ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Հարավային Կորեայի հետ համատեղ զորավարժությունները կրճատելու միակողմանի որոշումը Սեուլում լրջագույն ռազմավարական վերադասավորումների սկիզբ է դրել։ Ի պատասխան «Ulchi Freedom Shield» ամենամյա զորավարժությունների կտրուկ սահմանափակմանը՝ Հարավային Կորեայի նախագահ Լի Ջե Մյունգը երեքշաբթի օրը հանդես է եկել ռազմական անկախության կոչով՝ պահանջելով արագացնել պատերազմական ժամանակաշրջանի օպերատիվ վերահսկողության (OPCON) փոխանցումը Վաշինգտոնից Սեուլին։ Ինչպես հաղորդում են CNN-ը, The Guardian-ը և NBC News-ը, այս զարգացումը ներկայացնում է ամենախորը ճեղքվածքը երկու երկրների պաշտպանական դաշինքում՝ սկսած 1953 թվականի զինադադարի կնքումից։
Լարվածությունը բռնկվեց այն բանից հետո, երբ նախագահ Թրամփը կիրակի օրը հայտարարեց, որ Միացյալ Նահանգները կրճատելու է երկար սպասված զորավարժությունները՝ պատճառաբանելով Վաշինգտոնի վրա ընկնող ֆինանսական բեռը և Սեուլի հրաժարվելը մասնակցել Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական արշավին։ Թրամփը նաև նշել է, որ չի ցանկանում վրդովեցնել ԿԺԴՀ առաջնորդ Կիմ Չեն Ընին, ում հետ, իր պնդմամբ, ունի «հատուկ քիմիա»։ Այս որոշումը, որը կայացվել է առանց Սեուլի հետ նախնական խորհրդակցությունների, անակնկալի է բերել հարավկորեացի պաշտոնյաներին և ստիպել երեքշաբթի օրը Սեուլում հրավիրել Ազգային անվտանգության խորհրդի (ԱԱԽ) արտահերթ նիստ։
Թրամփի գործարքային դոկտրինը և Մերձավոր Արևելքի գործոնը
Ըստ դիվանագիտական աղբյուրների՝ Հարավային Կորեային պատժելու Թրամփի որոշումն ուղղակիորեն կապված է Մերձավոր Արևելքում նրա աշխարհաքաղաքական ձախողումների հետ։ Թրամփը դժգոհել է, որ չնայած Հարավային Կորեայում տեղակայված շուրջ 28,500 ամերիկյան զինվորականներին, նախագահ Լիի վարչակազմը նախընտրել է չմասնակցել Իրանի դեմ գործողություններին։ «Դե, այդ դեպքում ինչո՞ւ ենք մենք ներգրավված ձեզ օգնելու մեջ»,- երկուշաբթի հայտարարել է Թրամփը՝ տասնամյակների պատմություն ունեցող դաշինքը դիտարկելով ոչ թե որպես ռազմավարական ակտիվ, այլ որպես սովորական գործարք, որտեղ գործընկերները պետք է աջակցեն ԱՄՆ-ի ցանկացած գլոբալ առաքելությանը։
Այս գործարքային մոտեցումը խիստ քննադատության է արժանացել ամերիկացի վետերան դիվանագետների կողմից։ ԱՄՆ նախկին դեսպան Քրիստոֆեր Հիլը նշել է, որ եթե Թրամփի առաջին ժամկետը բնութագրվում էր անկանխատեսելիությամբ, ապա երկրորդ ժամկետում նա արդեն հաստատում է իր անհուսալիությունը միջազգային ասպարեզում։ Զորավարժությունների կրճատման որոշումը հատկապես վիճահարույց է այն ֆոնին, որ Սեուլն այս տարի պետք է վճարի ավելի քան 1 միլիարդ դոլար՝ ամերիկյան կայազորի պահպանման համար, ինչը վերջերս բարձր էր գնահատել ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը։
Սեուլը պահանջում է ինքնիշխան վերահսկողություն և միջուկային սուզանավեր
Սեուլում նախագահ Լի Ջե Մյունգը չի ընկրկել։ Երեքշաբթի օրը հրավիրված ԱԱԽ նիստում Լին հայտարարել է, որ Հարավային Կորեան պետք է անհապաղ ստեղծի անկախ պաշտպանական կարողություններ։ Նա ընդգծել է, որ պատերազմական ժամանակաշրջանի օպերատիվ վերահսկողության (OPCON) փոխանցումը պետք է իրականացվի առանց խոչընդոտների և ավարտվի իր նախագահության ժամկետում։ Կրճատված «Ulchi Freedom Shield» զորավարժությունները նախատեսված էին հենց Սեուլի՝ այս հրամանատարությունը ստանձնելու պատրաստվածությունը սերտիֆիկացնելու համար։
Ռազմական ինքնաբավությանն աջակցելու համար նախագահ Լին կոչ է արել արագացնել Հարավային Կորեայի սեփական միջուկային սուզանավերի ծրագիրը և պատրաստել սպաներ, որոնք ընդունակ են իրականացնել ինտեգրված գործողություններ ժամանակակից հիբրիդային պատերազմների պայմաններում։ Նա հստակ հասկացրել է, որ Հարավային Կորեան այլևս չի կարող ապավինել բացառապես Վաշինգտոնի փոփոխական քաղաքական կամքին։
Փհենյան-Մոսկվա առանցքի աճող սպառնալիքը
Համատեղ զորավարժությունների կրճատումը տեղի է ունենում Արևելյան Ասիայի անվտանգության համար չափազանց վտանգավոր պահին։ ԱՄՆ և Հարավային Կորեայի հրամանատարները նախագծել էին այս զորավարժությունները՝ հաշվի առնելով նոր մարտահրավերները, մասնավորապես՝ անօդաչու թռչող սարքերի դեմ պայքարը, որոնց կիրառման փորձը հյուսիսկորեական զորքերը ձեռք են բերում Ուկրաինայում՝ ռուսական բանակի կազմում։ Փհենյանը խորացրել է ռազմական դաշինքը Մոսկվայի հետ՝ 2024 թվականի հունիսին ստորագրելով համապարփակ ռազմավարական գործընկերության պայմանագիր և ուղարկելով ավելի քան 10,000 զինվորական ու մեծաքանակ զինամթերք Ուկրաինայի դեմ պատերազմի համար։
Չնայած այս իրողություններին՝ Թրամփը շարունակում է նվազեցնել Կիմ Չեն Ընի կողմից բխող սպառնալիքը՝ պնդելով, որ իր անձնական հարաբերությունները մեղմում են լարվածությունը։ Սակայն ռազմական վերլուծաբանները նախազգուշացնում են, որ ԿԺԴՀ միջուկային ծրագիրը միայն արագացել է, իսկ Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ մերձեցումը Փհենյանին տվել է աննախադեպ աշխարհաքաղաքական լծակներ, ինչը զսպման միջոցառումների կրճատումը դարձնում է ծայրահեղ ռիսկային։