ՍԱՆՏԻԱԳՈ, Չիլի — Վառելիքի կտրուկ թանկացումների և հիմնական տրանսպորտային ուղիների շրջափակումների ֆոնին NPR-ը 2026 թվականի նոյեմբերի 14-ին հրապարակված հոդվածում հայտնել է, որ Չիլիի ծայրահեղ աջ կառավարությունը հայտնվել է ծանր քաղաքական դրության մեջ իշխանության գալուց ընդամենը ութ ամիս անց: Նախագահ Խոսե Անտոնիո Կաստի հանրային վարկանիշը իջել է մինչև 24%, ինչը պայմանավորված է կյանքի թանկացմամբ, սոցիալական ծախսերի կրճատումներով և բանտարկյալների պատժաչափերի կրճատման վերաբերյալ սկանդալային հրամանագրերով:
ՍԱՆՏԻԱԳՈ (Azat TV) – Ընթացիկ քաղաքական ճգնաժամի անմիջական պատճառը դիզվառելիքի և բենզինի գների կտրուկ աճն է, ինչպես նաև դրանց հետևանքով առաջացած տրանսպորտային գործադուլները: Համաձայն Latin Times-ի տվյալների՝ բեռնափոխադրողները 2026 թվականի նոյեմբերին համակարգված փակել են Route 5 Norte և Route 5 Sur մայրուղիները Տարապակա և Բիոբիո մարզերում: Այս գործողությունները կաթվածահար են արել բեռնափոխադրումները և ստիպել կառավարությանը արտակարգ օրինագիծ ուղարկել խորհրդարան՝ վառելիքի նախատեսված թանկացումները չեղարկելու համար:
ՄԵՊԿՕ-ի բարեփոխումը և վառելիքային ճգնաժամը
Վառելիքի գների աճը սկսվել է 2026 թվականի մարտի վերջին, երբ Կաստի վարչակազմը վարչական հրամանագրով փոփոխեց Չիլիի վառելիքի գների կայունացման մեխանիզմը (MEPCO): ԱՄՆ-ի, Իսրայելի և Իրանի միջև հակամարտության հետևանքով համաշխարհային նավթային շուկայում տեղի ունեցած տատանումների պայմաններում կառավարությունը կրճատեց հարկաբյուջետային բուֆերը, ինչի հետևանքով միջազգային գները շատ արագ փոխանցվեցին ներքին շուկային: Արհմիության ներկայացուցիչները Latin Times-ին հայտնել են, որ կուտակային աճը կազմել է մոտ 700 պեսո մեկ լիտրի համար, ինչը գրեթե անհնարին է դարձրել կայուն բեռնափոխադրման սակագների հաշվարկը:
Ճնշման տակ նախագահ Կաստը նախ հաստատել էր վառելիքի 40 պեսոյով թանկացումը և առաջարկել 90-օրյա սահմանափակում մեկ գործարքի համար՝ սահմանելով 20 պեսոյի առավելագույն շեմ: Սակայն բեռնափոխադրողների կոնֆեդերացիաները մերժել են այս միջոցը որպես անբավարար և սկսել են մայրուղիների շրջափակումները: Ուրբաթ օրը, կառավարության զիջումներից հետո, գործադուլը դադարեցվել է, երբ խորհրդարան ուղարկվեց օրինագիծ՝ գների բարձրացումը հետ շրջելու նպատակով:
Հանրային դժգոհությունները և տարածաշրջանային համատեքստը
Բացի տրանսպորտային խնդիրներից, Կաստի կառավարությունը բախվում է հանրային լայն դժգոհության՝ պայմանավորված սոցիալական ծախսերի կրճատումներով: Սանտիագոյում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերի ժամանակ քաղաքացիները դժգոհություն են հայտնել գիտության, մշակույթի և կրթության ոլորտի ֆինանսավորման կրճատումներից, ինչպես նաև վերջերս ստորագրված հրամանագրերից, որոնք մեղմացրել են 56 բանտարկյալների պատիժները: Թեև Կաստն ընդունել է այդ որոշման սխալ լինելը, հասարակական վստահությունը զգալիորեն նվազել է:
Չիլիում տեղի ունեցող զարգացումները արտացոլում են Ամերիկայում աջակողմյան վարչակազմերի ընդհանուր միտումները: Արգենտինայում նախագահ Հավիեր Միլեյը բախվում է բնակչության 60%-ի դժգոհությանը գնաճի պատճառով, իսկ Պերուում նախագահ Քեյկո Ֆուխիմորիի անվստահության ցուցանիշը հասել է 53%-ի, ինչպես նշում է NPR-ը: