ՎԱՇԻՆԳՏՈՆ – Թրամփի վարչակազմի արդարադատության նախարարությունը դաշնային հայց է ներկայացրել՝ նպատակ ունենալով արգելափակել Ալյասկայի ԱՄՆ Սենատի ընտրությունների արդյունքների հաստատումը, եթե հանրապետական գործող սենատոր Դեն Սալիվանը պարտվի այս վճռորոշ պայքարում։ Ինչպես հաղորդում է CNN-ը, իրավական այս քայլը թիրախավորում է քվեաթերթիկում նույնանուն երկրորդ թեկնածուի առկայությունը՝ հարուցելով աննախադեպ սահմանադրական վեճեր գործադիր իշխանության՝ նահանգային ընտրություններին միջամտելու լիազորությունների շուրջ։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրապարակայնորեն հաստատել է, որ ինքն է հրամայել ձեռնարկել այս իրավական քայլը՝ ուրբաթ օրը Ֆլորիդայում լրագրողներին հայտնելով, որ անձամբ է կարգադրել գործողություն սկսել։ Սենատում մեծամասնության համար մղվող պայքարը կարող է կախված լինել Ալյասկայի այս մրցավազքից, որտեղ գործող սենատոր Դեն Ս. Սալիվանը մրցում է դեմոկրատ մարտահրավեր նետող Մերի Պելտոլայի հետ։
Թիրախում քվեաթերթիկի մրցակիցն է և հնարավոր ընտրողների շփոթությունը
Արդարադատության նախարարության հայցը կենտրոնացած է Դենիել Ջ. Սալիվանի ներկայության վրա, ով գրանցված հանրապետական է, բայց քվեաթերթիկում նշված է առանց կուսակցական պատկանելության և կրում է գործող սենատորի անվանը շատ նման անուն։ Դաշնային փաստաբանները պնդում են, որ երկրորդ թեկնածուի պատճառով առաջացած ընտրողների շփոթությունը կարող է ձայներ խլել հանրապետական գործող սենատորից՝ հնարավորություն տալով դեմոկրատ մրցակցին հաղթել։
Հայցի համաձայն՝ դաշնային կառավարությունը վնաս է կրում, երբ ընտրությունների արդյունքների հաստատումը ստվերվում է այնպիսի թեկնածուներով, որոնք խարխլում են հանրային վստահությունը։ Արդարադատության նախարարությունը դաշնային դատարանից պահանջում է անօրինական ճանաչել ցանկացած արդյունքի հաստատում, որը տուժել է ընտրողների շփոթությունից, և կասեցնել հաստատումը, քանի դեռ ստուգումները չեն պարզել, թե արդյոք գործող սենատորի համար նախատեսված ձայները չեն սխալմամբ ուղղվել այլ ուղղությամբ։
Իրավաբանները թերահավատություն են հայտնել վարչակազմի նոր իրավական տեսության նկատմամբ։ Նոթր Դամի իրավաբանական դպրոցի ընտրական իրավունքի պրոֆեսոր Դերեք Մյուլերը CNN-ին հայտնել է, որ հայցը հիմնված է դաշնային օրենսդրության տարօրինակ և անսովոր մեկնաբանության վրա, որը նախկինում երբեք չի կիրառվել նման կերպ։
Նահանգային պաշտոնյաների և օրենսդիրների արձագանքը
Դաշնային միջամտությունը սուր քննադատության է արժանացել նահանգային պաշտոնյաների և օրենսդիրների կողմից, ովքեր պնդում են, որ գործադիր իշխանությունն անցնում է իր սահմանադրական սահմանները։ Ալյասկայի հանրապետական սենատոր Լիզա Մուրկովսկին X սոցիալական ցանցում կտրուկ քննադատել է այս քայլը՝ ընդգծելով, որ Ալյասկայի բնակիչները կարող են ինքնուրույն որոշել իրենց նախընտրած թեկնածուներին, և հիշեցնելով, որ նահանգն արդեն հստակ տարբերակել է թեկնածուներին քվեաթերթիկում։
Նահանգային դատարաններն արդեն անդրադարձել են այս հարցին։ Հունիսին՝ նախնական ընտրություններից առաջ, Ալյասկայի Գերագույն դատարանը վճռել էր, որ Դենիել Ջ. Սալիվանը պետք է մնա քվեաթերթիկում այն բանից հետո, երբ ընտրությունների բաժինը փորձել էր հեռացնել նրան։ Նահանգի պաշտոնյաները հետագայում ավելացրել էին հայրանունների սկզբնատառերը, նշել գործող պաշտոն զբաղեցնողին և հեռացրել մյուս թեկնածուի կուսակցական պատկանելության նշումը՝ շփոթությունը նվազեցնելու համար։
Քարոզչական թիմերը նույնպես կտրուկ արձագանքել են դաշնային հայցին։ Դեմոկրատ Մերի Պելտոլայի ներկայացուցիչ Հարի Չայլդը հայցը որակել է որպես ընտրությունները շրջելու քաղաքական սպառնալիք՝ խոստանալով պաշտպանել օրինական ընտրողներին արտաքին միջամտություններից։ Միևնույն ժամանակ, սենատոր Դեն Սալիվանի խոսնակ Նեյթ Ադամսը հայտարարել է, որ գործող սենատորի շտաբը թույլ կտա արդարադատության նախարարության բողոքին ընթացք տալ՝ շարունակելով կենտրոնանալ սենատորի կատարած աշխատանքի վրա։

