Ընտրատեղամասերը բացվել են․ Սերբիայում ընթանում է վճռական քվեարկություն
Կիրակի՝ 2026 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Սերբիայում մեկնարկել են արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները, որոնք դարձել են երկարամյա առաջնորդ Ալեքսանդր Վուչիչի իշխանության ամենալուրջ մարտահրավերը վերջին տասնամյակի ընթացքում: Al Jazeera-ն հայտնում է, որ տեղական ժամանակով առավոտյան ժամը 7-ին քվեարկության սկսվելուց առաջ Բելգրադում և Նովի Սադում գրանցվել են անսովոր երկար հերթեր: Արտահերթ ընտրությունները նշանակվել էին Վուչիչի կողմից դեռևս սեպտեմբերին՝ ի պատասխան գրեթե երկու տարի շարունակվող զանգվածային ուսանողական բողոքի ցույցերի:
Քաղաքական ճգնաժամը սկսվել էր 2024 թվականին Նովի Սադ քաղաքում երկաթուղային կայարանի ծածկի փլուզման հետևանքով, որի հետևանքով զոհվել էր 16 մարդ: Այդ ողբերգությունը բորբոքել էր հասարակական դժգոհությունը՝ ցուցարարներին դրդելով կոռուպցիայի և համակարգային անփութության մեղադրանքներ ուղղել կառավարության հասցեին: Այնուհետև ուսանողական շարժումը վերածվել էր լայնածավալ կոալիցիայի, որում ներառվել են համալսարանական դասախոսներ, դերասաններ և ֆերմերներ:
Գործող իշխանության դիրքերը և հակակոռուպցիոն օրակարգը
Վուչիչը, ով սեպտեմբերին հրաժարական էր տվել նախագահի պաշտոնից՝ որպես վարչապետ առաջադրվելու համար, մնում է ազդեցյալ գործող առաջնորդ: Kyiv Post-ի տվյալներով՝ բազմաթիվ ընտրողներ երախտապարտ են նրան տնտեսական լճացումից Սերբիային դուրս բերելու և ենթակառուցվածքների արդիականացման համար: Նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում Վուչիչը խոստացել է բարձրացնել կենսաթոշակներն ու պետծառայողների աշխատավարձերը, ինչպես նաև սուբսիդիաներ տրամադրել երիտասարդ ընտանիքներին:
Միջազգային հարթությունում Վուչիչը պահպանում է բարդ հավասարակշռություն Չինաստանի և Ռուսաստանի միջև՝ միաժամանակ բաց պահելով Եվրամիությանն անդամակցելու դռները: Այնուամենայնիվ, ԵՄ-ի հետ հարաբերությունները վատթարացել են, քանի որ բրյուսելյան պաշտոնյաները դժգոհ են դատական բարեփոխումների և կոռուպցիայի դեմ պայքարի դանդաղ տեմպերից: Եվրոպայի խորհրդի պատվիրակությունն էլ հոկտեմբերին զգուշացրել էր ընդդիմության հասցեին հնչող ագրեսիվ հռետորաբանության մասին:
Ուսանողական ցուցակը և ընտրությունների հնարավոր ելքը
«Ուսանողական ցուցակ» դաշինքը, որը գլխավորում է սրտաբան Իլիա Սրդանովիչը, կենտրոնացել է ներքին խնդիրների՝ կոռուպցիայի վերացման և կրթության բարելավման վրա: Բելգրադի համալսարանի գիտաշխատող Ելենա Վասիլևիչի խոսքով՝ քաղաքական դինամիկան փոխվել է հիմքից, քանի որ երիտասարդները ակտիվորեն ներգրավվել են քաղաքական գործընթացներում:
Հարցումները կանխատեսում են լարված մրցպայքար: Ipsos-ի տվյալներով՝ Վուչիչի կուսակցությունը հավակնում է ձայների 47 տոկոսին, մինչդեռ ուսանողներն ստացել են 40 տոկոս, թեև որոշ հարցումներում նրանք նույնիսկ առաջ են: Ընտրատեղամասերը կփակվեն տեղական ժամանակով ժամը 20:00-ին, իսկ նախնական արդյունքները սպասվում են մոտ երկու ժամ անց: