունների օպտիկական հատկությունները, որոնք օգտագործվում են արդյունաբերության…

  • Չիլիում հայտնաբերվել են ամենահին մումիաները

    Չիլիում հայտնաբերվել են ամենահին մումիաները

    Առաջին մարդիկ, ովքեր մումիֆիկացնում են մահացածներին, ապրել են մոլորակի ամենաանապատային տարածաշրջանում։ Մինչև մեր թվարկությունը մոտ 7000 տարի առաջ Չինչորո ցեղը բնակություն է հաստատել Չիլիի Ատակամա անապատում: Նրանք ծանոթացել են մումիֆիկացման ձևերին մեր թվարկությունից մոտ 5000 տարի առաջ։ Ինչպես տեղեկացնում է CNN-ը՝ նրանք սկսեն են մումիֆիկացնել սովորել եգիպտացիներից 2000 տարի առաջ: Հետաքրքիր է նաև այն, որ…

  • Չեղարկվել է Dragon տիեզերանավի արձակումը

    Չեղարկվել է Dragon տիեզերանավի արձակումը

    Տեխնիկական անսարքությունների պատճառով Ֆլորիդայի տիեզերակայանից չեղարկվել է Dragon տիեզերանավի արձակումը: Թռիչքը չեղարկելու պատճառենրից է եղել նաև վերջերս Crew Dragon 6 տիեզերանավի փորձարկումների ժամանակ գրանցված վթարից հետո մասնագետների մոտ առաջացած մտավախությունը: Տիեզերանավը պետք է միջազգային տիեզերակայանում գտնվող տիեզերագնացներին հասցներ 338 կգ սնունդ և 357 կգ ընդհանուր քաշով սարքավորումներ:

  • Լուսաբացն ու մայրամուտը Մարսի վրա․ NASA

    Լուսաբացն ու մայրամուտը Մարսի վրա․ NASA

    Ամերիկյան աերոտիեզերական NASA գործակալության InSight զոնդը Երկիր է ուղարկել լուսանկար, որտեղ պատկերված են լուսաբացը և մայրամուտը Մարսի վրա։ Այս մասին ասվում է գործակալության կայքում։ Գիտնականների խոսքով՝ լուսանկարն արվել է 2019 թվականի ապրիլի 25-ին։ Մի փոքր գունային շտկում է արվել՝ լուսանկարը մարդու աչքի համար սովորական տեսքի բերելու համար։ InSight-ն իրենից ներկայացնում է 360 կգ քաշով հետազոտական…

  • Տիեզերագնացներն արձանագրել են երկնաքարի բախումը Լուսնին (տեսանյութ)

    Տիեզերագնացներն արձանագրել են երկնաքարի բախումը Լուսնին (տեսանյութ)

    Իսպանացի տիեզերագնացները արձանագրել են, թե ինչպես է երկնաքարը բախվում Լուսնին։ 45 կգ ծանրությամբ երկնաքարը Երկրագնդի արբանյակի վրա է ընկել 61 հազար կմ/ժ արագությամբ։ Բախումն այնքան ուժեղ է եղել, որ դրա լույսը տեսանելի է եղել անզեն աչքով։ Տիեզերագնացներից Խոսե Մարիա Մադիեդոն բացատրել է, որ եթե այս բախումը չարձանագրվեր արագ տեսախցիկների միջոցով, ապա գիտությունը կդժվարանար մոդելավորել այն,…

}// Handle language redirects const langLink = e.target.closest(".azat-switcher-item a"); if (langLink) { e.preventDefault(); e.stopPropagation();const origin = window.location.origin; const path = window.location.pathname; const lang = langLink.getAttribute("data-lang");// Determine current active language of the page: let currentLang = "am"; if (path.startsWith("/en/") || path === "/en") { currentLang = "en"; } else if (path.startsWith("/ru/") || path === "/ru") { currentLang = "ru"; }let newPath = path;if (currentLang === "en" && lang === "ru") { newPath = path.replace("/en/", "/ru/"); } else if (currentLang === "ru" && lang === "en") { newPath = path.replace("/ru/", "/en/"); } else if (currentLang === "en" && lang === "am") { newPath = path.replace("/en/", "/"); } else if (currentLang === "ru" && lang === "am") { newPath = path.replace("/ru/", "/"); } else if (currentLang === "am" && lang === "en") { newPath = "/en" + path; } else if (currentLang === "am" && lang === "ru") { newPath = "/ru" + path; }window.location.href = origin + newPath; } }); })();