Ի՞նչ է պատկերված լուսանկարում
Լուսանկարը մարդկային երկրաչափության իսկական հրաշք է. ԱՄՆ 28-րդ նախագահ Վուդրո Վիլսոնի հսկայական ստվերագիծը, որը կերտված է ոչ թե ներկով, այլ 21,000 զինվորների և սպաների մարմիններով։ Բարձր դիտակետից նայելիս՝ այս շարքերը ստեղծում են նախագահի ճշգրիտ դիմագծերը։ Ստվերների խորությունը ձեռք է բերվել զինվորների համազգեստների խտության և նրանց միջև եղած հեռավորության հաշվին։ Մարդկանց այս հսկայական բազմությունը, որը հեռվից թվում է մանր կետիկներ, միասին կազմում է համաշխարհային առաջնորդի ճանաչելի պրոֆիլը՝ պատմության բեկումնային պահին։ Սա ոչ միայն լուսանկար է, այլև ճշգրիտ մաթեմատիկական հաշվարկների արդյունք, որը պահանջում էր զինվորների անթերի կարգապահություն՝ հարթակի վրա նախապես գծված ցանցի վրա ճիշտ տեղավորվելու համար։
Կադրի հետևում թաքնված պահը
1918 թվականին Օհայո նահանգի Քեմփ Շերման ռազմակայանում արված այս լուսանկարը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ստեղծված «կենդանի լուսանկարների» շարքի մի մասն էր։ Միացյալ Նահանգները պատերազմի մեջ էր մտել 1917-ին, և ռազմակայանները եռում էին զորակոչիկներով, որոնք պատրաստվում էին մեկնել ռազմաճակատ։ Լուսանկարիչներ Արթուր Մոլը և Ջոն Թոմասը ժամեր էին ծախսում՝ 21,000 մարդու ճիշտ դիրքերում տեղավորելու համար։ Զինվորները պետք է անշարժ մնային այնքան ժամանակ, մինչև լուսանկարիչները, բարձր աշտարակների վրա կանգնած, կկատարեին նկարահանումը։ Սա պարզապես հնարք չէր, այլ ռազմական կարգապահության և ազգային միասնության ցուցադրություն, որը նպատակ ուներ ոգևորելու զինվորներին և ամրապնդելու նրանց կապը պետության հետ։
Լուսանկարիչներն ու պատմությունը
Լուսանկարը պատկանում է Արթուր Մոլի և Ջոն Թոմասի հեղինակային դուետին, որոնք մասնագիտացած էին նման բարդ, մասշտաբային կոմպոզիցիաների մեջ։ 1918 թվականի հայրենասիրական վերելքի ժամանակ նրանք այցելում էին տարբեր ռազմակայաններ՝ ստեղծելով «կենդանի» խորհրդանիշներ, այդ թվում՝ Ազատության արձանը։ Նրանք օգտագործում էին մեծ ֆորմատի տեսախցիկներ և հատուկ ոսպնյակներ՝ 70-80 ոտնաչափ բարձրությունից ամբողջ պատկերը որսալու համար։ Ստացված լուսանկարները լայնորեն տարածվում էին թերթերում և բացիկների տեսքով՝ որպես ամերիկյան ռազմական հզորության վկայություն։ Այս լուսանկարիչները համարվում էին ժամանակի ռազմական քարոզչության վարպետներ, որոնք կարողանում էին մարդկային զանգվածը վերածել ազգային խորհրդանիշի։
Պատմական համատեքստ
Վուդրո Վիլսոնը այդ ժամանակ ամերիկյան պատերազմական քաղաքականության կենտրոնական դեմքն էր։ Նրա կերպարը տարածված էր ամենուր՝ որպես այն առաջնորդի, որը պատերազմի մեջ մտավ «աշխարհը ժողովրդավարության համար անվտանգ դարձնելու» նպատակով։ 1918 թվականին, երբ պատերազմը մոտենում էր իր գագաթնակետին, զինվորների այսպիսի հսկայական և միասնական պատկերը նպատակ ուներ բարձրացնելու բարոյահոգեբանական վիճակը և աջակցելու նախագահի խաղաղարար ծրագրերին։ Այն ամերիկյան հասարակությանը ցույց էր տալիս, որ բանակը ոչ միայն զենք է, այլև կազմակերպված ուժ՝ ղեկավարի կամքին ենթարկված։
Ինչո՞ւ է այն կարևոր այսօր
Այս լուսանկարը մնում է 20-րդ դարի սկզբի մասշտաբային լուսանկարչության ամենավառ օրինակներից մեկը։ Այն կամուրջ է հանդիսանում անհատ զինվորի և ազգային առաջնորդության վերացական հասկացության միջև։ Ի տարբերություն սովորական դիմանկարի՝ այս պատկերը կարճատև էր. այն գոյություն ուներ միայն այնքան ժամանակ, քանի դեռ զինվորները պահում էին իրենց դիրքերը։ Այն մնում է որպես Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ամերիկյան մոբիլիզացիայի և մարդկային հնարամտության հուշարձան, որը հիշեցնում է պատմության այն ժամանակահատվածը, երբ ազգային ոգին ուժեղացվում էր նման տեսողական հզոր գործիքներով։