ԵՐՈՒՍԱՂԵՄ — Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն հրապարակայնորեն մերժել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ներկայացրած՝ Գազայի հատվածում կրակի դադարեցման նոր առաջարկը։ Նեթանյահուն հայտարարել է, որ իսրայելական զորքերը դուրս չեն գա իրենց վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներից, քանի դեռ «ՀԱՄԱՍ» խմբավորումն ամբողջությամբ չի զինաթափվել։ Այս որոշումն ընդգծում է երկու դաշնակիցների միջև խորացող ռազմավարական տարաձայնությունները՝ երկու երկրներում սպասվող ընտրություններից առաջ։
Ամերիկյան կողմի առաջարկած ծրագիրը հիմնված էր հոկտեմբերին ձեռք բերված համաձայնագրի վրա, որը կանգնեցրել էր լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները և ապահովել պատանդների ազատ արձակումը։ Նոր նախագծով նախատեսվում էր ՀԱՄԱՍ-ի աստիճանական զինաթափում՝ իսրայելական հարվածների դադարեցման և զորքերի փուլային դուրսբերման դիմաց։ Թեև ՀԱՄԱՍ-ը պայմանականորեն ընդունել էր պլանը՝ ծանր սպառազինության հանձնումը կապելով Պաղեստինի պետության ստեղծման հետ, Նեթանյահուի կառավարությունը կտրուկ մերժել է այն՝ վերահաստատելով Պաղեստինի պետականության անընդունելիությունը։
Զինաթափման շուրջ տարաձայնությունները և կասեցված ծրագրերը
Նեթանյահուի դիրքորոշման պատճառով Գազայի հատվածի շուրջ 60 տոկոսը մնում է Իսրայելի զինված ուժերի վերահսկողության տակ, իսկ մնացած 40 տոկոսը՝ ՀԱՄԱՍ-ի։ Առանց իսրայելական կողմի համաձայնության, անորոշ ժամկետով հետաձգվում են միջազգային խաղաղապահ ուժերի տեղակայումը և ավերված տարածքների վերականգնման ծրագրերը։
Չնայած քաղաքական լարվածությանը, իսրայելական լրատվամիջոցները հայտնում են, որ Գազայում ռազմական հարվածների իրականացման իրավասությունը սահմանափակվել է միայն Բանակի գլխավոր շտաբի պետի որոշմամբ։ Սա դիտվում է որպես Վաշինգտոնին ընդառաջ կատարված լռելյայն քայլ։ Թրամփի գլխավորած «Խաղաղության խորհրդի» ներկայացուցիչները հաստատել են, որ ետնաբեմում շարունակվում է կառուցողական համագործակցությունը կողմերի միջև։
Ներքաղաքական գործոնները Իսրայելում և ԱՄՆ-ում
Տարաձայնությունները խորապես կապված են երկու երկրների ներքաղաքական օրակարգի հետ։ Իսրայելում երեք ամսից պակաս ժամանակ է մնացել խորհրդարանական ընտրություններին։ Նեթանյահուի աջակողմյան կոալիցիոն գործընկերները կտրականապես դեմ են ՀԱՄԱՍ-ին որևէ զիջման, և ցանկացած փոխզիջում կարող է կործանարար լինել վարչապետի վերընտրման հեռանկարների համար։
Միացյալ Նահանգներում նախագահ Թրամփը պատրաստվում է նոյեմբերին կայանալիք Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններին։ Վաշինգտոնը ձգտում է արագացնել Մերձավոր Արևելքի կայունացումը՝ համաշխարհային էներգետիկ շուկաները հանգստացնելու և Հորմուզի նեղուցով նավարկությունը լիարժեք վերականգնելու համար, ինչը հանգեցնում է երկու առաջնորդների անմիջական առաջնահերթությունների բախմանը։