Գովազդ

Կոլումբիայի համալսարանի գիտնականները բացահայտել են միկրոպլաստիկների քիմիական վտանգավորության պատճառները

Ամենադիտվածներ

A gloved hand holding a glass vial filled with water and colorful microplastic particles against a b

Արագ Ընթերցում

  • Կոլումբիայի համալսարանի հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ միկրոպլաստիկներն ջրում արտազատում են ռեակտիվ թթվածնային տեսակներ:
  • Այս բարձր էներգիայով քիմիական նյութերը կարող են վնասել բջջային ԴՆԹ-ն, սպիտակուցները և լիպիդները:
  • Սովորական փաթեթավորման պլաստիկները, ինչպիսիք են պոլիստիրոլը և պոլիէթիլենը, ցուցաբերել են քիմիական ակտիվություն:

Նոր հետազոտությունը բացահայտում է պլաստիկի բջջային վտանգները

Տասնամյակների ընթացքում գիտնականները կարծում էին, որ պլաստիկները քիմիապես անվնաս նյութեր են, որոնք իրենց երկար մոլեկուլային շղթաների շնորհիվ չեն փոխազդում ջրի, սննդի կամ մարդու օրգանիզմի հետ: Սակայն Nature ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտությունը հերքում է այդ ենթադրությունը: Dnyuz-ի փոխանցմամբ՝ Կոլումբիայի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ ջրի հետ շփման ժամանակ մանրագույն միկրոպլաստիկներն արտազատում են բարձր էներգիայով օժտված ռեակտիվ քիմիական նյութեր:

Այդ միացությունները, որոնք հայտնի են որպես ռեակտիվ թթվածնային տեսակներ (ROS), նպաստում են սրտանոթային հիվանդությունների, քաղցկեղի և Ալցհեյմերի հիվանդության զարգացմանը: Կոլումբիայի համալսարանի քիմիայի պրոֆեսոր և հետազոտության հեղինակներից Վեյ Մինը նշել է, որ այս նյութերը կարող են վնասել մոտակա կենսական մոլեկուլները՝ սպիտակուցները, ԴՆԹ-ն և ռիբոնուկլեինաթթուն՝ առաջացնելով մուտացիաներ:

Գովազդ

Քիմիական մեխանիզմը և օքսիդատիվ սթրեսը

Նախկին հետազոտությունները կապում էին միկրոպլաստիկների կուտակումը սրտի հիվանդությունների հետ, սակայն գիտնականները չունեին հստակ մեխանիզմի բացատրություն: Նոր աշխատությունը ցույց է տալիս, որ միկրոպլաստիկներն առաջացնում են օքսիդատիվ սթրես, որի ժամանակ վտանգավոր ազատ ռադիկալները գերազանցում են օրգանիզմի պաշտպանական ուժերը:

Փորձերի ընթացքում հետազոտողները ուսումնասիրել են պոլիստիրոլը, պոլիէթիլենը և PET-ը, որոնք լայնորեն կիրառվում են սննդի տարաների և շշերի արտադրության մեջ: Ջրի և մեթիլ նարնջագույն ներկի հետ խառնված պլաստիկ մասնիկները 10 օրվա ընթացքում քայքայել են ներկը՝ ապացուցելով քիմիական ակտիվությունը: Արյան շիճուկում և բջջային կուլտուրաներում անցկացված թեստերը նույնպես հաստատել են ռեակտիվ նյութերի առկայությունը:

Մակերեսի մակարդակը և կուտակման վտանգները

Հավայան կղզիների Մանոայի համալսարանի դասախոս Աստրիդ Դելորմը, ով ներգրավված չի եղել հետազոտությանը, նշել է, որ Dnyuz-ի տվյալներով՝ գիտնականները նախկինում կարծում էին, թե միայն արևից և քամուց քայքայված հին պլաստիկներն են քիմիապես ակտիվ, մինչդեռ նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ մաքուր պլաստիկները ջրում դառնում են ռեակտիվ:

Այս երևույթը պայմանավորված է մասնիկների չափերով: Միկրոպլաստիկների փոքր չափը կտրուկ մեծացնում է նրանց մակերեսը՝ հնարավորություն տալով ջրի մոլեկուլներին բաժանվել վտանգավոր քիմիական միացությունների: Հետազոտողները մտահոգված են, որ պլաստիկի երկարակեցությունը կհանգեցնի օրգանիզմում դրանց կուտակմանը և խրոնիկական բորբոքումների առաջացմանը:

Հետևեք մեզ Telegram-ում

Ամենաթարմ