Ռուսաստանը զգալիորեն ընդլայնել է իր հեռահար հարվածային ԱԹՍ-ների ենթակառուցվածքը՝ Ուկրաինայի և Բելառուսի հետ սահմանների երկայնքով կառուցելով 59 նոր արձակման հարթակներ։ Հետախուզական տվյալների համաձայն՝ այս կայանները նախատեսված են ավելի քան 1000 անօդաչու թռչող սարքերի տեղակայման համար, մասնավորապես՝ ռեակտիվ շարժիչով Geran-4 և Geran-5 մոդելների համար։ Մինչև 1000 կմ հեռահարությամբ այս համակարգերը թույլ են տալիս ռուսական ուժերին ավելի խորը հարվածներ հասցնել Արևմտյան Ուկրաինային՝ շրջանցելով ՀՕՊ համակարգերը։
Ռազմական վերլուծաբանները նշում են, որ այս քայլը հետապնդում է երկակի նպատակ. պաշտպանել ռուսական անօդաչուների ենթակառուցվածքը ուկրաինական պատասխան հարվածներից և պատրաստվել ավելի մասշտաբային հարձակումների։ Տեղակայելով այս բազաները Ռուսաստանի արևմտյան հատվածներում՝ Կրեմլը փորձում է մեծացնել հարվածային հզորությունը՝ միաժամանակ ստեղծելով սպառնալիքներ ՆԱՏՕ-ի երկրների համար, եթե լարվածությունը շարունակի աճել։
Օգոստոսի 17-ին Մոլդովայի տարածքում ռուսական ենթադրյալ հարվածային միջոցի անկումը ցույց է տալիս, որ Մոսկվան գիտակցաբար ընդունում է հարևան երկրների օդային տարածքը խախտելու ռիսկը։ Մոլդովայի ԱԳՆ-ն դատապարտել է միջադեպը՝ նշելով, որ ռուս-ուկրաինական պատերազմը շարունակում է վտանգել Մոլդովայի անվտանգությունը։ Ըստ Ուկրաինայի ապատեղեկատվության դեմ պայքարի կենտրոնի՝ հուլիսի 15-ից օգոստոսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում արձանագրվել է եվրոպական օդային տարածք ռուսական ԱԹՍ-ների կամ հրթիռների առնվազն 12 ներխուժում։
Մարդասիրական տեսանկյունից իրավիճակը մնում է ծայրահեղ լարված։ ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների մոնիտորինգի առաքելությունը հայտնել է, որ 2026 թվականի հուլիսին Ուկրաինայում գրանցվել է քաղաքացիական անձանց շրջանում զոհերի ամենաբարձր ցուցանիշը՝ 2022 թվականի մայիսից ի վեր։ Ընդհանուր առմամբ, 437 զոհ և 2610 վիրավոր՝ հիմնականում հեռահար հարվածների հետևանքով։
Դիտարկելու հարցեր
Ինչո՞ւ է Ռուսաստանը տեղափոխում իր ԱԹՍ-ների արձակման հարթակները ավելի խորքային տարածքներ։
Որպեսզի պաշտպանի ենթակառուցվածքը ուկրաինական ԱԹՍ-ների հարվածներից, որոնք հաջողությամբ թիրախավորել են առաջնագծին մոտ գտնվող օբյեկտները։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ ։ Արդյոք այս նոր կայանները կկարողանան լիովին պաշտպանվել ուկրաինական հեռահար զինատեսակներից։
Ո՞րն է Geran-4 և Geran-5 մոդելների ռազմավարական նշանակությունը։
Այս մոդելները ռեակտիվ են և ունեն ավելի մեծ արագություն, ինչը դժվարացնում է դրանց որսումը ՀՕՊ համակարգերի կողմից։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ ։ Geran-5-ի արտադրության ստույգ ծավալները դեռևս պաշտոնապես հաստատված չեն։
Դիտանկյուններ
Կիևի տեսանկյունը vs Մոսկվայի տեսանկյունը
Դիտանկյուն
Կիևի տեսանկյունը
Ուկրաինական ղեկավարությունը այս նոր հարթակները դիտարկում է որպես Մոսկվայի՝ քաղաքացիական ենթակառուցվածքների դեմ ահաբեկչական ռազմավարության ապացույց։ Մոլդովայի և ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների օդային տարածք ներխուժումները գնահատվում են որպես կանխամտածված սադրանքներ։
Մոսկվայի տեսանկյունը
Ռուսական իշխանությունները պնդում են, որ այս գործողությունները սահմանների անվտանգությունն ապահովելու օրինական միջոցներ են։ Կրեմլը ԱԹՍ-ների ցանցի ընդլայնումը ներկայացնում է որպես պատասխան Կիևին տրամադրվող արևմտյան հեռահար զինատեսակներին։
Զորավարժությունները կրճատելու Դոնալդ Թրամփի որոշումից հետո Սեուլը պահանջում է ԱՄՆ-ից ստանալ սեփական զորքերի վերահսկողությունը՝ ձգտելով ռազմական անկախության։