Չիկագո Ուայթ Սոքսի առաջին հանդիպումը 2026 թվականի Major League Baseball (MLB) տրանսֆերային պատուհանի փակումից հետո պետք է ցույց տար թիմի կազմի կայունացումը։ Սակայն, դրա փոխարեն, այն բացահայտեց մեկնարկային ռոտացիայի խոցելի վիճակը և տեխնիկական բուռն քննարկումներ առաջացրեց փիչերի նետումների հնարավոր գաղտնազերծման (pitch-tipping) շուրջ։ Ինչպես հաղորդում են հեղինակավոր Chicago Sun-Times և SoxMachine պարբերականները, երեքշաբթի օրը՝ 2026 թվականի օգոստոսի 4-ին, աջլիկ փիչեր Դևիս Մարտինի ձախողված խաղը Բոստոն Ռեդ Սոքսի դեմ դարձավ քննադատությունների թիրախ՝ լուրջ հարցեր բարձրացնելով նրա մեխանիկայի և ակումբի ղեկավարության տրանսֆերային ռազմավարության վերաբերյալ։
«Ֆենուեյ Պարկում» կայացած խաղում «Ուայթ Սոքսը» կրեց ծանր պարտություն՝ 14-4 հաշվով, ինչը կրկնեց ընթացիկ մրցաշրջանում թիմի բաց թողած առավելագույն միավորների ռեկորդը։ Մարտինը խաղադաշտում անցկացրած ժամանակահատվածում բաց թողեց 9 միավոր։ Ձախողման գագաթնակետը դարձավ առաջին իննինգը (inning), որտեղ «Ռեդ Սոքսի» հարվածողները վաստակեցին 6 միավոր՝ հարվածելով երկու հոմ-ռան (home run), այդ թվում՝ Քելեբ Դարբինի իրացրած գրանդ-սլեմը (grand slam)։ Բոստոնի բեյսբոլիստների չափազանց վստահ հարվածներն անմիջապես կասկածներ առաջացրեցին, որ Մարտինը պատահաբար հուշում է իր նետումների հետագիծը դեռևս շարժումն սկսելու պահին։
Փիչերի գաղտնազերծման անատոմիան. Թիլ, Բարտ և պատմական զուգահեռներ
Խաղից հետո Մարտինը չհերքեց, որ իր մեխանիկական շարժումներում խնդիրներ կան։ «Մենք պատրաստվում ենք վերլուծել տեսագրությունները և հասկանալ, թե որն է եղել հուշող շարժումը, որքան ժամանակ է, ինչ դա անում ենք, և արդյոք դա կտա մեր հարցերի պատասխանները», – նշել է Մարտինը SoxMachine-ին տված հարցազրույցում։ «Եթե նույնիսկ պատճառը դա չէ, մենք միևնույն է պետք է ավելի որակյալ նետումներ կատարենք։ Բայց դա շատ բան կբացատրեր»։
Խնդիրն առաջինը նկատել են հենց «Ուայթ Սոքսի» պահեստայինների նստարանից։ Թիմի վնասվածք ստացած քեթչեր (catcher) Քայլ Թիլը, հետևելով խաղին, նկատել է Մարտինի շարժումների առանձնահատկությունները և զգուշացրել նրան ու նոր քեթչեր Ջոուի Բարտին։ Բարտը, ով վերջերս է միացել թիմին՝ փոխարինելու վնասվածք ստացած Թիլին, նշել է, որ Բոստոնը հայտնի է մրցակիցների մեխանիկական թերությունները արագ որսալու ունակությամբ։ «Թվում էր, թե մեր յուրաքանչյուր նետում նրանք նախապես գիտեին և օգտագործում էին իրենց օգտին։ «Ռեդ Սոքսը» միշտ աչքի է ընկել դրանով», – Chicago Sun-Times-ին ասել է Բարտը։
Նետումների գաղտնազերծումը (pitch-tipping) բեյսբոլում հաճախակի հանդիպող խնդիր է, որը կարող է դրսևորվել ամենաանսպասելի ձևերով։ Օրինակ՝ այս մրցաշրջանում փիչեր Շոն Նյուքոմբը պատմել էր, որ մրցակիցները հասկանում էին իր արագ նետումների (fastball) մասին միայն այն բանից, թե որքան արագ է նա ծամում մաստակը։ «Ուայթ Սոքսի» պատմության մեջ այս դեպքն անմիջապես հիշեցրեց 2021 թվականին Լուկաս Ջիոլիտոյի ձախողումը, երբ նա առաջին իննինգում բաց թողեց 6 միավոր։ Թեև Ջիոլիտոն այն ժամանակ հերքում էր գաղտնազերծման վարկածը՝ մեղադրելով սեփական նետումների վատ իրացումը, Մարտինի դեպքում հաջորդական հարվածների արագությունը խոսում է համակարգային տեխնիկական խնդրի մասին։
Հուլիսյան անկումը խոշորացույցի ներքո
Չնայած մեկ անհաջող հանդիպումը կարելի է վերագրել պատահականությանը, Մարտինի վերջին վիճակագրությունը ցույց է տալիս ավելի խորը ճգնաժամ։ Մինչև All-Star դադարը, նա թիմի հուսալի հենասյուներից էր՝ 18 մեկնարկային խաղերում գրանցելով 9-4 հաշվեկշիռ և 3.41 ERA (բաց թողած միջին միավորներ)։ Սակայն հուլիսից սկսած նրա արդյունավետությունը կտրուկ անկում է ապրել։ Վերջին 5 մեկնարկային հանդիպումներում (25 ⅔ իննինգ) Մարտինը բաց է թողել 23 միավոր, ինչի հետևանքով նրա ERA-ն այս հատվածում կազմել է ահռելի 7.76։
Խաղի տեսագրության վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ եթե «Ռեդ Սոքսը» նախապես գիտեր նետումների տեսակը, Մարտինի գնդակի վերահսկողությունը (command) նույնպես հեռու էր կատարյալ լինելուց։ Դարբինի գրանդ-սլեմից առաջ Մարտինը թույլ տվեց մի քանի կենտրոնական նետումներ, որոնք հեշտ թիրախ դարձան հարվածողների համար։ Սա նշանակում է, որ բացի տեխնիկական հուշումներից, փիչերն ունի նաև նետման ճշգրտության խնդիր, որը մարզիչ Քրիս Դենորֆիան պետք է շտապ կարգավորի մինչև հաջորդ շաբաթ կայանալիք հանդիպումը «Սինսինատի Ռեդսի» դեմ։
Տրանսֆերային պատուհանի հետևանքները և Լուիս Կաստիլյոյի գործոնը
Մարտինի անհաջողությունները լրացուցիչ ճնշում են ստեղծում գլխավոր մենեջեր Քրիս Գեթսի վրա։ Տրանսֆերային պատուհանի վերջին օրերին Գեթսը որոշեց չգնալ թիմի ամբողջական վերակառուցման ճանապարհով, այլ կատարեց ռիսկային գործարք՝ «Սիեթլ Մարիներսից» ձեռք բերելով փորձառու փիչեր Լուիս Կաստիլյոյին։ Այս քայլը փորձագետների կողմից արժանացել է թերահավատության։
Կաստիլյոյին ձեռք բերելու համար, ով այս մրցաշրջանում ունի բավականին թույլ 5.06 ERA և խոշոր պայմանագիր ($30 միլիոն մնացորդով), «Ուայթ Սոքսը» ստիպված եղավ զիջել իր տաղանդավոր երիտասարդ խաղացող Բոստոն Սմիթին։ Այժմ, երբ Մարտինի խաղը տապալվում է, հսկայական ճնշում է կուտակվում Կաստիլյոյի վրա, ով իր նորամուտը պետք է նշի հինգշաբթի օրը։ Եթե նա չկարողանա անմիջապես կայունություն հաղորդել պաշտպանությանը, ապա Գեթսի հասցեին քննադատությունները նոր թափ կստանան։
Միևնույն ժամանակ, ակումբը կատարել է այլ փոփոխություններ ևս. թիմը ձեռք է բերել Ուասկար Բրազոբանին՝ բուլփենն (bullpen) ուժեղացնելու համար, և Բրենտոն Դոյլին՝ կենտրոնական դաշտում պաշտպանությունն ամրապնդելու նպատակով։ Իսկ աստղային Լուիս Ռոբերտ Կրտսերի երկար սպասված տրանսֆերը «Նյու Յորք Մեթս»՝ Լուիսանխել Ակունյայի և Տրուման Փոլիի դիմաց, վերջապես փակեց տարիներ տևած քննարկումների թեման, թեև ստացված փոխհատուցումը գնահատվում է բավականին համեստ։
Կազմի փոփոխությունները և առաջիկա քայլերը
Ստեղծված ճգնաժամը ստիպել է թիմի գլխավոր մարզիչ Վիլ Վենեբլին գնալ կտրուկ քայլերի։ Խաղից հետո հայտնի դարձավ, որ խոստումնալից քեթչեր Էդգար Կերոն ուղարկվել է Triple-A լիգայի «Շարլոտ» թիմ, քանի որ, չնայած հարձակման գծում վերջին հաջողություններին, նրա պաշտպանողական խաղը դեռևս չի համապատասխանում բարձրագույն լիգայի պահանջներին։ Դրան զուգահեռ, ձախլիկ փիչեր Թայլեր Շվեյցերը նույնպես տեղափոխվել է «Շարլոտ»՝ չնայած իր վերջին հաջող ելույթներին։
Առաջիկա խաղում «Ուայթ Սոքսը» հույսը դնում է փորձառու Սոնի Գրեյի վրա (13-2, 2.93 ERA), սակայն գլխավոր խնդիրը մնում է Դևիս Մարտինի տեխնիկական թերությունների շտկումը։ Մարզիչ Քրիս Դենորֆիան պետք է կարողանա կարճ ժամանակում վերացնել փիչերի շարժումների գաղտնազերծման հավանականությունը, որպեսզի թիմը պահպանի իր տեղը փլեյ-օֆֆի պայքարում և արդարացնի ակումբի ղեկավարության կատարած տրանսֆերային ծախսերը։