Վնասված օբյեկտների վիճակը
ՄԱԳԱՏԷ-ի գլխավոր տնօրեն Ռաֆայել Գրոսին հոկտեմբերի 27-ին՝ երեքշաբթի, ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստում հայտարարել է, որ որևէ ապացույց չկա, թե Իրանը փորձել է վերականգնել 2025 և 2026 թվականներին ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածներից վնասված իր միջուկային օբյեկտները։ Գրոսին կոչ է արել Իրանին անհապաղ թույլատրել ՄԱԳԱՏԷ-ի տեսուչների մուտքը բոլոր այն օբյեկտներ, որոնք ենթարկվել են ռազմական հարձակումների, որպեսզի հնարավոր լինի ստուգել միջուկային նյութերի կարգավիճակը։
Չնայած ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի պնդումներին, թե 2025 թվականի հունիսին իրականացված հարվածները «ոչնչացրել են» Իրանի ատոմային ծրագիրը, ՄԱԳԱՏԷ-ի տվյալները մտահոգիչ են։ Գործակալության տվյալներով՝ Իրանը տնօրինում է մինչև 60% հարստացված 440.9 կգ ուրանի պաշար, ինչը տեխնիկապես շատ մոտ է 90% մակարդակին, որն անհրաժեշտ է միջուկային զենք ստանալու համար։ ՄԱԳԱՏԷ-ն չի կարողանում վերահսկել այս պաշարների անվտանգությունը 2026 թվականի փետրվարի 28-ից՝ ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի դեմ պատերազմի մեկնարկից ի վեր։
Անվտանգության խորհրդի քննարկումները
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստը հրավիրվել էր ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Դանիայի, Լատվիայի և Բահրեյնի նախաձեռնությամբ՝ ՄԱԳԱՏԷ-ի կողմից Իրանի դեմ ներկայացված բողոքի հիման վրա։ ՄԱԿ-ում ԱՄՆ դեսպան Մայք Ուոլցը քննադատել է Իրանի պատվիրակությանը՝ պահանջելով հստակ պատասխաններ տալ միջուկային պարտավորությունների վերաբերյալ, այլ ոչ թե ելույթներ ունենալ։
Իրանի փոխդեսպան Ղոլամհոսեյն Դարզին իր հերթին մեղադրել է ԱՄՆ-ին և Իսրայելին «ագրեսիայի պատերազմների» համար՝ շրջանցելով տեսուչների մուտքի վերաբերյալ ՄԱԳԱՏԷ-ի հարցադրումները։ Ռուսաստանը և Չինաստանը փորձել էին կանխել այս նիստի անցկացումը, սակայն անհաջող։ Ներկայումս իրավիճակը մնում է լարված, և միջազգային հանրությունը շարունակում է պահանջել Իրանի միջուկային ծրագրի լիարժեք թափանցիկություն՝ մտավախություն ունենալով հնարավոր նոր ռազմական գործողությունների վերաբերյալ, որոնք, ըստ որոշ տեղեկությունների, նախապատրաստվում են ԱՄՆ-ի միջանկյալ ընտրություններից հետո։
Հրապարակման աղբյուր: bozemandailychronicle.com.