Ուռուցքաբանության ոլորտում կարևոր իրադարձություն է տեղի ունեցել. Moderna կենսատեխնոլոգիական ընկերությունը և Merck դեղագործական հսկան հայտարարել են իրենց անհատականացված mRNA քաղցկեղի պատվաստանյութի 3-րդ փուլի կլինիկական հետազոտության հաջող ընթացքի մասին: INTerpath-001 անվանումը կրող փորձարկումը ցույց է տվել, որ Moderna-ի փորձարարական ինտիսմերան (intismeran autogene, mRNA-4157/V940) թերապիայի և Merck-ի Keytruda (պեմբրոլիզումաբ) իմունաթերապևտիկ դեղամիջոցի համադրությունը զգալիորեն երկարաձգում է մելանոմայով հիվանդների առանց հիվանդության կրկնության ապրելիությունը (RFS) վիրահատական միջամտությունից հետո:
Հետազոտության միջանկյալ վերլուծության դրական արդյունքները հայտնի են դարձել սպասվածից ավելի շուտ, ինչը հանգեցրել է ֆինանսական շուկաների կտրուկ արձագանքին: Moderna-ի բաժնետոմսերի գինը բորսայում աճել է ավելի քան 135%-ով՝ հասնելով շուրջ 120 դոլարի, իսկ Merck-ի բաժնետոմսերն աճել են ավելի քան 9%-ով: Երկու ընկերությունները հաստատել են, որ պատրաստվում են դիմել ԱՄՆ Սննդամթերքի և դեղերի վարչություն (FDA) և միջազգային կարգավորող մարմիններին՝ դեղամիջոցի գրանցման հայտ ներկայացնելու համար:
3-րդ փուլի կլինիկական արդյունքները և հետազոտության ծավալը
INTerpath-001 կլինիկական հետազոտությանը մասնակցել է 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ փուլի մելանոմա ունեցող 1,137 պացիենտ, որոնց ուռուցքները նախապես հեռացվել էին վիրահատական ճանապարհով: Մասնակիցները պատահականության սկզբունքով բաժանվել են երկու խմբի. առաջին խումբը ստացել է ինտիսմերանի և Keytruda-ի համադրությունը, իսկ երկրորդ խումբը՝ միայն Keytruda, որը ներկայումս հանդիսանում է ստանդարտ բուժում: Բուժման կուրսը տևել է շուրջ մեկ տարի:
Հետազոտությունը ցույց է տվել ոչ միայն հիվանդության կրկնության ռիսկի նվազում, այլև հեռավոր մետաստազների առաջացման ռիսկի էական նվազեցում: Ավելի վաղ ներկայացված 2-րդ փուլի տվյալներով՝ համակցված թերապիան 49%-ով նվազեցրել էր մելանոմայի կրկնության կամ մահվան ռիսկը և 59%-ով նվազեցրել հեռավոր մետաստազների առաջացման հավանականությունը՝ միայն Keytruda-ի համեմատությամբ:
Անհատականացված mRNA տեխնոլոգիայի ազդեցության մեխանիզմը
Ինտիսմերանը պատրաստվում է յուրաքանչյուր պացիենտի համար անհատապես: Վիրահատության ընթացքում վերցված ուռուցքի հյուսվածքի գենետիկական հաջորդականությունը վերլուծվում է, ինչի հիման վրա ճանաչվում են մինչև 34 յուրահատուկ մուտացիաներ (նեոանտիգեններ): Այնուհետև Moderna-ն արտադրում է համապատասխան mRNA sequence-ը, որը ներարկվելուց հետո պացիենտի իմունային համակարգին «սովորեցնում» է ճանաչել և ոչնչացնել քաղցկեղային բջիջները:
Keytruda-ն իր հերթին արգելափակում է PD-1 ընկալիչը, որի միջոցով ուռուցքային բջիջները «թաքնվում» են իմունային համակարգից: Այս երկու դեղամիջոցների համադրությունը թույլ է տալիս նախ բացահայտել քաղցկեղային բջիջները, ապա իմունային T-բջիջներին ուղղորդել դրանց ճշգրիտ ոչնչացմանը:
Կարգավորող մարմինների դիրքորոշումը և ընկերության ֆինանսական վիճակը
2024 թվականին FDA-ն մերժել էր 2-րդ փուլի տվյալների հիման վրա դեղամիջոցն արագացված ընթացակարգով գրանցելու հայտը՝ պահանջելով 3-րդ փուլի արդյունքները: Այժմ, երբ 3-րդ փուլի միջանկյալ տվյալները հաստատել են արդյունավետությունը, գրանցման հավանականությունը կտրուկ մեծացել է:
Moderna-ն և Merck-ն այժմ ինտիսմերանը հետազոտում են նաև այլ ուռուցքների, այդ թվում՝ թոքերի, երիկամների, միզապարկի և ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի բուժման նպատակով: Այս հաջողությունը չափազանց կարևոր է Moderna-ի համար, որը COVID-19-ի պատվաստանյութերի պահանջարկի անկումից հետո 2025 թվականին ստիպված էր եղել կրճատել աշխատակիցների 10%-ին (500-800 մարդ): Ուռուցքաբանական պատվաստանյութի հաջողությունը ընկերությանը հնարավորություն է տալիս դիվերսիֆիկացնել իր եկամուտները: