ԹԵԼ ԱՎԻՎ (Ազատ TV) – Երեքշաբթի օրը իսրայելցի ընտրողները մասնակցում են երկրի համապետական ընտրություններին, որոնք առաջինն են 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ի Համասի հարձակումներից ի վեր: CNBC-ի փոխանցմամբ՝ այս քվեարկությունը գործնականում հանդես է գալիս որպես հանրաքվե վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի գլխավորությամբ անցկացվող պատերազմական կառավարման վերաբերյալ, քանի որ երկիրը շարունակում է ներգրավված մնալ բազմաթիվ ռազմական հակամարտություններում:
Երկրի տարածքում բացվել են ավելի քան 12,000 ընտրատեղամասեր, և տասնյակ հազարավոր քաղաքացիներ հատուկ վերադարձել են հայրենիք՝ իրենց ձայնը տալու համար: Իսրայելի համամասնական ընտրակարգի համաձայն՝ կուսակցությունները խորհրդարան անցնելու համար պետք է հաղթահարեն 3.25 տոկոսի շեմը, ինչից հետո անհրաժեշտ է լինելու կոալիցիա կազմել՝ կառավարություն ձևավորելու համար անհրաժեշտ 61 մանդատը հավաքելու նպատակով:
Պատերազմական ճնշումներ և տնտեսական բեռ
Նախընտրական արշավի կենտրոնում են հայտնվել անվտանգային մտահոգությունները, տնտեսական դժվարությունները և զինվորական ծառայության պարտադիր լինելու շուրջ սուր ներքաղաքական վեճերը: Բուդապեշտի Կորվինուսի համալսարանի Մերձավոր Արևելքի հարցերով փորձագետ Լասլո Չիչսմանը CNBC-ին տված հարցազրույցում նշել է, որ պատերազմը լրջորեն հյուծել է իսրայելական հասարակությունը: Նա ընդգծել է, որ գրեթե բոլոր ընտանիքներն ունեն զինվոր կամ պահեստային զինծառայող, ովքեր ամիսներով կտրվել են իրենց բնականոն աշխատանքից, մինչդեռ երկրի ՀՆԱ-ի մոտ 8 տոկոսն ուղղվում է ռազմական ծախսերին:
Անդրադառնալով ծայրահեղ ուղղափառ հրեական համայնքների համար զինվորական ծառայության պարտադրանքի հարցին՝ փորձագետները նշում են, որ այն շարունակում է խորը պառակտում մտցնել Նեթանյահուի կոալիցիոն դաշինքում, որը միավորում է աջակողմյան Լիկուդ կուսակցությունը կրոնական և ծայրահեղ աջ ուժերի հետ:
Քաղաքական ուժերի դասավորվածությունը և հիմնական մրցակցությունը
Նեթանյահուի գլխավորած Լիկուդին մրցակցում է ցենտրիստական ընդդիմադիր դաշինքը՝ նախկին գլխավոր շտաբի պետ Գադի Այզենկոտի գլխավորությամբ: Վերջինիս կուսակցությունը շեշտը դնում է ազգային անվտանգության և զինվորական ծառայության մեջ ծայրահեղ ուղղափառ ու արաբական համայնքների ներգրավման վրա: Հարցումները ցույց են տալիս, որ գլխավոր բլոկներից ոչ մեկը չունի 61 տեղի երաշխիք, ինչը փոքր կուսակցություններին և արաբական ուժերին կարող է վերածել վճռորոշ գործոնների:
Հարվարդի, Սթենֆորդի և Ջորջթաունի նախկին հրավիրված գիտաշխատող, քաղաքագետ Դենիել Շատցը CNBC-ին հայտնել է, որ ընտրողները փորձում են հասկանալ, թե ինչպես կարելի է ռազմական հաջողությունները վերածել երկարատև անվտանգության: Միաժամանակ, նա նշել է, որ իշխանափոխությունը դժվար թե հանգեցնի Իրանի կամ պաղեստինյան հարցում արմատական արտաքին քաղաքական շրջադարձի:
Միջազգային և տարածաշրջանային հետևանքներ
Ընտրությունների արդյունքները կարևոր են նաև Վաշինգտոնի և միջազգային դաշնակիցների համար: Eurasia Group վերլուծական կենտրոնի ավագ վերլուծաբան Ֆարզան Սաբետը CNBC-ին հայտնել է, որ Նեթանյահուի դեմ հանդես եկող կառավարությունը կարող է նախընտրել վերանայել Թեհրանի ուղղությամբ ռազմավարությունը՝ նախքան որևէ լայնածավալ էսկալացիայի գնալը, մինչդեռ Իսրայելն ու Միացյալ Նահանգները քննարկում են հնարավոր հարվածների հարցը: