ԱՄՆ դաշնային իրավապահ մարմինները ձերբակալել են Մասաչուսեթս նահանգի Լոուրենս քաղաքի քաղաքապետ Բրայան ԴեՊենյային։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել համավարակի շրջանում փոքր բիզնեսի աջակցության համար նախատեսված ավելի քան 1,5 միլիոն դոլարի դաշնային վարկային միջոցները յուրացնելու, քաղաքապետի ընտրարշավը ֆինանսավորելու, ինչպես նաև անձնական հարկային պարտավորություններն ու անշարժ գույքի պարտքերը մարելու համար։ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի (ՀԴԲ) հատուկ ջոկատայինները 61-ամյա պաշտոնյային ձերբակալել են 2026 թվականի օգոստոսի 14-ի վաղ առավոտյան՝ նրա առանձնատան դուռը ջարդելով։
Ըստ ԱՄՆ դատախազ Լիա Ֆոլիի գրասենյակի հրապարակած փաստաթղթերի և Ներքին հասույթների ծառայության (IRS) քրեական հետախուզության վարչության ներկայացրած ցուցմունքների՝ ԴեՊենյային առաջադրվել է երկու հիմնական մեղադրանք՝ էլեկտրոնային խարդախություն (wire fraud) և ապօրինի ֆինանսական գործարքներ (փողերի լվացում)։ Իրավապահների պնդմամբ՝ քաղաքապետն օգտագործել է իրեն պատկանող ավտոդողերի վաճառքի և սպասարկման ընկերությունը՝ COVID-19-ի տնտեսական վնասների փոխհատուցման դաշնային աջակցության վարկեր (EIDL) ստանալու համար, սակայն այդ ֆոնդերը ծառայեցրել է անձնական ու քաղաքական նպատակներին։
1,5 միլիոն դոլարի չարաշահման մեխանիզմը
Դաշնային դատարանում ներկայացված գործի նյութերի համաձայն՝ Փոքր բիզնեսի վարչության (SBA) կողմից տրամադրվող արտոնյալ վարկերը նախատեսված էին բացառապես համավարակի ընթացքում ընկերությունների գոյատևումն ապահովելու, աշխատավարձեր վճարելու և ընթացիկ գործառնական ծախսերը հոգալու համար։ Սակայն, դատախազության տվյալներով, ԴեՊենյան հարյուր հազարավոր դոլարներ է փոխանցել իր 2021 թվականի նախընտրական քարոզարշավի հաշիվներին, ինչպես նաև մարել է անձնական անշարժ գույքի բարձր տոկոսադրույքով հիփոթեքային պարտքերն ու հարկային ապառքները։
Հետաքննության փաստաթղթերում ներառված են նաև ԴեՊենյայի նամակագրությունները ֆինանսական խորհրդատուի հետ։ Նամակներից մեկում քաղաքապետը գրել է. «Եղբայր, զանգիր ինձ, նեղն եմ ընկել», ապա հավելել. «Չեմ ուզում ճնշել, բայց ժամանակ չունեմ սպասելու այս վարկին»։ ՀԴԲ-ի Բոստոնի մասնաճյուղի հատուկ գործակալ Թեդ Դոքսը հայտարարել է, որ Լոուրենսի քաղաքապետը հանրային առողջապահական ճգնաժամի պայմաններում պետական աջակցության ծրագիրը ծառայեցրել է որպես անձնական բանկոմատ։
Դատական նիստը և պաշտպանական կողմի դիրքորոշումը
Ձերբակալությունից ժամեր անց ԴեՊենյան ձեռնաշղթաներով ներկայացել է Բոստոնի դաշնային դատարան։ Նրա փաստաբան Կառլոս Ապոստոլը դատարանին հայտնել է, որ քաղաքապետն տառապում է շագանակագեղձի քաղցկեղով և խնդրել է անհապաղ լսումներ նշանակել, սակայն դատավորը մերժել է միջնորդությունը։ Դատարանը որոշել է ԴեՊենյային ազատ արձակել գրավի դիմաց՝ սահմանելով խիստ սահմանափակումներ. նա հանձնել է անձնագիրը, գրանցվել պրոբացիոն ծառայությունում, և նրան արգելվել է լքել Մասաչուսեթս նահանգի տարածքը կամ նոր վարկեր վերցնել առանց դատարանի թույլտվության։
Դատարանի շենքից հեռանալիս քաղաքապետը և նրա փաստաբանը հայտարարել են, որ ԴեՊենյան չի պատրաստվում հրաժարական տալ։ Փաստաբան Ապոստոլի պնդմամբ՝ իր պաշտպանյալը «լավագույն աշխատանքն է կատարել Լոուրենսի պատմության մեջ», իսկ մեղադրանքները քաղաքական հակառակորդների դավադրության արդյունք են։ Նշվել է նաև, որ քաղաքապետն ունի երկքաղաքացիություն (Դոմինիկյան Հանրապետություն), սակայն չունի այդ երկրի անձնագիր և փախուստի դիմելու մտադրություն չունի։
Քաղաքապետարանի շուրջ ծավալվող աղմկահարույց սկանդալները
Դաշնային ձերբակալությունը Լոուրենսի քաղաքապետարանի շուրջ վերջին ամիսներին ծավալված սկանդալների շղթայի ամենաբարձրակետն է։ 2026 թվականի մայիսին Մասաչուսեթսի գլխավոր դատախազ Անդրեա Քամփբելի գրասենյակը խուզարկություն էր իրականացրել քաղաքապետարանում։ Դրան նախորդել էր ապրիլին նահանգային ոստիկանության գործողությունը, որի ընթացքում առգրավվել էին քաղաքապետի աշխատասենյակի մոտ տեղադրված գաղտնի տեսախցիկների ձայնագրող սարքերը։
Հետաքննությամբ պարզվել էր, որ գաղտնի տեսախցիկները տեսանյութն ու աուդիոն փոխանցում էին ԴեՊենյայի աշխատակազմի նախկին ղեկավար Ուիլյամ Կաստրոյի աշխատասենյակում գտնվող ընդունիչին։ Ապօրինի լսումների փաստով հարուցվել էր քրեական գործ, քանի որ Մասաչուսեթսում առանց համաձայնության աուդիոձայնագրություն անելը ծանր հանցագործություն է։ Կաստրոն, ով նախկինում զրկվել էր իրավապահի որակավորումից, ազատվել էր աշխատանքից։ Լոուրենսի քաղաքային խորհրդի նախագահ Խեովանի Ռոդրիգեսը հաստատել է քաղաքապետի ձերբակալման փաստը և նշել, որ տեղական իշխանությունները քննարկում են քաղաքի կառավարումն ապահովելու հետագա քայլերը։