Ընտրողները պահպանում են ոչ կուսակցական նախնական ընտրությունները
Ալյասկայի ընտրողները վճռականորեն մերժել են հանրաքվեի նախաձեռնությունը, որը նպատակ ուներ չեղարկել նահանգի ոչ կուսակցական նախնական ընտրությունների և վարկանշային քվեարկության համակարգը, ինչպես հաղորդում է NPR-ը 2026 թվականի նոյեմբերի 14-ին հրապարակված տվյալներով: Սա արդեն երկրորդ անընդմեջ ընտրական ցիկլն է, երբ Ալյասկայի բնակիչները պաշտպանում են ընտրական այս յուրահատուկ մոդելը, որն սկզբնական շրջանում հաստատվել էր 2020 թվականին: Նմանատիպ փորձ արվել էր նաև 2024 թվականին, որը ևս անհաջողության էր մատնվել՝ նվազագույն տարբերությամբ:
Ընտրական այս համակարգը հայտնվել էր ուշադրության կենտրոնում սենատորական ընտրությունների պատճառով, որոնց ընթացքում գլխավոր հավակնորդների թվում էին նույն անունն ունեցող երկու թեկնածուներ: Համակարգի հակառակորդները պնդում էին, որ գործող մեխանիզմը խճճված է և կարող է շահարկվել: Նրանք մատնանշում էին այն հանգամանքը, որ անկախ թեկնածու Դեն Սալիվանը կարող էր օգտագործվել որպես «փչացնող» թեկնածու՝ հանրապետական գործող սենատոր Դեն Սալիվանի ձայները խլելու նպատակով: Դեմոկրատները հերքել են անկախ թեկնածուի հավաքագրման մասին պնդումները, իսկ վերջինս պաշտպանել է իր տեղը չորս թեկնածուների ցանկում:
Ալյասկայի ընտրական մոդելի առանձնահատկությունները
Ալյասկան կիրառում է ոչ կուսակցական նախնական ընտրությունների հազվադեպ հանդիպող մոտեցում, որտեղ անկախ կուսակցական պատկանելությունից՝ լավագույն չորս թեկնածուներն անցնում են գլխավոր ընտրություններ: Ի տարբերություն Կալիֆոռնիայի կամ Վաշինգտոնի, որտեղ միայն երկու լավագույնն են անցնում եզրափակիչ, Ալյասկայում հնարավորություն է տրվում չորս թեկնածուի: Եթե թեկնածուներից որևէ մեկը չի ստանում բացարձակ մեծամասնություն, կիրառվում է վարկանշային քվեարկության հաշվարկը, որը թույլ է տալիս հստակեցնել հաղթողին:
Կողմնակիցները նշում են, որ վարկանշային քվեարկությունը օգնում է խուսափել շփոթմունքից, քանի որ ընտրողները կարող են իրենց նախապատվությունը տալ տարբեր թեկնածուների՝ անկախ նրանց անունների նմանությունից: Նրանց խոսքով՝ սա թույլ է տալիս ընտրողներին ազատորեն ընտրել ցանկացած թեկնածուի՝ անկախ կուսակցական պատկանելությունից:
«Ալյասկայի բնակիչները հստակ արտահայտել են իրենց կամքը. նրանք ցանկանում են ազատորեն քվեարկել ցանկացած թեկնածուի օգտին՝ անկախ կուսակցությունից»,— նշել է Unite America կազմակերպության գործադիր տնօրեն Նիկ Տրոյանոն: Նա հավելել է, որ այն ժամանակ, երբ երկրի շատ հատվածներում ընտրությունները վերածվում են ձևականությունների, Ալյասկան ցույց է տալիս ավելի լավ ուղի: Միաժամանակ, այլ նահանգներում, օրինակ՝ Մասաչուսեթսում, ընտրողները նույնպես մերժել են նմանատիպ փոփոխությունները, ինչը վկայում է ոչ կուսակցական մոդելների նկատմամբ հասարակական դիրքորոշման մասին: Այս արդյունքն ամրապնդում է Ալյասկայի ընտրական համակարգի կայունությունը և դրա նկատմամբ հանրային վստահությունը՝ չնայած համազգային բուռն քննարկումներին և քաղաքական ճնշումներին, որոնք ուղեկցում էին ընտրական այս գործընթացը: