Starlink-ի հասանելիության վերականգնումը և Մասկի պարզաբանումները
Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարությունը շաբաթ օրը հաստատեց, որ Starlink-ի և դրա ռազմական տարբերակ հանդիսացող Starshield արբանյակային կապի համակարգերի հասանելիությունը լիովին վերականգնվել է։ Ավելի քան մեկ շաբաթ տևած տեխնիկական սահմանափակումները լուրջ խոչընդոտներ էին ստեղծել ուկրաինական բանակի համար՝ հատկապես դրոնների գործարկման, ռազմաճակատային լոգիստիկայի և հաղորդակցության ոլորտում։ Ինչպես հաղորդում է Fox News-ը, իրավիճակի կարգավորումը տեղի է ունեցել Կիևի և Վաշինգտոնի միջև բարձր մակարդակի դիվանագիտական լարվածությունից հետո։
SpaceX-ի հիմնադիր Իլոն Մասկը X սոցիալական հարթակում հաստատել է, որ անձամբ է որոշում կայացրել սահմանափակումների մասին՝ պատճառաբանելով դա ուկրաինական կողմի ծառայության պայմանների խախտմամբ։ Մասկի պնդմամբ՝ քաղաքացիական առևտրային ցանցը հարձակողական դրոնների կիրառման համար օգտագործելը երբեք չի թույլատրվել։ «Starlink-ը քաղաքացիական ծառայություն է, և այն մարդկանց սպանելու համար հարձակողական դրոնների հարվածներում օգտագործելը երբեք թույլատրված չի եղել, և չպետք է լինի», – գրել է Մասկը՝ հավելելով, որ այդ «բացը» փակվել է անցյալ շաբաթ։
Գործառնական մարտահրավերներ և քաղաքական հակասություններ
Սահմանափակումները սկսվել էին առանց նախազգուշացման, ինչը զարմացրել էր ուկրաինական ուժերին։ Ըստ աղբյուրների՝ SpaceX-ը սահմանափակել էր ծառայությունը այն սարքերի համար, որոնք շարժվում են ժամում 100 մղոնից ավելի արագությամբ։ Ուկրաինայի պաշտպանության նախարար Եվգենի Խմարան նշել է, որ համակարգի վերականգնումը հնարավոր է դարձել նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկու և Վաշինգտոնի միջև «ուղիղ երկխոսության» արդյունքում։ Զելենսկին ընդգծել է, որ կապի վերականգնումը կենսական նշանակություն ունի ռուսական «Շահեդ» տիպի անօդաչու թռչող սարքերի դեմ պայքարում։
Իրավիճակը բարդացել էր որոշման պատասխանատվության շուրջ հակասական հայտարարություններով։ Մինչ Մասկը նախկինում ակնարկում էր ԱՄՆ ռազմական գերատեսչության մասնակցության մասին, ամերիկացի բարձրաստիճան պաշտոնյաները, այդ թվում՝ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն և պատերազմի հարցերով նախարար Փիթ Հեգսեթը, հերքել են ԱՄՆ կառավարության առնչությունը դանդաղեցմանը։ Մասկը պարզաբանել է, որ Starshield-ի աշխատանքը վերահսկվում է ԱՄՆ կառավարության կողմից, իսկ Starlink-ի հարցում վերջին խոսքը պատկանում է իր ընկերությանը։
Հարկ է նշել, որ Մասկը հայտարարել է, թե Starlink-ը մնում է Ուկրաինայի պաշտպանության հենասյունը՝ ընդգծելով, որ առանց դրա ռազմաճակատը կարող է փլուզվել։ Միաժամանակ, նա չի թաքցրել իր բացասական վերաբերմունքը հակամարտության շարունակման կողմնակիցների նկատմամբ։ Ընթացիկ դիվանագիտական զարգացումների ֆոնին՝ Ռուսաստանը համաձայնել է հաջորդ ամիս վերսկսել եռակողմ բանակցությունները Վաշինգտոնի և Կիևի հետ, իսկ Զելենսկին հայտնել է հակամարտությունը ներկայիս ճակատային գծով սառեցնելու պատրաստակամության մասին։ Այս քաղաքական գործընթացները կարող են էական ազդեցություն ունենալ տարածաշրջանում արբանյակային կապի ապագա պահանջարկի և կիրառման պայմանների վրա։