Շների ծերացման նախագիծը՝ դեմենցիայի դեմ պայքարի նոր մոդել
«Շների ծերացման նախագիծը» (Dog Aging Project), որը ներառում է ավելի քան 50,000 շուն, գիտնականներ և անասնաբույժներ, դարձել է տարեցների շրջանում հիվանդությունների ուսումնասիրության առանցքային հարթակ: Ինչպես հաղորդում է CBS News-ը, հետազոտողները շների կենսաբանական մոդելները օգտագործում են դեմենցիայի և այլ տարիքային խնդիրների մեխանիզմները հասկանալու համար:
Նախագծի համահիմնադիր, կենսաբան Մեթ Կեբերլեյնը նշում է, որ ծերացման կենսաբանությունը հիմնականում նույնն է ինչպես շների, այնպես էլ մարդկանց մոտ: Քանի որ շները ապրում են մարդկանց հետ նույն միջավայրում, սնվում են նույն սննդով և ենթարկվում են նույն արտաքին գործոններին, նրանք հանդիսանում են ավելի արդյունավետ մոդել, քան լաբորատոր մկները: Կոլորադոյի պետական համալսարանի անասնաբույժ-նյարդաբան Ստեֆանի Մակգրատը ընդգծում է, որ շների մոտ դեմենցիայի զարգացման ընթացքը զարմանալիորեն նման է մարդկայինին:
Ռապամիցինի դերը և հետազոտական հեռանկարները
Ընթացիկ կլինիկական փորձարկումների հիմնական ուղղություններից մեկը ռապամիցին դեղամիջոցի ուսումնասիրությունն է: Կոլորադոյի պետական համալսարանի մոլեկուլյար կենսաբան Ջուլի Մորենոյի կողմից իրականացված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ռապամիցին ստացած շների ուղեղում նվազել է միկրոգլիալ բջիջների քանակը, որոնք կապված են դեմենցիայի հետ կապված բորբոքումների հետ: Այս արդյունքները հույս են ներշնչում, որ դեղամիջոցը կարող է դանդաղեցնել ճանաչողական անկումը:
Վերլուծություն և սոցիալական նշանակություն
Մարդկանց մոտ դեմենցիայի դեմ պայքարի դանդաղ առաջընթացը ստիպում է գիտնականներին փնտրել այլընտրանքային ուղիներ: Վաշինգտոնի համալսարանի նյարդաբան Դիրկ Կինը, ով ուսումնասիրում է նաև մարդկային ուղեղը, նշում է, որ շների և մարդկանց ուղեղների կառուցվածքային նմանությունը թույլ է տալիս ավելի ճշգրիտ կանխատեսումներ անել: Հետազոտությունը ոչ միայն օգնում է շներին, այլև կարող է բեկումնային դառնալ մարդկային երկարակեցության համար: Ինչպես ցույց է տվել նախագիծը, ակտիվ կենսակերպը և սննդակարգը էական ազդեցություն ունեն կոգնիտիվ առողջության վրա. այն շները, որոնք չեն ստանում բավարար ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություն, 6 անգամ ավելի հաճախ են հիվանդանում դեմենցիայով: