ՓԻԹՍԲՈՒՐԳ (Azat TV) – Դոնի Իրիսը՝ Փիթսբուրգի ռոքի լեգենդար վոկալիստը, որի հզոր ձայնն ու հիթերը՝ ներառյալ «The Rapper»-ը և «Ah! Leah!»-ն, տասնամյակներ շարունակ հնչել են ամերիկյան ռադիոեթերում, մահացել է երկուշաբթի՝ 2026 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, ինչպես հաղորդում են:Pittsburgh Post-Gazette-ը։ Նա 83 տարեկան էր և վերջին երեք տարիների ընթացքում պայքարում էր միզապարկի քաղցկեղի դեմ։
Ավելի քան վեց տասնամյակ տևած երաժշտական կարիերայի ընթացքում Իրիսը դարձել էր Արևմտյան Փիթսբուրգի մշակութային խորհրդանիշներից մեկը։ Նա իր ուղին սկսել էր 1960-ականների դու-վոպ և սոուլ խմբերում, իսկ հետագայում «The Cruisers» խմբի հետ միասին ստեղծել է էներգիկ փաուեր-փոփի յուրահատուկ ոճ, որը մեծ ճանաչում բերեց երաժշտին ինչպես Փիթսբուրգում, այնպես էլ Կլիվլենդում։
Վաղ շրջանի հաջողությունները և «The Jaggerz»-ը
Ծնդյունով Նյուքասլից և մեծացած Էլվուդ Սիթիում, Դոմինիկ Իերացեն (որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես Դոնի Իրիս) վաղ տարիքից տարված էր երաժշտությամբ՝ ոգեշնչվելով Ֆրենկ Սինատրայից, Մոուտաունի հավաքածուներից և բրիտանական ներխուժման խմբերից։ 1964 թվականին նա համահիմնադրել է «The Jaggerz» խումբը, որը արագորեն դարձել էր Բիվեր Ֆոլսի ակումբային կյանքի անբաժան մասը։ 1969 թվականին խումբը պայմանագիր է կնքել Gamble Records-ի հետ, իսկ մեկ տարի անց թողարկել «The Rapper» երգը, որը գրել էր Իրիսը։ Ստեղծագործությունը հասել է Billboard Hot 100 աղյուսակի 2-րդ հորիզոնականին՝ դառնալով ժամանակաշրջանի ամենահաջողված տեղական նախագծերից մեկը։
Հետագայում համագործակցելով Wild Cherry խմբի հետ՝ Իրիսը ծանոթացել է կլիվլենդցի ստեղնաշարահար Մարկ Ավսեկի հետ։ Նրանք միասին ստեղծել են Donnie Iris and the Cruisers խումբը՝ ներգրավելով կիթառահար Մարտի Լի Հոենեսին, բասիստ Ալբրիտոն ՄաքՔլեյնին և թմբկահար Քևին Վալենտինին։
«Ah! Leah!» հիթի համբավը և «King Cool» շրջանը
1980 թվականին թողարկված «Ah! Leah!» երգը մեծ ժողովրդականություն ձեռք բերեց Կլիվլենդի և Փիթսբուրգի ռադիոկայաններում, նախքան MCA Records-ի միջոցով այն մեծ տարածում ստացավ ազգային մակարդակով։ Երգը հասավ Billboard Hot 100-ի 29-րդ հորիզոնականին։ Իրիսի յուրահատուկ կատարողական ոճը՝ մեծ ակնոցներով և անկրկնելի վոկալով, նրան դարձրեց ռոք երաժշտության վառ դեմքերից մեկը։
1981 թվականին լույս տեսած «King Cool» ալբոմը ևս երկու հիթ պարգևեց՝ «Love Is Like a Rock» և «My Girl» ստեղծագործությունները։ Խումբը համերգային շրջագայություններ է ունեցել այնպիսի հայտնի կոլեկտիվների հետ, ինչպիսիք են Hall & Oates-ը և Ted Nugent-ը։
Վերջին տարիները և հիշատակը
Չնայած առողջական խնդիրներին՝ Իրիսը շարունակել է ելույթ ունենալ մինչև իր կյանքի վերջին ամիսները։ Նրա վերջին համերգը տեղի էր ունեցել 2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ Փիթսբուրգի նորաբաց Citizens Live at the Wylie բեմահարթակում։
Երաժշտական հանրությունը խորը կսկիծով ընդունեց նրա մահվան լուրը։ Գործընկեր Մարկ Ավսեկը նշել է, որ Իրիսը ոչ միայն տաղանդավոր երաժիշտ էր, այլև մարդ, որի ներկայությունից շրջապատը միշտ լուսավորվում էր։