Սինգապուրում սուր քննարկումներ են սկսվել փողոցային սննդի գնագոյացման շուրջ, որի կենտրոնում հայտնվել է նորաբաց չինա-մահմեդական «Ameen Roti» սննդի կետը։ Սոցիալական ցանցերում հնչած այն քննադատություններից հետո, թե հաստատության հիմնական ուտեստը՝ տավարի մսով ռոտին, չափազանց թանկ է՝ 6 սինգապուրյան դոլար (մոտ 4,70 ԱՄՆ դոլար), հիմնադիր Հարուն Մինը հանրայնորեն պաշտպանել է իր գնային քաղաքականությունը՝ մատնանշելով բարձր ծախսերով քաղաքային տնտեսությունում ձեռքի աշխատանքի պահպանման տնտեսական իրողությունները։
Ինչպես հաղորդում են սինգապուրյան հեղինակավոր 8days.sg և CNA Lifestyle պարբերականները, 36-ամյա Հարուն Մինը, ով նախկինում չինարենի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ էր Չինաստանի հյուսիս-արևմտյան Լինսյա քաղաքից, 2026 թվականի հունիսին Սինգապուրում բացել է երկու «Ameen Roti» կետ՝ 15-տեղանոց սրճարան Հաջի Լեյնում (Haji Lane) և արագ սննդի կետ Սենչուրի Սքվերում (Century Square)։ Չնայած պիկ ժամերին գոյացող 30-ից 60 րոպեանոց հերթերին, TikTok հարթակում օգտատերերը դժգոհություն են հայտնել՝ նշելով, որ 6 դոլարը չափազանց բարձր գին է մեկ բլիթի համար։
Արհեստագործական փողոցային սննդի տնտեսագիտությունը
Ի պատասխան քննադատությունների՝ Մինը պարզաբանել է, որ գինն ամբողջությամբ արտացոլում է գործառնական ծախսերը, բարձրորակ բաղադրիչները և մասնագիտացված աշխատուժը, որոնք անհրաժեշտ են իսկական չինա-մահմեդական տավարի մսով ռոտի (Չինաստանում հայտնի որպես niu rou bing կամ guo kui) պատրաստելու համար։ «Մեր ռոտիի պատրաստման համար օգտագործվում է բարձրակարգ տավարի միս և ձեռքով հունցված խմոր, ինչը ժամանակատար ձեռքի աշխատանք է պահանջում», – նշել է Մինը՝ հավելելով, որ աշխատուժի և որակյալ հումքի ինքնարժեքը լիովին արդարացնում է այս գինը։
Ի տարբերություն զանգվածային արտադրության տափակ բլիթների, «Ameen Roti»-ի ուտեստը պատրաստվում է Սիանի մահմեդականների ավանդական բաղադրատոմսով։ Պատրաստման գործընթացը ներառում է խմորը չափազանց բարակ բացելը, այն տեղական թարմ տավարի մսով և անմիջապես Չինաստանից ներկրված համեմունքներով լցոնելը, ապա փոքր խմբաքանակներով բարձր կրակի վրա տապակելը՝ բազմաշերտ ու խրթխրթան կեղև ստանալու համար։ Մինն ընդգծում է, որ այս որակի ապահովումն անհնար է առանց բարձրակարգ խոհարարների ձեռքի աշխատանքի։
Դասարանից դեպի պրոֆեսիոնալ խոհանոց
Մինի անցումը Սինգապուրի խիստ մրցակցային հանրային սննդի ոլորտ նշանակալի կարիերային շրջադարձ է։ Նախքան բիզնեսով զբաղվելը, նա վեց տարի ուսուցանել է իր հայրենի Լինսյա քաղաքում և ունի սոցիոլոգիայի մագիստրոսի աստիճան Չինաստանի Հյուսիսարևմտյան ազգությունների համալսարանից (Northwest Minzu University)։ Տեղական շուկան Սինգապուրի տարբեր գիշերային տոնավաճառներում (pasar malam) փորձարկելուց հետո նա որոշել է հիմնել մշտական գործող կետեր։
Մինը և իր գործընկերները բիզնեսում ներդրել են շուրջ 300,000 սինգապուրյան դոլար՝ աշխատանքի տեղավորելով Լինսյայից ժամանած երեք չինացի-մահմեդական խոհարարների, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի ավելի քան 20 տարվա փորձ։ Մինը նախընտրել է Սինգապուրը տարածաշրջանային այլ կենտրոններից, օրինակ՝ Կուալա Լումպուրից, կայուն քաղաքականության և թափանցիկ բիզնես կանոնների պատճառով։ «Սինգապուրն ունի կայուն օրենսդրություն և բազմամշակութային սննդի շուկա, որտեղ չկան թաքնված բյուրոկրատական քաշքշուկներ», – նշել է գործարարը։
Ծախսերի և սպառողների սպասումների հավասարակշռումը
«Ameen Roti»-ի շուրջ ծագած գնային վեճն արտացոլում է Սինգապուրի սննդի ոլորտի ավելի լայն մարտահրավերը՝ ինչպես համատեղել սպառողների սպասումները էժան փողոցային սննդի վերաբերյալ՝ վարձակալության, ներկրվող բաղադրիչների և որակյալ աշխատուժի անընդհատ աճող գների պայմաններում։ Թեև որոշ սպառողների համար 6 դոլարը թանկ է թվում՝ համեմատած տեղական սովորական բլիթների (roti prata) հետ, արհեստագործական խոհանոցի կողմնակիցները պնդում են, որ մասնագիտացված, ձեռքով պատրաստված ավանդական ուտեստները չեն կարող վաճառվել զանգվածային շուկայի ցածր գներով։
Այժմ «Ameen Roti»-ն պատրաստվում է դիմել պաշտոնական հալալ (halal) սերտիֆիկացման համար՝ Սինգապուրի բազմամշակութային համայնքում իր հաճախորդների շրջանակն ընդլայնելու նպատակով։ Այն, թե ինչպես բրենդը կկարողանա համատեղել բարձր պահանջարկն ու գնային զգայունությունը, ցույց կտա՝ արդյոք ավանդական, աշխատատար փողոցային սննդի մոդելները կարող են երկարաժամկետ կտրվածքով կայուն գոյատևել ժամանակակից մեգապոլիսներում։