Զոհերի դուրս գալը․ հարցումն արժանահավատության ճգնաժամի մեջ
Մեծ Բրիտանիայի բռնության խմբերի ազգային հարցումը կանգնած է ճակատագրական կետի առաջ։ Չորս զոհ՝ հարցման զոհերի խորհրդատվական խմբի հիմնական անդամներ, միաժամանակ հրաժարական են տվել՝ հայտարարելով, որ չեն վերադառնա, եթե Ջես Ֆիլիպսը չհեռանա։ Այս զանգվածային դուրս գալը խարխլել է այն հարցման վստահելիությունը, որը պետք է արդարություն ու բուժում ապահովեր տարիներ շարունակ համակարգային ձախողումներից հետո։ Sky News-ի համաձայն՝ զոհերը կառավարությանը մեղադրել են «թունավոր, վախեցած մթնոլորտ» ստեղծելու մեջ և պնդում են, որ իրենց մտահոգությունները բազմիցս անտեսվել կամ հակադրվել են պաշտոնյաների կողմից։
Համատեղ նամակում, որը հասցեագրված է ներքին գործերի նախարար Շաբանա Մահմուդին, զոհերը գրել են․ «Երբ համաձայնեցինք միանալ այս խմբին, դա արեցինք ազնիվ հավատով՝ կարծում էինք, որ տարիներ շարունակ մերժվելուց, լռեցվելուց ու ստախոս կոչվելուց հետո, ինչ-որ բան կփոխվի։ Փոխարենը, մենք տեսնում ենք, որ պատմությունը կրկնվում է»։ Նրանց պահանջները հստակ են՝ Ջես Ֆիլիպսը պետք է հրաժարական տա, հարցումը պետք է ղեկավարի անկախ դատավոր, զոհերը պետք է լիարժեքորեն մասնակցեն որոշումներին, և հարցման շրջանակը պետք է մնա խստորեն բռնության խմբերի և խմբային մանկական սեռական շահագործման վրա։
Վստահության կորուստ․ զոհերի ձայնը ընդդեմ կառավարության հավաստիացումների
Զոհերի և կառավարության պաշտոնյաների միջև բախումը գնալով հրապարակային է դառնում։ Խորհրդատվական խմբի նախկին անդամ Էլի Ռեյնոլդսը իր հրաժարականի պատճառը նշել է inquiry-ի շրջանակի ընդլայնումը, որը կարող էր նվազեցնել բռնության հիմքում ընկած ռասայական ու կրոնական դրդապատճառների կարևորությունը։ Նա պնդել է, որ զոհերը «մթության մեջ են պահվել» կարևոր որոշումների վերաբերյալ և զգացել են, որ ազնվորեն խոսելու դեպքում կարող են կորցնել իրենց դիրքը խմբում։ Հետագայում արտահոսած փաստաթղթերը հաստատեցին, որ inquiry-ի շրջանակը ընդլայնելու քննարկումներ իրականում եղել են։
Այդուհանդերձ, Ջես Ֆիլիպսը հերքել է նեղացնել inquiry-ի ուշադրությունը։ Նա Ներքին գործերի հարցերի կոմիտեին ուղղված նամակում նշել է․ «Հաղորդվել է, որ կառավարությունը փորձում է inquiry-ի ուշադրությունը նեղացնել՝ հանձնարարելով տարածաշրջանային մոտեցում կամ inquiry-ի շրջանակը ընդլայնել բռնության խմբերից դուրս։ Սա նույնպես ճիշտ չէ»։ Սակայն, ինչպես նշում են զոհերը, նախարարի հրապարակային հակադրվելը նրանց զգացնել է տվել, որ «նորից մերժված ու ոչ հավատացած են»։ Վստահության ճեղքվածքը ոչ միայն քաղաքական հարց է, այլ նաև անձնական՝ զոհերը զգում են, որ իրենց ձայնը լռեցվում է հենց այն մարդկանց կողմից, ովքեր պետք է պաշտպանեն։
Քաղաքական հետևանքներ․ կառավարությունը պաշտպանում է Ֆիլիպսին, inquiry-ը կանգ է առել
Անընդհատ ուժեղացող ճնշման պայմաններում կառավարությունը շարունակում է աջակցել Ջես Ֆիլիպսին։ Կրթության նախարար Ջոշ ՄակԱլիսթերը Sky News-ին ասել է․ «Ջեսը կմնա պաշտոնում։ Նա ունի վարչապետի և ներքին գործերի նախարարի լիակատար աջակցությունը»։ ՄակԱլիսթերը պնդել է, որ Ֆիլիպսի հրաժարականի պահանջը գալիս է փոքրամասնությունից և զգուշացրել է խնդիրը քաղաքականացնելու դեմ։ Սակայն նա նաև ընդունել է, որ զոհերը ունեն լուրջ մտահոգություններ inquiry-ի ուղղության և inquiry-ի ղեկավարի նշանակման գործընթացի վերաբերյալ։ Կառավարությունը վստահեցնում է, որ inquiry-ի շրջանակը չի նեղացվի և զոհերի ձայնը կշարունակի լսվել։
Հարցման նախկին նախագահի թեկնածու, նախկին ոստիկան Ջիմ Գեմբլը ևս վստահություն է հայտնել Ֆիլիպսի նկատմամբ՝ նշելով․ «Արդյո՞ք նա ամեն ինչ ճիշտ է արել։ Կարծում եմ՝ ոչ, բայց ոչ ոք իդեալական չէ»։ Սակայն զոհերի համար հարցը ոչ թե անհատական սխալների, այլ վստահության փլուզման մեջ է՝ inquiry-ն չի կարող գործել արժանահավատ, եթե վստահությունը կորսված է։
Փոփոխությունների կոչ․ նախորդ առաջարկությունների իրականացում, ոչ թե քաղաքական խաղ
Հարցման ճգնաժամը կրկին առաջ է բերել մանկական սեռական շահագործման հարցերում կառավարության մոտեցման քննադատությունը։ Survivors Trust-ի քաղաքականության խորհրդատու Լյուսի Դաքվորթը կոչ է արել նախ իրականացնել Անկախ inquiry-ի առաջարկությունները, ապա նոր inquiry սկսել։ Նա Sky News-ին ասել է․ «180 միլիոն ֆունտ ծախսել՝ 7 500 զոհերի հետ խոսելու համար, ի վերջո, անիմաստ չպետք է լինի»։ Նա ընդգծել է, որ inquiry-ի կարևորագույն առաջարկներից ոչ մեկը չի իրականացվել, չնայած դրանց հստակությանը և հրատապությանը։ Դաքվորթը նաև դատապարտել է «զոհերի ու նրանց ձայների քաղաքականացումը»՝ պնդելով, որ իրական ազդեցությունը մնում է քաղաքական պայքարի ֆոնին։
Բարոնես Քեյսիի զեկույցն էլ ընդգծել է inquiry-ի անհրաժեշտությունը՝ զոհերի առաջնորդությամբ, զգուշացնելով, որ inquiry-ի շրջանակի ընդլայնումը կարող է մթագնել բռնության խմբերի առանձնահատկությունները։ «Լեյբոր» և «Կոնսերվատիվ» պատգամավորները փոխադարձաբար մեղադրում են այս հարցը «քաղաքական խաղ» դարձնելու մեջ՝ ավելի շփոթեցնելով իրավիճակը ու զոհերին դարձնելով համակարգի շահարկման գործիք։
Inquiry-ի ապագան․ պատասխանատվության և ինստիտուցիոնալ ինքնապաշտպանության միջև
Հարցումը փակուղում է․ զոհերը զգուշացնում են, որ առանց արմատական փոփոխությունների inquiry-ն «կվերածվի հերթական փորձի՝ պաշտպանելու ձախողված ինստիտուցիաների հեղինակությունը, այլ ոչ թե որոնելու ճշմարտությունն ու արդարությունը զոհերի համար»։ Նրանց պահանջները՝ Ֆիլիպսի հրաժարական, դատավորի գլխավորությամբ inquiry, զոհերի լիարժեք մասնակցություն և inquiry-ի հստակ շրջանակ, ոչ միայն ընթացակարգային են, այլ նաև չափանիշ՝ արդյոք Մեծ Բրիտանիան պատրաստ է վերջապես կոտրել ինստիտուցիոնալ ինքնապաշտպանության շղթան ու իրականում լուծել զոհերի խնդիրները։
Այս պահին կառավարության մերժումը՝ բավարարելու այս պայմանները, inquiry-ն կանգնեցրել է փակուղում։ Ֆիլիպսը շարունակում է պաշտոնավարել, սակայն inquiry-ի զոհերի գլխավոր խորհուրդը՝ գործընթացի առանցքը, լքված է։ Inquiry-ի ապագան, ինչպես նաև բռնության խմբերի զոհերի արդարության իրական հնարավորություն, կախված է հավասարակշռության մեջ։
Վերլուծություն․ զոհերի զանգվածային հրաժարականը ցույց է տալիս Մեծ Բրիտանիայում վստահության խոր ճգնաժամը՝ զոհերի և նրանց պաշտպանելու կոչված ինստիտուտների միջև։ Առանց խորը բարեփոխումների և զոհերի առաջնորդության, inquiry-ն վտանգում է կրկնել հենց այն ձախողումները, որոնք պետք է հաղթահարեր։