Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Մեքսիկայի առևտրային ներկայացուցիչները ակտիվացրել են բանակցությունները երկկողմ միջանկյալ համաձայնագիր կնքելու նպատակով՝ նախքան 2026 թվականի նոյեմբերի 3-ին նախատեսված ԱՄՆ Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրությունները։ Գործընթացի շտապողականությունը պայմանավորված է անցյալ ամիս ԱՄՆ-Կանադա առևտրային բանակցությունների ձախողմամբ, ինչը հանգեցրեց Հյուսիսային Ամերիկայում փոխադարձ մաքսատուրքերի կտրուկ ավելացմանը։
Ինչպես հաղորդում է Quartz պարբերականը՝ վկայակոչելով երկու երկրների պաշտոնական աղբյուրները, քննարկումների առանցքում են «Բաժին 232» (Section 232) ազգային անվտանգության կարգավորումների ներքո սահմանված մաքսատուրքերը։ Ներկայումս մեքսիկական պողպատի վրա գործում է 50% մաքսատուրք, իսկ ավտոմեքենաների վրա՝ 25%։ ԱՄՆ առևտրի նախարար Հովարդ Լատնիկը Մեխիկոյում արդեն հանդիպել է Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի հետ՝ հարցը քննարկելու նպատակով։
Կանադայի նախադեպը և տարածաշրջանային ճնշումը
Վաշինգտոնի և Օտտավայի միջև երկխոսության կասեցումից հետո ԱՄՆ-ն 50% մաքսատուրք սահմանեց մոտ 20 միլիարդ դոլար ծավալով կանադական ապրանքների նկատմամբ, ինչին Կանադան պատասխանեց 27.6 միլիարդ դոլարի ամերիկյան ապրանքների թիրախավորմամբ։ Մեքսիկայի իշխանությունները Կանադայի փորձը դիտարկում են որպես նախազգուշացում, քանի որ մեքսիկական արտահանման ավելի քան 80 տոկոսն ուղղվում է դեպի Միացյալ Նահանգներ։
Առևտրային լարվածությունը մեղմելու համար նախագահ Շեյնբաումի վարչակազմը օրենսդրական նախագիծ է ներկայացրել, որը պետությանը լրացուցիչ լիազորություններ է տալիս օտարերկրյա ներդրումները և ընկերությունների ձեռքբերումները վերահսկելու համար։ Այս քայլը դիտվում է որպես պատասխան Վաշինգտոնի մտահոգություններին՝ կապված Մեքսիկայում չինական կապիտալի աճող ներկայության հետ։
Ավտոարտադրության ոլորտի վեճերը
Բանակցությունների ամենաբարդ հատվածը վերաբերում է ավտոմեքենաների մաքսատուրքերին և դրանցում ամերիկյան բաղադրիչների մասնաբաժնին։ ԱՄՆ-ն առաջարկում է սահմանել 15% բազային մաքսատուրք, որը կարող է նվազել մինչև 7%՝ կախված ավտոմեքենաներում ամերիկյան արտադրության դետալների (շարժիչներ, էլեկտրոնիկա, ծրագրային ապահովում) ծավալից։ Մեքսիկան դիմադրում է այն պահանջին, որ մեքենաների բաղադրիչների 50%-ը պետք է պարտադիր պատրաստված լինի ԱՄՆ-ում։
Քաղաքական ժամկետներ և տնտեսական հետևանքներ
Նոյեմբերի 3-ի ԱՄՆ ընտրությունների մոտենալը երկու կողմերին ստիպում է արագացնել համաձայնագրի կնքումը։ Մեքսիկայի համար Վաշինգտոնի հետ կայուն առևտրային regime-ի ապահովումը կենսական է ազգային արժույթը, վարկանիշները և օտարերկրյա ներդրումները պաշտպանելու տեսանկյունից։ Հաջորդական տեխնիկական հանդիպումները նախատեսված են Վաշինգտոնում։