Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Կիր Սթարմերի աշխատակազմի նախկին ղեկավար Սյու Գրեյն իր աղմկահարույց հրաժարականից հետո առաջին անգամ հանդես է եկել ծավալուն հարցազրույցով՝ խիստ քննադատության ենթարկելով Դաունինգ սթրիթ 10-ի աշխատանքային մթնոլորտը։ Political Currency փոդքաստին տված հարցազրույցում, որի մանրամասները փոխանցել է հեղինակավոր The Guardian պարբերականը, Գրեյը Սթարմերի ղեկավարած կառավարական ապարատի ներքին իրավիճակը որակել է որպես «միանշանակ անտանելի»։ Նա խոստովանել է, որ գործընկերների կողմից թշնամական վերաբերմունքն ու տեղեկատվական արտահոսքերն այնքան համատարած էին, որ ինքը վախենում էր, թե իր աշխատասենյակային խոսակցությունները գաղտնի ձայնագրվում են՝ մամուլին փոխանցելու նպատակով։
Գրեյի այս հրապարակային հայտարարությունները նախկինում տեղի ունեցած լուռ հրաժարականը վերածում են լուրջ քաղաքական խնդրի Սթարմերի լեյբորիստական կառավարության համար։ Նրա խոսքերը բացառիկ լույս են սփռում Սթարմերի կաբինետի գործունեության վաղ, քաոսային շրջանի վրա, որը բնութագրվում էր ներքին պայքարով, անանուն մեղադրանքներով և վարչապետի նստավայրում ձևավորված արտոնյալ «տղաների ակումբի» մասին խոսակցություններով։
Պարանոյայի մթնոլորտ և թիրախային արտահոսքեր
Մինչև 2024 թվականի վերջին իր հրաժարականը, Սյու Գրեյը համարվում էր Դաունինգ սթրիթի ամենաազդեցիկ ոչ ընտրովի պաշտոնյան, ում հանձնարարված էր համակարգել Լեյբորիստական կուսակցության անցումը ընդդիմությունից դեպի պետական կառավարում։ Սակայն նրա պաշտոնավարումը տևեց ընդամենը չորս ամիս և ուղեկցվեց պարբերական տեղեկատվական արտահոսքերով։ Լրատվամիջոցներին թիրախային կերպով հայտնում էին, որ նրա աշխատավարձն ավելի բարձր է, քան վարչապետինը, և որ նա բարդ հարաբերություններ ունի Սթարմերի գլխավոր քաղաքական խորհրդական Մորգան Մաքսուինիի հետ։
Գրեյը պարզաբանել է, որ շատ պատմություններ, օրինակ՝ այն, թե ինքը փորձել է Մաքսուինիի աշխատասեղանը տեղափոխել վարչապետի սենյակից հեռու, ամբողջությամբ խեղաթյուրվել են մամուլում։ «Իրականում դա ընդամենը հոգատարություն էր։ Ես ասացի՝ չեմ հավատում, որ դուք բոլորդ պատրաստվում եք նստել այս փոքրիկ սենյակում, եկեք ձեզ համար ավելի հարմարավետ տեղ գտնենք։ Բայց ամեն ինչ հասավ նրան, որ ցանկացած խոսք արտաբերելիս զգում էիր, որ ինչ-որ մեկն այն ձայնագրում է»,- պատմել է նա։
Նախկին պաշտոնյան հիասթափություն է հայտնել այն փաստից, որ վարչապետ Կիր Սթարմերը որևէ կերպ չի արձագանքել իր մտահոգություններին։ Չնայած Գրեյը մի քանի անգամ անձամբ զրուցել է վարչապետի հետ այդ արտահոսքերի շուրջ, Սթարմերը վճռական քայլեր չի ձեռնարկել ներքին թունավոր մթնոլորտը առողջացնելու համար։
«Տղաների ակումբի» գործոնը և ներքին հակազդեցությունը
Գրեյի հայտարարությունները համահունչ են լեյբորիստական կառավարության այլ բարձրաստիճան կանանց դժգոհություններին։ Կուսակցության փոխառաջնորդ Լյուսի Փաուելը նախկինում ևս քննադատել էր Դաունինգ սթրիթում տիրող «տղաների ակումբի» մշակույթը, որտեղ անանուն արշավներ էին կազմակերպվում հատկապես կին աշխատակիցների դեմ։ Առողջապահության նախարար Իվետ Քուփերը նույնպես դժգոհել էր, որ Սթարմերի թիմն իրեն մի կողմ էր մղել կարևոր քաղաքական որոշումների կայացման գործընթացից, երբ ինքը զբաղեցնում էր ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։
Այնուամենայնիվ, Սյու Գրեյի մեղադրանքները միանշանակ չեն ընդունվում։ Դաունինգ սթրիթի մի շարք նախկին կին խորհրդականներ հերքել են համակարգված հետապնդումների վարկածը՝ նշելով, որ լարվածության պատճառը հենց Գրեյի ստեղծած պարանոյան էր։ «Նրան ընդունեցին մեծ ոգևորությամբ, բայց նա արագորեն հեղինակազրկեց ինքն իրեն։ Նա ինքը գրեց իր հեռացման պատմությունը»,- նշել է անանուն աղբյուրներից մեկը։
«Ավելի խոշոր գործիչների» անհրաժեշտությունը
Բացի անձնական բախումներից, Գրեյը ներկայացրել է նաև ինստիտուցիոնալ քննադատություն։ Նրա կարծիքով՝ Սթարմերի թիմին պակասում էր պետական կառավարման համար անհրաժեշտ փորձառությունը։ «Կառավարությունն ու ընդդիմությունը լիովին տարբեր հարթություններ են։ Ես կարծում եմ, որ մեզ անհրաժեշտ էին ավելի խոշոր, ավելի մեծ փորձ ունեցող գործիչներ՝ լիներ դա հանրային կապերի, թե ռազմավարության ոլորտում»,- հայտարարել է նա։
Այս ձևակերպումն ուղղակիորեն կասկածի տակ է դնում Սթարմերի մերձավոր շրջապատի պրոֆեսիոնալիզմը՝ ակնարկելով, որ կաբինետը չափից ավելի է ապավինել նախընտրական շտաբի տեխնոլոգներին, այլ ոչ թե փորձառու պետական գործիչներին։ Չնայած Սթարմերն ավելի ուշ խոստովանել էր, որ Գրեյին նշանակելը սխալ էր, այս նոր բացահայտումները ցույց են տալիս, որ բրիտանական կառավարության ներքին ճգնաժամը դեռևս հեռու է հանգուցալուծումից։